Bệnh bạch cầu, hay ung thư ác tính của cơ quan tạo máu, có nhiều thể khác nhau. Tại Séc, thể bệnh phổ biến nhất là bạch cầu lympho mạn tính (CLL). Mỗi năm, trung bình có 6 ca mắc mới trên 100.000 dân được chẩn đoán căn bệnh này. Cùng với xu hướng già hóa dân số, số bệnh nhân cũng đang ngày một tăng lên.

Hiện nay, CLL đã có phương pháp điều trị đích hiện đại, song không phải tất cả người bệnh đều có cơ hội tiếp cận.

“Phác đồ điều trị đã thay đổi rất mạnh. Chúng tôi hiện có các loại thuốc điều trị đích mới và về cơ bản, ngày nay hầu như không còn sử dụng hóa trị nữa,” ông Michael Doubek, Trưởng khoa Huyết học và Ung bướu nội, Bệnh viện Đại học Brno, cho biết.

Chỉ trong vài năm ngắn ngủi, lĩnh vực điều trị đã ghi nhận những thay đổi rõ rệt, thể hiện qua số liệu cụ thể. Nếu như năm 2021, chỉ 16% bệnh nhân được tiếp cận điều trị đích chuyên sâu, thì đến năm 2024, đã có 88% bệnh nhân được điều trị bằng các phương pháp nhẹ nhàng hơn.

Tuy nhiên, số còn lại vẫn phải phụ thuộc vào hóa trị truyền thống. Dù có hiệu quả, phương pháp này gây áp lực lớn lên cơ thể.

“Hóa trị làm giảm sâu số lượng tế bào máu, khiến bệnh nhân dễ mắc các bệnh nhiễm trùng hơn. Đồng thời, nó cũng làm tăng nguy cơ xuất hiện các khối u khác. Vì vậy, hiện nay chúng tôi cố gắng tránh hóa trị ở mức tối đa,” bác sĩ huyết học Martin Šinkovič của Bệnh viện Đại học Hradec Králové chia sẻ với Novinky. Ông ví von, đây giống như một cuộc “oanh tạc rải thảm” lên cơ thể để tấn công bệnh.

Trong khi đó, điều trị đích hiện đại hoạt động tinh vi hơn nhiều. Các hoạt chất có khả năng nhận diện và tiêu diệt chính xác tế bào ung thư trong cơ thể.

“Các loại thuốc điều trị đích đã giúp kéo dài thời gian sống thêm trung bình của bệnh nhân lên tới mức tương đương với dân số bình thường,” bác sĩ huyết học Martin Špaček từ Bệnh viện Đa khoa Đại học Praha cho biết.

Muốn mở rộng điều trị phải có hồ sơ đề nghị

Chi phí cho điều trị đích rất cao. Các bác sĩ ước tính, mức giá dao động từ 1,5 triệu đến 3 triệu korun, tùy từng liệu pháp và từng bệnh nhân cụ thể.

“Chi phí điều trị tăng khoảng 12% mỗi năm, trong khi số bệnh nhân tăng 7%,” ông Doubek nói. Tính từ năm 2020 đến nay, tổng chi phí đã tăng tới 84%.

Theo bác sĩ Špaček, dù điều trị đích mang lại hiệu quả rất tích cực, nhưng tại Séc, không phải mọi bệnh nhân đều được tiếp cận, do các quy định thanh toán bảo hiểm còn rất chặt chẽ.

“Nghịch lý là điều này lại ảnh hưởng chủ yếu đến những bệnh nhân CLL trẻ tuổi hơn, đang ở tuyến điều trị đầu tiên,” ông nói thêm.

Theo ông, các quy định hiện hành gần như loại khỏi khả năng được chi trả điều trị đích đối với những bệnh nhân dưới 65 tuổi, nếu họ không đồng thời mắc thêm bệnh lý nghiêm trọng khác.

Trong từng trường hợp cụ thể, có thể nộp hồ sơ đề nghị Viện Kiểm soát Dược phẩm Nhà nước (SÚKL) xem xét chi trả điều trị. Hồ sơ này có thể do các công ty bảo hiểm y tế hoặc doanh nghiệp dược phẩm nộp.

“SÚKL sẽ đánh giá các đề nghị như vậy theo đúng quy trình pháp lý đã được quy định. Tuy nhiên, nếu không có hồ sơ đề nghị, SÚKL không thể đơn phương mở rộng phạm vi chi trả, cũng như không thể dự đoán trước việc đó có diễn ra hay không, hoặc khi nào diễn ra,” cơ quan này cho biết.

Theo ông Doubek, mỗi năm tại Séc có thêm hàng chục bệnh nhân phù hợp với điều trị đích nhưng không được bảo hiểm thanh toán. Cơ hội của họ chủ yếu đến từ các nghiên cứu quốc tế, trong đó chi phí điều trị sẽ do đơn vị thực hiện nghiên cứu chi trả.

Hiện các bệnh viện tại Séc đang tham gia dự án CLL18 của Đại học Cologne (Đức), liên quan đến 67 bệnh nhân CLL trong nước. Đây là những người mà nếu không có nghiên cứu này, họ chỉ được hệ thống bảo hiểm y tế công chi trả cho hóa trị.

“Với mức chi phí cho một liệu pháp đổi mới dao động từ 1,5 đến 2 triệu korun mỗi bệnh nhân, chương trình này đã giúp hệ thống y tế của chúng tôi tiết kiệm khoảng 120 triệu korun, tức khoản tiền mà các quỹ bảo hiểm không phải chi từ ngân sách công,” ông Doubek giải thích.

Nguồn Novinky