Chỉ hai tháng sau khi chính phủ Séc siết mạnh trợ cấp cho việc cải tạo nhà ở riêng lẻ, thị trường bất động sản đã bắt đầu ghi nhận những tác động đầu tiên. Dù mặt bằng giá nhà nhìn chung vẫn tăng, chủ sở hữu các căn nhà cũ cần sửa chữa nay buộc phải chấp nhận giảm giá tới hàng trăm nghìn korun nếu muốn bán được, trong bối cảnh người mua tìm cách bù lại khoản hỗ trợ mà trước đây họ từng có thể nhận từ Nhà nước.

Ông Hendrik Meyer, người đứng đầu tập đoàn EHS, đơn vị sở hữu nền tảng Bezrealitky, cho biết giá chào bán nhà hiện nay trong nhiều trường hợp chỉ còn mang tính “giá mở đầu để mặc cả”, thay vì là mức giá cuối cùng.

“Giá chào bán nhà hiện nay trong nhiều trường hợp giống như mức mở đầu cho quá trình thương lượng hơn là giá cuối cùng. Trên thực tế, nhiều căn được bán rẻ hơn tới 10%,” ông Meyer nói.

Chẳng hạn, một căn nhà cần cải tạo toàn diện ở khu vực gần Brno hiện được rao bán trên trang Sreality với giá chưa tới 4 triệu korun. Nếu người mua thương lượng được mức giảm 10%, họ có thể tiết kiệm khoảng 400.000 korun.

Theo ông Meyer, một trong những nguyên nhân chính khiến thị trường thay đổi là việc chấm dứt trợ cấp theo chương trình phổ biến Nová zelená úsporám. “Các chi phí mà chủ mới sẽ phải bỏ ra cho việc cải tạo hiện được trừ thẳng vào giá giao dịch,” ông nhận định.

Chính phủ cắt giảm trợ cấp, người dân chuyển sang vay ngân hàng
Bộ Môi trường Séc trước đó bảo vệ quyết định trên với lý do ngân sách không còn đủ để tiếp tục duy trì mức trợ cấp hào phóng như trước, nên buộc phải tìm giải pháp thay thế. Theo quy định mới, Nhà nước chỉ tiếp tục duy trì trợ cấp ở mức hạn chế cho các hộ có thu nhập thấp. Với các chủ nhà còn lại, phương án hiện nay là vay vốn từ ngân hàng hoặc các tổ chức tiết kiệm xây dựng, trong đó Nhà nước sẽ hỗ trợ phần lãi vay.

Theo Đài phát thanh Séc, trong tháng đầu tiên kể từ khi chương trình mới được triển khai, Bộ đã tiếp nhận 914 hồ sơ, trong đó khoảng 350 hồ sơ liên quan đến trợ cấp dành cho hộ thu nhập thấp. Tổng giá trị các khoản vay mà người dân đăng ký gần 2 tỷ korun.

Tuy nhiên, mức độ quan tâm hiện thấp hơn đáng kể so với phiên bản trợ cấp trước đây. Năm ngoái, trong tháng đầu tiên sau khi chương trình cũ mở lại, số hồ sơ nộp vào lên tới 4.500.

Các ngân hàng sẽ bắt đầu giải ngân từ mùa thu năm nay. Dù vậy, một số người nộp đơn – chẳng hạn những người đang phải trả các khoản thế chấp lớn – có thể gặp khó trong việc tiếp cận khoản vay. Trong nhiều trường hợp, ngân hàng cũng có thể chỉ chấp thuận mức vay thấp hơn nhu cầu thực tế để sửa nhà.

“Ngay cả trong trường hợp này, người nộp đơn vẫn sẽ phải trải qua quá trình đánh giá toàn diện về khả năng tín dụng và các yếu tố khác, tương tự như với các khoản vay thông thường,” ông Milan Pospíšil, quản lý mảng tín dụng của Stavební spořitelna České spořitelny, nói với Novinky.

Nhà cũ khó bán hơn, thời gian chờ người mua kéo dài
Ngoài việc trợ cấp bị cắt giảm, giá các căn nhà cũ trong thời gian tới còn có thể chịu thêm áp lực từ hệ thống hạn ngạch phát thải mới mang tên ETS 2. Cơ chế này sẽ làm tăng chi phí sưởi ấm bằng than và khí đốt. Theo các chuyên gia, vì vậy người mua quan tâm đến những căn nhà chưa được cách nhiệt, có mức tiêu thụ năng lượng cao, sẽ tiếp tục đòi giảm giá ở mức lên tới hàng chục phần trăm.

Dữ liệu từ Bezrealitky cho thấy thị trường nhà ở riêng lẻ trong quý II đã hạ nhiệt nhẹ và số bất động sản rao bán tăng lên. Ngay cả tại những khu vực được xem là tốt, người mua có nhu cầu thực sự hiện cũng thường chỉ liên hệ với chủ nhà sau khoảng một tháng kể từ khi tin rao được đăng. Với những căn cần cải tạo hoặc nằm ở vị trí kém hấp dẫn hơn, thời gian chờ có thể kéo dài hơn hai tháng.

Sự thay đổi trong tâm lý người mua trước đó cũng đã được hãng môi giới Century 21 ghi nhận. Theo đơn vị này, ngoài những căn quá cũ, các ngôi nhà chưa qua cải tạo được xây trong thập niên 1990 hiện cũng đang dần mất sức hút trên thị trường.

“Chủ các căn nhà xây trong thập niên 1990 và giai đoạn chuyển giao thiên niên kỷ nhiều khi không nhận ra rằng thị trường không còn xem chúng là những bất động sản trẻ nữa,” ông Tomáš Jelínek, Giám đốc điều hành Century 21, nhận định.

Nhà ở gần thành phố lớn vẫn được săn đón
Ở chiều ngược lại, những căn nhà có kết nối giao thông thuận tiện tới các thành phố lớn, sở hữu khu đất rộng và nhiều cây xanh vẫn tiếp tục giữ được sức hút.

“Người mua đánh giá cao những ngôi làng yên tĩnh nhưng có dịch vụ tốt như trường học, nhà trẻ. Và ngày càng thường xuyên hơn, môi trường hàng xóm xung quanh cũng trở thành một yếu tố quan trọng,” ông Meyer của EHS cho biết.

Tuy nhiên, những căn nhà như vậy cũng có giá cao hơn rõ rệt. Chẳng hạn, tại các huyện giáp Praha, giá nhà hiện cao hơn khoảng một phần ba so với mặt bằng chung của vùng Trung Séc. Chủ sở hữu các bất động sản này thường cũng không phải đưa ra mức giảm giá đáng kể để chốt giao dịch.

Theo Novinky