Ông Jiří Šedivý, hiện là Cục trưởng Cục chính sách và chiến lược quốc phòng tại Bộ Quốc phòng, sẽ rời vị trí vào cuối tháng 5. Bộ Quốc phòng hôm nay thông báo trên trang web chính thức, nhưng không nêu lý do. Cơ quan này sẽ mở quy trình tuyển chọn mới trong những ngày tới.

Ông Šedivý giữ chức vụ từ tháng 8 năm ngoái, sau khi thắng trong một cuộc tuyển chọn thay cho ông Jan Jireš, người tiền nhiệm.

Tuần báo Respekt đưa tin rằng theo nguồn tin của họ, ông Šedivý đã tổ chức một cuộc thảo luận chuyên môn có sự tham gia của các bộ ngành khác, trong đó trình bày các dữ liệu liên quan đến mức chi tiêu quốc phòng. Sau đó, theo tờ báo, Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) đã mời Bộ trưởng Quốc phòng Jaromír Zůna (đại diện SPD) và gây sức ép yêu cầu cách chức ông Šedivý.

Nguồn tin của Respekt cho biết Bộ trưởng sau đó nói với ông Šedivý rằng ông đang chịu áp lực lớn từ phía ông Babiš và ông phải rời chức vụ trước cuối tháng. Phản ứng từ ông Babiš và ông Zůna hiện vẫn đang được hãng thông tấn ČTK thu thập.

Ông Šedivý, người phụ trách đàm phán với NATO về ngân sách quốc phòng, theo Respekt đã nhiều lần cảnh báo rằng NATO sẽ gặp vấn đề với phương án ngân sách mà phía Séc đề xuất. Lý do chính là chính phủ, để tiến gần mục tiêu chi 2% GDP cho quốc phòng theo cam kết với đồng minh, đã tính cả những khoản không trực tiếp liên quan đến quốc phòng, ví dụ như xây dựng đường cao tốc.

Gần đây, ông Šedivý đã tham dự một cuộc họp tại trụ sở NATO, nơi ông nhận được các số liệu được xác thực bởi liên minh, với sự làm việc của Tổng thư ký Mark Rutte. Theo các số liệu này, chi tiêu quốc phòng của Cộng hòa Séc trong năm nay sẽ đạt 1,78% GDP. Theo các chuyên gia quân sự, đây được xem là tín hiệu rõ ràng rằng NATO không công nhận hàng chục tỷ korun chi tiêu mà Praha đưa vào ngân sách quốc phòng để đạt mục tiêu 2%.

Trong những ngày gần đây, ông Babiš tuyên bố chính phủ sẽ làm mọi cách để đạt cam kết chi 2% GDP. Chính phủ cũng đã bổ nhiệm cựu đại sứ Cộng hòa Séc tại NATO Jakub Landovský làm đặc phái viên phụ trách việc thực hiện các cam kết với NATO.

Trên truyền hình CNN Prima News cuối tuần qua, ông Landovský cho biết sẽ nỗ lực để chi tiêu quốc phòng vượt ngưỡng 2% GDP. Ông từ chối bình luận về từng dự án cụ thể, nhưng nhấn mạnh mục tiêu là đảm bảo hệ thống báo cáo hoạt động hiệu quả. Ông cũng nói cần có cơ chế thường xuyên đánh giá tăng giảm GDP, không chỉ theo quý như Ngân hàng Quốc gia Séc đang thực hiện.

Theo ông, nhiệm vụ của đặc phái viên còn là giải trình với từng khoản chi để chứng minh rằng chúng phục vụ mục tiêu quốc phòng.

Ông Šedivý từng là Bộ trưởng Quốc phòng từ tháng 9 năm 2006 đến tháng 1 năm 2007. Giai đoạn 2007 đến 2010, ông giữ chức Phó Tổng thư ký NATO phụ trách chính sách và kế hoạch quốc phòng. Năm 2010, ông trở lại Bộ Quốc phòng, giữ vị trí Thứ trưởng thứ nhất đến năm 2012. Từ 2012 đến 2019, ông là Đại sứ Cộng hòa Séc tại NATO. Sau đó ông trở thành Giám đốc điều hành Cơ quan Quốc phòng châu Âu trong 5 năm, trước khi trở lại làm Cục trưởng sau một cuộc tuyển chọn.

Nguồn ČTK