Các hộ gia đình có khoản vay thế chấp mua nhà (hypotéka) sắp hết thời gian cố định lãi suất sẽ phải đối mặt với những lo lắng không nhỏ trong thời gian tới. Do lãi suất cao, khoản trả góp hàng tháng của họ có thể tăng từ 40 đến 50%. Trên thực tế, điều này đồng nghĩa với việc mỗi tháng phải trả thêm vài nghìn korun. Trong năm nay, khoảng 140 nghìn hộ gia đình rơi vào tình trạng hết thời hạn cố định lãi suất.

Năm nay được đánh dấu bởi làn sóng các khoản vay với lãi suất ưu đãi trước đây đến hạn. Trong giai đoạn 2020–2021, người mua nhà có thể vay thế chấp với lãi suất khoảng 2%. Tuy nhiên, hiện nay mức lãi suất đã cao hơn nhiều, dao động khoảng 4,4–4,5%.
“Ví dụ, một khách hàng trước đây trả khoảng 10 nghìn korun mỗi tháng với lãi suất thấp, giờ phải tính đến khoản trả mới khoảng 13.700 korun. Việc tăng gần 4 nghìn korun mỗi tháng có thể gây áp lực lớn lên ngân sách gia đình,” CEO startup hyponamiru.cz, Miroslav Majer cho biết.

Khoản thanh toán hàng năm của hộ gia đình này sẽ tăng thêm khoảng 48 nghìn korun.

Theo chuyên gia tài chính Jana Vaisová từ FinGO, tổng giá trị tái cấp vốn các khoản vay thế chấp sẽ đạt khoảng 460–500 tỷ korun.

“Đối với nhiều khách hàng, điều này có thể đồng nghĩa với việc khoản trả hàng tháng tăng từ 40 đến 50%,” bà Vaisová nói. Theo các chuyên gia, làn sóng tái cấp vốn này sẽ làm giảm khả năng lãi suất tiếp tục giảm. Các ngân hàng vì thế sẽ không có động lực đưa ra các ưu đãi tốt hơn. Đối với các kỳ cố định dài hạn, lãi suất trung bình thậm chí còn có thể tăng.

Hiện tại, các ngân hàng mới chỉ điều chỉnh lãi suất ở mức tối thiểu. Trong tháng 2, lãi suất giảm nhẹ từ 4,48% xuống 4,46%. Tuy nhiên, triển vọng lãi suất thấp hơn trong những tháng tới đang bị đe dọa. Theo Hypoindex, Partners Banka và Raiffeisenbank đã tăng lãi suất thế chấp thêm 0,5 điểm phần trăm. ČSOB và mBank cũng đang tăng giá.

Có thể dự đoán rằng toàn bộ hệ thống ngân hàng sẽ dần tăng lãi suất. Do đó, khoản trả hàng tháng của nhiều khách hàng sẽ tăng lên. Ví dụ, nếu một người vay 5 triệu korun trong 20 năm với lãi suất trung bình 2,2%, trước đây họ trả khoảng 25.700 korun mỗi tháng. Với lãi suất 4,8%, khoản thanh toán hàng tháng sẽ tăng lên 32.448 korun. Như vậy, mỗi năm họ phải trả thêm khoảng 80 nghìn korun.

Theo FinGO, giá bất động sản sẽ tiếp tục tăng do lãi suất cao. Điều này sau đó cũng sẽ ảnh hưởng đến thị trường cho thuê. Đặc biệt ở các thành phố lớn, giá thuê có thể tăng từ 5 đến 12%.

Nên làm gì khi hết thời hạn cố định lãi suất vay thế chấp?

Các ngân hàng thường đưa ra 5 lời khuyên chung về cách xử lý khi thời hạn cố định lãi suất sắp kết thúc. Nếu bạn rơi vào trường hợp này, bạn nên bắt đầu đàm phán về mức lãi suất cố định mới càng sớm càng tốt và chủ động liên hệ ngân hàng để yêu cầu họ tính toán phương án mới. Đồng thời, bạn cũng nên so sánh các chào mời từ những ngân hàng khác cũng cung cấp khoản vay thế chấp. Ngoài ra, bạn nên sử dụng các công cụ tính toán và so sánh trực tuyến, vì chúng giúp bạn có cái nhìn tổng quan và thuận tiện về mức trả góp mới.

Một lời khuyên khác là các hộ gia đình nên chọn khoản vay thế chấp linh hoạt, có thể điều chỉnh theo tình hình của họ. Điều này có nghĩa là trong trường hợp phát sinh chi phí bất ngờ, cần có khả năng hoãn việc trả góp. Cuối cùng, bạn nên bắt đầu giải quyết mọi vấn đề càng sớm càng tốt. Điều này đặc biệt quan trọng trong những tình huống bạn không còn khả năng trả nợ đúng hạn và có nguy cơ bị ghi nhận lịch sử tín dụng xấu trong các hệ thống đăng ký tín dụng.

Khi tái cấp vốn, không nên vội vàng chọn phương án rẻ nhất bằng mọi giá. “Chênh lệch lãi suất chỉ 0,1–0,2% có thể trông hấp dẫn, nhưng trên thực tế có thể bị xóa sạch bởi các chi phí phát sinh khi chuyển ngân hàng, như phí đăng ký và xóa thế chấp trên sổ địa chính, phí định giá lại tài sản hoặc các chi phí khác. Với khoản vay trung bình, có thể phải vài năm sau việc tái cấp vốn mới thực sự có lợi,” Jan Pavlík từ Hyponamiru.cz cho biết.

Lãi suất thấp hơn cũng thường đi kèm điều kiện sử dụng thêm các sản phẩm khác của ngân hàng, ví dụ như bảo hiểm khả năng trả nợ – có thể làm tăng chi phí hàng tháng thêm vài trăm korun.

“Cuối cùng, dù lãi suất thấp hơn, tổng chi phí hàng tháng thực tế có thể cao hơn so với việc chọn khoản vay lãi cao hơn một chút nhưng không kèm bảo hiểm bắt buộc. Ngoài ra, kéo dài thời hạn vay một cách thiếu cân nhắc cũng có thể khiến khoản vay đắt hơn – dù khoản trả hàng tháng giảm, nhưng tổng tiền lãi phải trả sẽ tăng,” ông Pavlík nói thêm.

(Theo CNN Prima NEWS)