Sửa Luật Đất đai: Mã định danh cho thửa đất

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) mới nhất quy định mỗi thửa đất sẽ được gắn mã định danh duy nhất trên phạm vi cả nước. Đăng ký đất đai và giấy chứng nhận (sổ đỏ) bằng bản giấy hoặc điện tử có giá trị pháp lý như nhau.

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng - Ảnh: GIA HÂN

Sáng 22-10, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình Quốc hội dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), với trọng tâm tháo gỡ vướng mắc về tiếp cận đất đai, cải cách thủ tục hành chính và tăng tính minh bạch của thị trường bất động sản.

Các dự thảo được xây dựng theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đơn giản hóa quy định và tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý đất đai, giao dịch bất động sản.

Giấy chứng nhận bằng giấy và điện tử có giá trị như nhau

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết Luật Đất đai (sửa đổi) được thiết kế lại theo hướng tinh gọn, giảm từ 16 chương xuống 13 chương, từ 260 điều còn 112 điều so với Luật Đất đai năm 2024.

Trong đó, một trong những thay đổi đáng chú ý là dự thảo siết xử lý dự án chậm đưa đất vào sử dụng. Theo đó, chủ đầu tư vi phạm sẽ phải nộp khoản tiền lũy tiến tăng dần theo thời gian; nếu quá 60 tháng vẫn không đưa đất vào sử dụng, Nhà nước thu hồi đất.

Về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, dự thảo đặt trọng tâm bảo đảm người dân có nơi ở, điều kiện sống và sinh kế tốt hơn sau thu hồi đất.

Người có đất ở bị thu hồi được bồi thường bằng đất cùng mục đích sử dụng, đất khác hoặc bằng tiền; có thể được bố trí tái định cư tại chỗ, hoán đổi phần đất ở bị thu hồi sang diện tích còn lại của thửa đất hoặc sang thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trong địa bàn cấp xã.

Đáng chú ý, dự thảo không còn quy định về giá đất cụ thể và tổ chức tư vấn xác định giá đất, mà tiếp tục hoàn thiện cơ chế bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất. Việc định giá phải bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch, dựa trên dữ liệu và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.

Về chuyển đổi số, mỗi thửa đất sẽ được gắn mã định danh duy nhất trên phạm vi cả nước. Đăng ký đất đai và giấy chứng nhận được thực hiện bằng bản giấy hoặc điện tử với giá trị pháp lý như nhau; cơ quan giải quyết thủ tục không yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi lưu ý việc thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng không chỉ cần thuộc trường hợp luật định mà còn phải đáp ứng điều kiện thực sự cần thiết, bảo đảm chặt chẽ, tránh lạm dụng nhưng không gây khó khăn cho việc triển khai dự án.

Giảm 22 điều, cắt giảm điều kiện kinh doanh bất động sản

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi - Ảnh: GIA HÂN

Đối với dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo bổ sung quy định về quy trình giao dịch bất động sản, mã định danh điện tử cho tổ chức, cá nhân và bất động sản thuộc phạm vi điều chỉnh; đồng thời thiết lập cơ chế bảo đảm đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng thông qua tài khoản phong tỏa hoặc theo thỏa thuận giữa các bên.

Dự thảo dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, tập trung vào hoạt động sàn giao dịch, môi giới, tư vấn và quản lý bất động sản; đồng thời cắt giảm 4 trong 12 thủ tục hành chính và đơn giản hóa một số thủ tục còn lại.

Thẩm tra dự luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cần quy định rõ nguyên tắc quản lý khoản tiền 5% giá trị hợp đồng còn lại, cơ chế xử lý rủi ro, việc đặt cọc và kiểm soát các khoản thu có bản chất huy động vốn trước thời điểm được phép.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị hoàn thiện quy định về chuyển nhượng dự án để tránh tình trạng dự án đình trệ kéo dài khi chủ đầu tư không đủ năng lực triển khai; đồng thời làm rõ trách nhiệm tài chính, nghĩa vụ với khách hàng và cơ chế bảo vệ bên thứ ba.

Đối với hợp đồng kinh doanh bất động sản, cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc kỹ việc mở rộng các loại hợp đồng được chuyển nhượng, làm rõ quan hệ giữa công khai hợp đồng mẫu và đăng ký hợp đồng theo mẫu, cũng như những trường hợp bắt buộc công chứng, chứng thực.

Bổ sung chương riêng về nhà cho thuê

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu - Ảnh: GIA HÂN

Về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết việc sửa đổi hướng đến hoàn thiện chính sách phát triển nhà ở theo từng nhóm đối tượng, cắt giảm thủ tục hành chính, phân định rõ thẩm quyền và tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn.

Một điểm mới đáng chú ý của dự thảo là phân loại chính sách phát triển nhà ở thành bốn nhóm gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách, nhằm thiết kế cơ chế phù hợp với từng nhóm.

Trong đó, dự thảo bổ sung một chương riêng về phát triển nhà ở cho thuê, quy định đối tượng được thuê, hình thức đầu tư bằng vốn nhà nước và vốn ngoài nhà nước, yêu cầu đối với dự án, chính sách ưu đãi chủ đầu tư, giá thuê và quản lý nhà ở cho thuê.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu đề nghị tiếp tục thể chế hóa đầy đủ các định hướng tại Nghị quyết 21-NQ/TW và Thông báo 64-TB/VPTW, đặc biệt là chính sách tương ứng với bốn nhóm nhà ở. Việc xác định đối tượng được hưởng chính sách ưu tiên cần minh bạch, có cơ chế kiểm soát chặt chẽ để ngăn chặn trục lợi và đầu cơ nhà ở.

(Theo Tuổi Trẻ)