Lỗ hổng bảo mật do AI phát hiện khiến loạt website chính phủ nhiều nước ngừng hoạt động
Trí tuệ nhân tạo (AI) đã phát hiện hai lỗ hổng nghiêm trọng trong PHP - ngôn ngữ vận hành 70% số website trên thế giới - buộc nhiều nước khẩn cấp ngắt kết nối website để phòng ngừa tấn công mạng.
Theo báo South China Morning Post, ngày 21-10, các cơ quan chính phủ và doanh nghiệp trên khắp thế giới đã đồng loạt gỡ bỏ website sau khi hai lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng được phát hiện trong PHP, ngôn ngữ lập trình đứng sau phần lớn mạng Internet hiện nay.
PHP là hạ tầng cốt lõi của nhiều nền tảng thiết kế web phổ biến nên các lỗ hổng này có thể ảnh hưởng đến vô số website, từ cửa hàng trực tuyến, trang tin tức đến dịch vụ công của chính phủ.
Lỗ hổng do AI phát hiện
Hãng tin Reuters dẫn báo cáo độc lập của hai công ty an ninh mạng nêu rõ các lỗ hổng được tìm ra nhờ sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI).
Công ty an ninh mạng Calif cho biết họ phát hiện các điểm yếu này từ ngày 1-8 nhờ một mô hình ngôn ngữ lớn và đã phối hợp khắc phục kể từ đó.
Wiz, công ty thuộc sở hữu của Tập đoàn Alphabet, cũng tuyên bố tìm ra lỗ hổng bằng Wiz Atlas, công cụ nghiên cứu lỗ hổng tự động bằng AI, kết hợp với Gemini 4 Argon của Google và GPT-5.6 Sol của OpenAI.
Theo Wiz, các lỗ hổng đã nằm trong mã nguồn PHP hơn một thập kỷ. Nếu không có AI, tin tặc là con người sẽ rất khó tìm ra và khai thác chúng.
“Trước khi có AI, công việc thủ công này rất khó thực hiện và càng khó mở rộng quy mô. Nhưng với AI, rào cản đó đã không còn”, bài đăng của Wiz nêu.
Trên mạng xã hội, OpenAI đánh giá đây là “một trong những lỗ hổng có tác động lớn nhất trong thời gian gần đây” và “đánh dấu giai đoạn mới, nơi AI có khả năng tự phát hiện các lỗi bảo mật gây ảnh hưởng ở quy mô toàn mạng Internet”.
Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ xảy ra làn sóng tấn công mạng quy mô lớn, khi tin tặc tìm cách chạy đua với các bản cập nhật. Thông tin vá lỗi đã được công khai, trong khi các công cụ AI có thể truy ngược bản chỉnh sửa lỗi để tìm ra lỗ hổng mà không tốn nhiều sức.
Gây ảnh hưởng diện rộng
Wiz ước tính PHP vận hành khoảng 70% số website toàn cầu và nhận định các lỗ hổng vừa phát hiện “nằm trong số những lỗ hổng nghiêm trọng nhất từng ghi nhận ở PHP và có lẽ là trong cả lịch sử ngành phần mềm”.
Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ (NSA) khuyến cáo các tổ chức lập tức cập nhật bản chỉnh sửa lỗi hoặc ngắt kết nối các hệ thống dễ bị tổn thương. Theo NSA, các lỗ hổng này “thường tạo ra con đường xâm nhập trực tiếp vào hệ thống tệp hoặc cơ sở dữ liệu của máy chủ”, cho phép kẻ tấn công chiếm quyền kiểm soát máy chủ web mà không cần mật khẩu.
Các tình nguyện viên phát triển PHP đã phát hành bản khắc phục vào ngày 21-10. Quỹ PHP kêu gọi: “Nếu đang vận hành hệ thống dùng PHP, bạn bắt buộc phải cập nhật ngay lập tức".
Trước đó, thông tin về các lỗ hổng đã được báo riêng cho đội ngũ phát triển PHP và được giữ kín trong lúc chuẩn bị bản chỉnh sửa lỗi. Tuy nhiên, chi tiết vụ việc bị rò rỉ lên mạng vào ngày 20-10, buộc nhiều bên phải khẩn cấp đưa website rời khỏi Internet.
Tại Pháp, Bộ Nội vụ thông tin theo yêu cầu của Cơ quan An ninh mạng quốc gia, các website của chính quyền địa phương, trong đó có trang của cảnh sát Paris, đã không thể truy cập từ chiều 21-10.
Tại Hà Lan, theo Đài NOS, dịch vụ định danh số quốc gia DigiD, website của Hạ viện và Trung tâm An ninh mạng quốc gia tạm ngừng hoạt động để phòng ngừa.
Bộ Ngoại giao Bỉ cũng tạm gỡ website dù Trung tâm an ninh mạng nước này chưa ghi nhận cuộc tấn công nào. Tại Úc, theo Đài ABC, Cơ quan Tín hiệu Úc xác nhận website của đơn vị này nằm trong số các trang chính phủ bị ảnh hưởng.
Wikipedia và thư viện điện tử Internet Archive cũng tạm ngắt kết nối một số hệ thống để xử lý sự cố.
Sự việc nghiêm trọng đến mức lãnh đạo nhiều quốc gia đã phải lên tiếng. Thủ tướng Hà Lan Rob Jetten khẳng định đang theo dõi sát tình hình. Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae khuyến cáo các chủ website “kiểm tra xem hệ thống có đang sử dụng PHP hay không và chuẩn bị áp dụng bản cập nhật mới”.
(Theo Tuổi Trẻ)
