Chính sách nhập cư cứng rắn của ông Trump cũng tác động đến cộng đồng người Séc tại Mỹ, một số người đã bị trục xuất

New York – Klára Moldová đã bật khóc khi một người bạn của cô bị nhà chức trách Mỹ trục xuất về Cộng hòa Séc. Trong cuộc trao đổi với Hãng thông tấn Séc (ČTK), cô cho biết mình bất ngờ trước việc người bạn bị đưa trở lại quê hương nhanh đến mức nào, sau khi bị nhân viên di trú bắt giữ trước nhà trên đường đi làm.

Chỉ một ngày trước đó, hai người còn gặp nhau tại một buổi biểu diễn sân khấu bằng tiếng Séc ở Chicago, nơi Moldová điều hành một trường dạy tiếng Séc. Sang ngày hôm sau, cô biết tin bạn mình bị trục xuất qua những tin nhắn anh gửi, khi anh đã ở châu Âu. Người đàn ông trẻ này là một trong những công dân Séc trực tiếp nếm trải chính sách cứng rắn chống nhập cư của Tổng thống Donald Trump.

“Họ cứ thế đưa anh ấy về Séc với nguyên bộ quần áo đang mặc trên người,” Moldová kể về người bạn mà theo cô là không có đầy đủ giấy tờ cần thiết để cư trú hợp pháp tại Mỹ. “Chúng tôi thậm chí còn phải tìm cách xử lý chuyện con mèo bị bỏ lại trong căn hộ, không có ai cho ăn,” cô nói.

Người bạn của Moldová không có cơ hội trở về lấy bất kỳ đồ dùng cá nhân nào. Con mèo được cô cứu vẫn ở lại Mỹ và hiện có cuộc sống ổn định, trái ngược với chủ của nó.

Theo Moldová, nhiều gia đình Séc tại Mỹ hiện sống trong tâm trạng hết sức lo sợ. “Họ tìm cách hợp thức hóa giấy tờ, nhưng về cơ bản, một khi đã rơi vào nhóm này thì gần như không thể,” cô giải thích. Nguy cơ bị trục xuất càng trở nên phức tạp đối với những người đã có con cái, vật nuôi, ô tô và nhà cửa tại Mỹ.

Moldová biết một gia đình Séc đã tự nguyện trình diện để bị trục xuất vì quá sợ hãi. “Họ thực sự đã đến khai báo,” cô nói, đồng thời cho biết trước đây họ không hề có những lo ngại như vậy. Một số gia đình khác đã ngừng đưa con đến trường tiếng Séc vì sợ bị kiểm tra và trục xuất trên đường đi.

Trường Séc T.G. Masaryk nằm tại Cicero, vùng ngoại ô Chicago. Đây là nơi những người nhập cư Séc bắt đầu chuyển đến định cư từ đầu thế kỷ XX, sau khi rời khu vực trung tâm Chicago và có điều kiện tài chính khá hơn. Tuy nhiên, cơ cấu dân số tại đây đã thay đổi theo thời gian. Hiện người gốc Mỹ Latinh chiếm 89% dân số Cicero, trong khi những dấu tích về quá khứ của cộng đồng Séc đang dần biến mất.

Theo Moldová, cho đến gần đây, trên phố Cermak vẫn còn tiệm giặt là Rosický, nhà hàng Klas và tiệm bánh Vesecký. Trường Masaryk, nơi dạy tiếng Séc cho con em kiều dân cũng như người trưởng thành, giờ đây có thể sẽ trở thành dấu ấn cuối cùng của cộng đồng Séc tại khu vực này.

Khu vực tập trung đông người gốc Mỹ Latinh đã trở thành mục tiêu trong các chiến dịch truy quét của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE). Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump đã triển khai lực lượng này trên đường phố các thành phố của Mỹ với mục tiêu trục xuất càng nhiều người nhập cư càng tốt.

“Những người sống tại đây đều thấy rõ nền kinh tế phụ thuộc đến mức nào vào những lao động không có giấy tờ: người cắt cỏ, bảo mẫu, nhân viên vệ sinh,” Moldová nói. Theo cô, người dân ở Cộng hòa Séc đôi khi khó hình dung được thực tế này.

Nhiều gia đình có cả vợ lẫn chồng đi làm và có con nhỏ không thể xoay xở nếu thiếu sự hỗ trợ từ bên ngoài. Moldová nhấn mạnh rằng tại Mỹ, chế độ nghỉ thai sản và nghỉ chăm con không phổ biến như ở Cộng hòa Séc.

Tại bang Connecticut, gần New York, Věra Dvořák, một nhân viên làm việc trong lĩnh vực công nghệ, cũng có những trải nghiệm tương tự. Theo cô, người dân ở đây sống trong những ngôi nhà đẹp, có sân vườn và thường đặt đồ ăn giao tận nhà.

“Người Mỹ thuê người khác làm rất nhiều việc, thậm chí cả việc treo đèn Giáng sinh, dọn dẹp nhà cửa hay trông trẻ. Rất nhiều công việc như vậy do người nhập cư đảm nhiệm, trong đó không ít người cư trú bất hợp pháp hoặc trong tình trạng pháp lý không rõ ràng,” cô nói.

Theo Dvořák, các biện pháp chống nhập cư của ông Trump là “một động thái mang tính dân túy, nhằm cho người dân thấy rằng ông ấy đang hành động. Và đây là điều rất dễ nhận thấy”. Tuy nhiên, cô cho rằng nước Mỹ phụ thuộc nhiều vào lực lượng lao động cư trú bất hợp pháp và nhiều ngành dịch vụ có thể rơi vào tình trạng đình trệ nếu thiếu họ.

Dvořák cho biết hiện nay mọi người đều e ngại khi đề cập đến việc mình cư trú bất hợp pháp tại Mỹ, kể cả trong cộng đồng người Séc và Slovakia.

“Chủ yếu là những người đã ở lại quá hạn thị thực, tức lưu trú lâu hơn thời gian được phép, và đã xây dựng cả cuộc sống của mình tại đây. Họ biết rằng nếu bị trục xuất, họ sẽ phải đối mặt với lệnh cấm nhập cảnh trở lại ít nhất 10 năm,” cô giải thích.

Dvořák quen một số bà mẹ đang ở trong hoàn cảnh tương tự và luôn sống trong tâm trạng lo lắng. Họ không thể đưa con về Cộng hòa Séc nghỉ hè hay thăm gia đình. “Về cơ bản, hoàn cảnh của họ giống những người di cư dưới thời cộng sản,” cô nói thêm.

Trong khi đó, Vít Miller, người rời Tiệp Khắc sang Mỹ dưới thời cộng sản và từ đó đến nay sống tại bang Minnesota, coi chính sách nhập cư hiện nay của Mỹ là một trong những thành công của ông Trump.

“Một quốc gia không có đường biên giới được tôn trọng thì không có nhiều triển vọng. Không biết bao nhiêu triệu người từ khắp thế giới đã đổ vào đây, rồi chúng ta phải dùng tiền thuế để hỗ trợ họ. Theo tôi, đó không phải là con đường dẫn đến thành công,” kỹ sư điện đã nghỉ hưu, người có khuynh hướng ủng hộ đảng Cộng hòa, nói.

“Tất nhiên, không ai thích cảnh trẻ em bị lôi ra khỏi trường học,” Miller nói về các chiến dịch của lực lượng di trú. “Nhưng nếu có những người với hồ sơ phạm tội đầy các hành vi bạo lực và nhà chức trách tìm cách trục xuất họ, thì có lẽ người dân cũng không phản đối quá nhiều,” ông nói thêm.

Theo Miller, con đường trở thành công dân Mỹ của ông không quá phức tạp. Ông rời Tiệp Khắc cộng sản vào thập niên 1980 và được Mỹ cấp quy chế tị nạn. Năm năm sau, ông đã có hộ chiếu Mỹ.

“Bởi vì tôi tuân thủ pháp luật. Tôi không gây ra rắc rối gì,” ông nói.

Hiện nay, việc xin tị nạn tại Mỹ gần như là không thể, do ông Trump đã siết chặt đáng kể quyền tiếp cận quy chế này kể từ khi trở lại Nhà Trắng.

Lucia Kollárová, một luật sư di trú người Slovakia đang hành nghề tại New York, cho biết bà biết nhiều người Séc và Slovakia từng chạy sang Mỹ lánh nạn nhưng hiện lại phản đối nhập cư.

“Tất cả họ đều từng được cấp quy chế tị nạn. Họ được chấp thuận vì không thể tiếp tục sống ở Tiệp Khắc do chế độ cộng sản. Điều rất đáng buồn là giờ đây họ lại không hiểu rằng những người khác cũng không thể sống được tại quê hương mình,” nữ luật sư, có phần lớn khách hàng đến từ Mỹ Latinh, nói.

Tuy nhiên, Kollárová cũng chỉ ra rằng số người nhập cư hiện nay cao hơn nhiều so với trước đây. “Điều này cần được điều tiết bằng cách nào đó. Nhưng tôi không biết có thể áp dụng biện pháp gì đối với những người đã ở Mỹ. Việc điều tiết có thể được thực hiện đối với những người đang tìm cách nhập cảnh,” bà nhận định.

Theo Kollárová, hệ thống nhập cư Mỹ thực sự cần được cải cách. Bà cũng đồng tình rằng những người phạm tội không nên được phép ở lại Mỹ.

“Nhưng phần lớn mọi người chỉ đang sống cuộc sống của mình và nuôi dạy con cái. Một số người vẫn đóng thuế,” bà nói về những người nhập cư không có giấy tờ.

Nguồn: ČTK