Một nghiên cứu mới của Viện Nghiên cứu Lao động và Xã hội Séc (RILSA) cho thấy mức lương tối thiểu tại Séc trong năm ngoái vẫn chưa đủ để người lao động chi trả các nhu cầu thiết yếu và tiền thuê nhà. Theo phân tích này, người làm công ăn lương tối thiểu cần thêm từ 1.250 đến 4.280 korun mỗi tháng, tương đương cao hơn từ 7% đến 24%, mới có thể đáp ứng đầy đủ các khoản chi cơ bản.

Kết quả nghiên cứu được công bố trong bối cảnh chính phủ Séc đang chuẩn bị phê duyệt thêm một đợt tăng lương tối thiểu. Từ tháng 1 tới, mức lương tối thiểu gộp hàng tháng được dự kiến nâng từ 22.400 korun hiện nay lên 24.900 korun.

Tiền thuê nhà đẩy chi phí sinh hoạt vượt quá thu nhập
Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Lao động và Xã hội Séc (RILSA), mức lương tối thiểu trong năm ngoái là 20.800 korun/tháng trước thuế, tương đương 42,2% mức lương gộp trung bình. Sau khi khấu trừ thuế và các khoản đóng góp bắt buộc, người lao động thực nhận 17.837 korun.

Các nhà nghiên cứu đã đánh giá liệu lương tối thiểu có đủ sức mua để trang trải những chi phí thiết yếu hay không, dựa trên các yếu tố gồm chi phí sinh hoạt, chi phí nhà ở, mặt bằng tiền lương chung, tốc độ tăng lương và năng suất lao động.

Khi tính thêm mức chi phí nhà ở tiêu chuẩn được dùng để xác định trợ cấp của nhà nước, thu nhập ròng từ lương tối thiểu không đủ để chi trả đồng thời cả sinh hoạt cơ bản lẫn tiền thuê nhà.

Tùy theo quy mô đô thị nơi người lao động sinh sống, mức lương thực nhận sẽ cần cao hơn từ 7% đến 24% mới đủ đáp ứng các khoản chi bắt buộc này. Con số cụ thể tương ứng là cần thêm từ 1.250 đến 4.280 korun/tháng.

Bức tranh “trái chiều”: có cải thiện nhưng vẫn dưới ngưỡng đủ sống
Các nhà nghiên cứu nhận định bức tranh tổng thể là “trái chiều”. Một mặt, lương tối thiểu tại Séc đã được cải thiện so với mức sống tối thiểu chính thức, đồng thời đang dần tiến gần tới mục tiêu của chính phủ là đạt 47% mức lương trung bình.

Tuy nhiên, mức lương này vẫn thấp hơn ngưỡng mà các chuyên gia cho là phù hợp nếu tính đầy đủ chi phí nhà ở và sinh hoạt. Lương tối thiểu tại Séc cũng chưa đạt các chuẩn tham chiếu trong một chỉ thị của Liên minh châu Âu, theo đó khuyến nghị đánh giá lương tối thiểu dựa trên ngưỡng 60% lương gộp trung vị hoặc 50% lương gộp trung bình.

Nghiên cứu cũng cho biết tình trạng lương thấp đặc biệt phổ biến ở phụ nữ tại Séc. Trong nhiều năm, nước này ghi nhận tỷ lệ lao động hưởng lương thấp cao hơn mức trung bình của OECD.

Lương tối thiểu tại Séc sẽ tiếp tục tăng từ tháng 1
Dù vậy, tình hình trong những năm gần đây đã có chuyển biến tích cực. Ngoại trừ năm dịch bệnh 2021, lương tối thiểu tại Séc trong giai đoạn 2016 - 2025 tăng nhanh hơn cả mức lương trung bình lẫn lương trung vị. Riêng năm ngoái, lương tối thiểu cũng tăng nhanh hơn chỉ số giá tiêu dùng.

Các nhà nghiên cứu cho rằng cơ chế tự động điều chỉnh lương tối thiểu tại Séc đang phát huy hiệu quả. Họ lưu ý rằng các lần tăng lương trước đây không dẫn tới thất nghiệp gia tăng. Nghiên cứu cũng chỉ ra lương tối thiểu hiện vẫn thấp hơn mức tăng năng suất lao động, đồng nghĩa vẫn còn “một khoảng dư địa nhất định” để tiếp tục nâng mức lương này.

Năm nay, lương tối thiểu tại Séc là 22.400 korun/tháng, tương đương 43,4% mức lương trung bình. Theo kế hoạch của chính phủ, tỷ lệ này sẽ tăng dần lên 47% vào năm 2029.

Chính phủ Séc dự kiến trong phiên họp ngày thứ Hai tới sẽ phê duyệt cách tính lương tối thiểu cho hai năm tiếp theo. Bước điều chỉnh đầu tiên là nâng mức lương tối thiểu lên 24.900 korun/tháng từ tháng 1 năm sau, tương đương 44,6% mức lương trung bình.

Trong số 22 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu có quy định lương tối thiểu theo luật, Séc hiện đứng thứ 17 nếu tính theo giá trị danh nghĩa.

Nguồn: Expats.cz / ČTK