Thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện một số video ghi lại cảnh tranh cãi tại các cửa hàng do người Việt kinh doanh ở Cộng hòa Séc. Một số tình huống phát sinh từ mâu thuẫn trong quá trình làm việc, có lúc liên quan đến việc khách hàng có hành vi thiếu thiện chí hoặc lời qua tiếng lại giữa các nhân viên trong lúc làm việc. Chưa rõ cụ thể sự tình ra sao nhưng rõ ràng những có những thước phim được quay có chủ đích trước nhằm tạo content câu like câu view của nhiều người chơi mạng xã hội. Vậy những nạn nhân, những người vô tình bị đem ra làm chiêu trò tạo content câu view này đã nói gì sau vụ việc, hãy cùng chúng tôi theo dõi trong phóng sự ghi nhận nhanh sau đây của BBT TamdaMedia.

Đây là đoạn video được đăng tải trên một tài khoản TikTok của một người Séc. Trong clip, người này bước vào một cửa hàng của người Việt, lấy một lon nước có vị meruňka – tức vị mơ. Tuy nhiên, chưa thanh toán, người này đã tự ý mở lon nước ra uống rồi nói rằng anh ta cảm thấy hương vị không giống như trên vỏ lon, vì vậy không muốn mua nữa.

Lúc này, chủ cửa hàng yêu cầu vị khách phải trả tiền vì sản phẩm đã bị bóc ra sử dụng, đồng thời khẳng định đây đúng là vị mơ và trên bao bì cũng ghi rất rõ. Nhưng vị khách vẫn một mực nói rằng không giống vị. Trước thái độ bị cho là cố tình trêu chọc và gây sự, ông chủ quán đã không giữ được bình tĩnh, gay gắt yêu cầu vị khách thanh toán. Đoạn clip sau đó nhanh chóng thu về hàng triệu lượt xem và làm dấy lên nhiều tranh cãi trên mạng xã hội.
Người chủ cửa hàng trong video là ông Nguyễn Huy Cường, hơn 60 tuổi, chủ một cửa hàng Potraviny nằm ở khu vực trung tâm Anděl, Praha 5. Ông cho biết mình đã kinh doanh tại đây gần 10 năm và thường mở cửa hàng đến tối muộn.

Theo ông Cường, trong quá trình kinh doanh, việc gặp những trường hợp khách thiếu thiện chí, trêu chọc hoặc cố tình đùa cợt chủ quán không phải chuyện hiếm. Tuy nhiên, lần này, theo ông, mục đích của người khách không đơn thuần là gây khó dễ mà là cố tình tạo ra tình huống để quay video làm nội dung trên mạng xã hội.
Ông cũng cho rằng người quay clip có thể không sử dụng điện thoại hay máy quay cầm tay, mà dùng các thiết bị quay kín đáo như camera gắn trên kính hoặc vật dụng cá nhân. Bởi thông thường, việc quay phim, chụp ảnh trong cửa hàng nếu chưa có sự đồng ý của chủ quán là không được phép. Nếu đúng như vậy, đây có thể xem là một trường hợp quay lén có chủ đích.

Không chỉ riêng trường hợp của ông Nguyễn Huy Cường, thời gian gần đây, nhiều chủ cơ sở kinh doanh của người Việt tại Séc cũng cho biết họ từng gặp những tình huống tương tự.
Nhiều người cho rằng chỉ cần một khoảnh khắc mất bình tĩnh, hình ảnh của cả cửa hàng, nhà hàng hay thậm chí cả cộng đồng cũng có thể bị ảnh hưởng. Đặc biệt trong thời đại mạng xã hội, những clip ngắn, cắt ghép, thiếu bối cảnh rất dễ tạo ra hiểu lầm và kéo theo những bình luận tiêu cực.

Sau khi xem đoạn video tại cửa hàng của ông Cường, bà Alena, một luật sư người Séc, cho rằng hành vi của người khách là không đúng và có dấu hiệu cố tình kích động để tạo phản ứng từ người bán hàng.

Bà nhận định: “Rõ ràng người khách hàng đã kích động người bán hàng để họ tức giận. Theo bà rõ ràng điều đó không đúng khi người khách đã mở sản phẩm ra sử dụng trong khi còn chưa tính tiền. Rất tiếc trong luật pháp vẫn chưa có luật nào cụ thể để bảo vệ người bán hàng trong tình huống này. Và việc mua bán này là một vụ mua bán rất ít tiền nên cũng chưa đủ để mang ra luật pháp giải quyết. Người bán nên bình tĩnh và yêu cầu người khách phải trả tiền cho mình. Người bán hàng thì không có biết thông tin cá nhân của người khách đó và việc quay video đăng lên công khai trên mạng xã hội thì thường xuyên xảy ra. Rất đáng tiếc trong vụ việc này không có sự bảo vệ nào để giải quyết theo luật vì không đủ thông tin cá nhân cụ thể nào. Người bán có thể gọi cảnh sát thành phố đến xử lý hoặc yêu cầu bằng được vị khách trả tiền chứ không còn cách nào khác vì đây là một lỗi vi phạm hành chính rất nhỏ. Tôi nghĩ rằng người quay video này rõ ràng đã có chủ đích kích động người bán hàng để họ mất kiểm soát và thu về nội dung mà anh ta mong muốn dùng để câu view.”

Bà Alena cũng nhấn mạnh, cộng đồng người Việt Nam từ lâu luôn để lại ấn tượng tốt đẹp trong mắt người dân sở tại. Theo bà, đây chỉ là một trò đùa mang tính kích động từ phía người thanh niên trong clip. Nếu gặp tình huống tương tự, cách tốt nhất là giữ bình tĩnh, gọi cảnh sát thành phố hoặc yêu cầu khách hàng thanh toán theo đúng quy định.

Bà Luba Malnik – Người Séc - Hàng xóm của ông Cường bức xúc chia sẻ: "Đơn giản là khi tôi bước vào 1 cửa hàng để mua đồ tôi sẽ chẳng bao giờ làm những điều ngu ngốc để gây cho người khác cảm giác bị stress, điều đó rất tồi tệ. Tôi ở ngay cạnh cửa hàng của ông Cường. Tôi cũng có chơi tiktok. Tôi đã chứng kiến cảnh này và tôi thấy không ai cư xử như cậu thanh niên đó. Tôi thấy rất tiếc cho ông ấy. Rõ ràng cậu ta đã cố tình chọc tức ông ấy để lấy phản ứng từ ông ấy. Không ai làm nội dung như thế cả. Giống như tôi bán Kebab, khách hàng có thể đến nói thế này thế kia nhưng nếu cư xử không tốt tôi sẽ xin mời ra khỏi cửa hàng".
 

Cũng trong ngày 2/8 vừa qua, một tài khoản TikTok khác của người Séc tiếp tục đăng tải một đoạn video được cho là quay tại một cơ sở kinh doanh hàng ăn. Trong video, hai người phụ nữ, trong đó có một người được cho là người Việt, cãi vã lớn tiếng trong lúc làm việc. Không khí được cho là rất căng thẳng và phải có nhân viên khác can ngăn. Đoạn clip sau đó tiếp tục lan truyền trên mạng và nhận về nhiều phản ứng trái chiều.
Dù chưa rõ nguyên nhân sâu xa của mâu thuẫn, nhưng có thể thấy trong khoảnh khắc đó, các nhân viên đã không còn giữ được bình tĩnh trước áp lực công việc.

Anh Đoàn Văn Hùng, quản lý nhà hàng Sakura’s tại Praha cho biết, trong môi trường nhà hàng, mâu thuẫn giữa các nhân viên không phải là chuyện hiếm. Tuy nhiên, để dẫn đến cãi vã căng thẳng như vậy, rất có thể bên trong đã tồn tại những khúc mắc kéo dài từ trước. Dù nguyên nhân là gì, theo anh, công việc vẫn phải đặt trên nguyên tắc, và việc giữ hình ảnh cho nhà hàng luôn là điều tiên quyết.

Có thể thấy, trong thời đại mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, không ít người sẵn sàng tạo ra các tình huống khiêu khích, ghi hình lén hoặc khai thác mâu thuẫn nơi công cộng để đổi lấy lượt xem, lượt chia sẻ. Trong những trường hợp đó, những người bán hàng, nhân viên phục vụ hay chủ cơ sở kinh doanh rất dễ trở thành nạn nhân bất đắc dĩ của trào lưu làm nội dung thiếu trách nhiệm.

Điều đáng lo ngại hơn là khi video được đăng tải, phần lớn người xem chỉ tiếp cận một đoạn ngắn, không có toàn bộ bối cảnh, khiến sự việc bị hiểu sai hoặc bị đẩy đi quá xa so với thực tế.
Đằng sau mỗi đoạn clip vài chục giây là uy tín của một cửa hàng, là công sức mưu sinh của cả một gia đình, thậm chí là hình ảnh của cả một cộng đồng đã nỗ lực xây dựng trong nhiều năm. Việc cố tình khiêu khích, quay lén rồi phát tán lên mạng xã hội không chỉ gây tổn thương cho người trong cuộc mà còn làm méo mó môi trường ứng xử văn minh nơi công cộng.
Trước thực trạng này, các cơ sở kinh doanh của người Việt tại Cộng hòa Séc cần giữ bình tĩnh khi xảy ra xung đột, tránh phản ứng nóng để không bị lợi dụng làm nội dung trên mạng xã hội. Nếu phát hiện khách gây sự, quay lén hoặc cố tình không thanh toán, nên báo ngay cho cảnh sát địa phương. Bên cạnh đó, các cửa hàng, nhà hàng cũng nên tăng cường camera an ninh, tập huấn kỹ năng xử lý tình huống cho nhân viên và thận trọng trước những clip bị cắt ghép, thiếu bối cảnh trên mạng. Ứng xử văn minh, đúng pháp luật là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân và hình ảnh cộng đồng.

BBT TamdaMedia