Bộ trưởng Bộ Môi trường Séc cảnh báo thảm họa môi trường do vụ rò rỉ chất độc ở Šumava
Bộ trưởng Bộ Môi trường Séc Igor Červený cho biết vụ rò rỉ các chất độc hại trong Vườn quốc gia Šumava là một “thảm họa môi trường”, khi khu vực bị ô nhiễm có thủy ngân, asen, hàng nghìn tấn đất nhiễm độc và hàng trăm thùng hóa chất nguy hiểm.
Trong cuộc họp báo sáng thứ Ba, ông Červený, thành viên đảng Motoristé, cùng Thứ trưởng Quốc phòng Radovan Vích đã công bố thông tin về tình trạng rò rỉ chất độc tại khu quân sự cũ Dobrá Voda, thuộc vùng Klatovy.
Theo ông Červený, khu vực này đang bị ảnh hưởng bởi những chất độc cực kỳ nguy hiểm như thủy ngân và asen. Giới chức đã phát hiện khoảng 1.000 tấn đất nhiễm độc cùng 200 thùng chứa hóa chất nguy hiểm. “Chúng tôi không thể loại trừ khả năng vẫn còn vật liệu nổ quân sự trong khu vực”, ông nói.
Ông Červený nhấn mạnh ban lãnh đạo mới của Bộ Môi trường hiện “thực sự đang giải quyết một thảm họa môi trường”. Khu vực đã bị phong tỏa và giai đoạn đầu của chiến dịch tẩy độc tại phần nguy hiểm nhất sẽ sớm được triển khai.
Bộ trưởng Bộ cũng cảnh báo nguồn nước ngầm có thể đã bị nhiễm bẩn. “Chúng tôi sẽ phải tiến hành khảo sát thủy văn”, ông nói.
Quá trình xử lý được chia làm 4 giai đoạn và dự kiến kéo dài đến giữa năm 2028. Các công việc bao gồm di dời thùng, bồn chứa hóa chất, vận chuyển đất nhiễm độc, tháo dỡ các kết cấu bê tông và khử nhiễm tổng thể. Một phần của kế hoạch là khảo sát nước ngầm để xác định mức độ hóa chất độc hại đã thấm xuống dưới lòng đất. Trước đó, ông Červený nói khả năng nước ngầm bị ô nhiễm là “rất cao”.
Chi phí xử lý ban đầu được ước tính khoảng 192 triệu korun. Ngoài ra, Bộ Môi trường dự tính phải chi thêm khoảng 30 triệu korun cho việc bảo vệ toàn bộ khu vực. Theo ông Červený, nguồn tiền này đã cơ bản được cam kết, và các cuộc đàm phán tiếp theo sẽ diễn ra vào thứ Hai tới.
Khu ô nhiễm rộng bằng hai sân bóng
Theo Bộ trưởng Bộ, diện tích bị ảnh hưởng tương đương khoảng hai sân bóng đá. Vì lý do an ninh, nhà chức trách không công bố cụ thể vị trí vùng ô nhiễm, nhưng khẳng định toàn bộ khu vực đã được cắm mốc, giăng dây cảnh báo ở khoảng cách an toàn để tránh nguy cơ người dân tiếp xúc với hóa chất.
Theo các thông tin trước đó, các chất độc rò rỉ tại một khu quân sự cũ gần thị trấn Prášily, thuộc vùng Šumava.
“Hiện cảnh sát đã có mặt tại hiện trường, khu vực đang được canh gác và bảo vệ”, ông Červený cho biết. Theo ông, mục tiêu chính là ngăn khách du lịch hoặc những người có ý định lấy các chất nguy hiểm để sử dụng riêng xâm nhập vào khu vực.
Tranh cãi về trách nhiệm của lãnh đạo cũ
Ông Červený cho rằng ban lãnh đạo cũ của Bộ Môi trường đã biết về tình hình này từ ba năm trước nhưng không có hành động cần thiết.
Theo ông, công ty Dekonta - đơn vị từng thực hiện một đợt tẩy độc quy mô nhỏ trước đây - đã gửi báo cáo cho một thứ trưởng của Bộ Môi trường, trong đó cảnh báo mối nguy hiểm và đề xuất khảo sát thêm cũng như tiến hành xử lý trên diện rộng hơn.
Tuy nhiên, người tiền nhiệm của ông Červený là cựu Bộ trưởng Bộ Môi trường Petr Hladík bác bỏ cáo buộc này. Trả lời báo Novinky hôm thứ Hai, ông Hladík nói: “Khi đó tôi chỉ được thông báo với tư cách bộ trưởng rằng vườn quốc gia đang tiến hành xử lý. Ngoài ra tôi không biết gì thêm và cũng không nhận được thông tin nào khác. Nếu sau đó phát hiện thêm điều gì, tôi không loại trừ khả năng đó, nhưng ngoài đợt xử lý năm 2023, tôi không biết gì khác”.
Bộ trưởng Bộ phủ nhận liên quan của ứng cử viên thị trưởng Praha
Trong thời gian Dekonta khảo sát và tiến hành giai đoạn xử lý đầu tiên tại Dobrá Voda, bà Klára Sovová - hiện là ứng cử viên của đảng Motoristé cho vị trí thị trưởng Praha - cũng làm việc tại công ty này. Tuy nhiên, ông Červený khẳng định bà không biết về dự án.
“Tôi muốn đính chính thông tin này, vì tôi nhận thấy một số công ty đang cố biến thảm họa này thành một chiêu trò tiếp thị nhằm vào đảng Motoristé”, ông nói.
Ông cho biết đã trao đổi với giám đốc Dekonta sau khi thông tin này lan rộng trong dư luận. “Tôi muốn biết liệu Klára Sovová có quyền tiếp cận thông tin đó hay không, và câu trả lời là không”, ông nói thêm.
Theo ông Červený, giữa Dekonta và Bộ Môi trường có thỏa thuận bảo mật, nên chỉ một nhóm rất nhỏ trong công ty được tiếp cận thông tin.
Hiện Bộ Môi trường đang phối hợp với Bộ Quốc phòng và Bộ Nội vụ để xử lý vụ việc. Khu vực Dobrá Voda trước đây từng được sử dụng làm nơi huấn luyện của quân đội Tiệp Khắc, sau đó được Bộ Quốc phòng chuyển giao cho các cơ quan khác vào những năm 1990.
Tranh cãi quanh khí độc mù tạt và phosgene
Ông Červený lần đầu thông báo về vụ rò rỉ hôm thứ Hai, cho biết đây là những chất “độc, nguy hiểm” và đã “rò rỉ xuống đất hoàn toàn vô ích suốt hơn ba năm”.
Sau đó, nghị sĩ Filip Turek của đảng Motoristé gây xôn xao khi lần lượt nói rằng đó có thể là khí mù tạt hoặc phosgene. Về sau, ông điều chỉnh phát biểu trên mạng xã hội X, nói đây là “những chất có thể biến thành phosgene (một loại khí chiến tranh) nếu xảy ra hỏa hoạn”.
Làm rõ thêm hôm thứ Ba, ông Červený nói các chất này trong trường hợp tương tác với nhau, chẳng hạn do cháy, “có thể tạo ra một hỗn hợp nguy hiểm”, về nguyên lý có thể hình thành chất mới tương tự phosgene.
Bộ Môi trường cho biết ban đầu từng tính đến khả năng trong khu Dobrá Voda có sự hiện diện của khí độc chiến tranh, nhưng các cuộc khảo sát sau đó đã bác bỏ giả thuyết này.
Nguồn Novinky
