Bẫy việc nhẹ lương cao có thể khiến bạn vô tình trở thành mắt xích trong đường dây rửa tiền của tội phạm mạng

Khái niệm “bình phong”, hay còn gọi là “người đứng tên hộ”, không chỉ xuất hiện trong các vụ trốn thuế, gian lận doanh nghiệp hay rửa tiền, mà còn ngày càng phổ biến trong không gian mạng. Trong các vụ lừa đảo thanh toán, đây là những người trung gian nhận và chuyển tiền cho tội phạm. Đáng lo ngại, nhiều người không hề biết rằng hành vi của mình, dưới góc độ pháp luật hình sự, có thể bị xem là tiếp tay rửa tiền.

Các chiêu trò này thường được ngụy trang dưới dạng việc làm thêm hoặc cơ hội kiếm tiền dễ dàng. Vậy cần cảnh giác điều gì để không vô tình sa bẫy?

“Người đứng tên hộ” từ lâu đã được biết đến trong các vụ việc liên quan đến lách luật thuế, hợp thức hóa tài sản do phạm tội mà có, rửa tiền, lừa đảo hoặc đứng tên trong bộ máy pháp lý của doanh nghiệp. Tuy nhiên, những mắt xích tương tự cũng đang hoạt động trong môi trường số.

Cụ thể, họ thường bị lôi kéo tham gia vào các kịch bản lừa đảo và rửa tiền có nguồn gốc từ các vụ gian lận thanh toán. Ban đầu, mọi thứ có thể trông như một công việc làm thêm nhẹ nhàng hoặc khoản thu nhập phụ hấp dẫn, nhưng thực chất lại là hành vi tiếp tay cho tội phạm.

Kẻ lừa đảo thường thao túng những “bình phong” này bằng cách lợi dụng hoàn cảnh khó khăn của họ, nhắm vào người thu nhập thấp hoặc đang túng thiếu tài chính. Chúng có thể tìm mục tiêu trên mạng xã hội hoặc chủ động liên hệ qua những số điện thoại lạ.

Ngân hàng Moneta Money Bank đã lên tiếng cảnh báo về thủ đoạn này và cho biết số vụ việc tương tự đang gia tăng. Kịch bản đơn giản nhất là người tham gia nhận tiền vào tài khoản rồi chuyển tiếp cho người khác để lấy hoa hồng. Trong một số trường hợp, họ rút tiền mặt rồi giao cho người được chỉ định hoặc nộp vào tài khoản của bên thứ ba. Kẻ gian thường viện ra nhiều lý do để giải thích vì sao chúng không thể tự rút tiền.

Tuy nhiên, thủ đoạn không chỉ dừng lại ở đó. Việc hợp tác với kẻ lừa đảo đôi khi bắt đầu rất vô hại. Chẳng hạn, một người có thể được trả tiền để bấm thích video trực tuyến, nhưng dần dần công việc bị mở rộng sang các hoạt động đáng ngờ hơn.

Ông Jiří Poláček, quản lý cấp cao phụ trách mô hình rủi ro, phòng chống rửa tiền và gian lận, cho biết một trường hợp rất phổ biến là “thử nghiệm ứng dụng đặt hàng” bằng tài khoản của “người đứng tên hộ”. “Người đó nghĩ rằng mình đang kiểm tra luồng thanh toán trong hệ thống đặt hàng, nhưng thực tế lại đang tiếp tay cho hành vi rửa tiền”, ông nói.

Theo ông Poláček, nhóm bị nhắm tới nhiều nhất là người trẻ. “Đặc biệt là sinh viên và người mới tốt nghiệp, những người đang tìm việc làm thêm hoặc muốn tăng thu nhập. Họ dễ bị hấp dẫn bởi các lời mời chào kiếm tiền đơn giản, không cần kinh nghiệm, tốn rất ít thời gian. Ngoài ra, người gặp khó khăn tài chính, người nước ngoài hoặc người cao tuổi cũng có thể trở thành nạn nhân”, ông cho biết.

Một trong những kịch bản nguy hiểm nhất, theo ông Poláček, là cho người khác sử dụng tài khoản ngân hàng của mình để đổi lấy tiền công. Trong trường hợp này, chủ tài khoản gần như mất hoàn toàn quyền kiểm soát đối với các giao dịch được thực hiện dưới danh nghĩa của mình.

“Điều đó chẳng khác nào mang giúp một gói đồ không rõ bên trong của người lạ lên máy bay để đổi lấy tiền”, ông Poláček nói thêm.

Việc trở thành một phần của đường dây lừa đảo không hề “dễ ăn” như nhiều người tưởng. Theo Bộ luật Hình sự, những hành vi này có thể bị xếp vào tội hợp thức hóa tài sản do phạm tội mà có, tức rửa tiền. Dù là cố ý hay do bất cẩn, người tham gia vẫn có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý.

Vì vậy, không ít người trở thành “bình phong” mà không hề hay biết. Tuy nhiên, nếu cơ quan chức năng xác định có yếu tố cố ý, người vi phạm có thể đối mặt với mức án lên tới 10 năm tù.

Không chỉ rủi ro pháp lý, người liên quan còn có thể bị ngân hàng xử lý. Các tổ chức tài chính hiện là một phần trong mạng lưới phòng chống rửa tiền, và nếu phát hiện tài khoản dính đến hoạt động gian lận, ngân hàng có thể chấm dứt quan hệ với khách hàng.

Làm sao để tránh trở thành mắt xích trong đường dây lừa đảo?
Dấu hiệu chung của các mô hình lừa đảo này là bạn được một người lạ tiếp cận trên mạng, sau đó mời gọi tham gia công việc nhẹ nhàng, thu nhập dễ dàng. Trong những trường hợp như vậy, cần đặc biệt lưu ý một số nguyên tắc cơ bản.

Trước hết, hãy xác minh rõ bạn đang làm việc với ai. Tiếp theo, kiểm tra công ty mà bạn được giới thiệu là có thật hay không. Bạn cũng nên yêu cầu ký hợp đồng lao động hoặc ít nhất phải biết chính xác nội dung công việc.

Cần cảnh giác cao độ nếu công việc liên quan đến việc chuyển tiền, rút tiền từ ATM, sử dụng tài khoản cá nhân để nhận - chuyển tiền, hoặc giao tài khoản ngân hàng đứng tên mình cho người khác sử dụng.

Nguồn CNN Prima News