Hiệp hội Các nhà cung cấp dịch vụ xã hội Séc kêu gọi siết chặt kiểm tra để phát hiện các cơ sở dưỡng lão hoạt động trái phép
Praha – Hiệp hội Các nhà cung cấp dịch vụ xã hội Séc (APSS) kêu gọi tăng cường kiểm tra nhằm phát hiện những cơ sở chăm sóc người cao tuổi hoặc người khuyết tật hoạt động trái phép. Hiệp hội đề xuất xây dựng hướng dẫn nhận diện các cơ sở này, đồng thời lập cơ sở dữ liệu để người dân có thể tra cứu và xác minh dịch vụ.
Đối với những cơ sở bị phát hiện không có giấy phép cần thiết, APSS cho rằng không nên đóng cửa ngay mà cần tạm thời đặt dưới cơ chế quản lý bắt buộc, nhằm bảo đảm người đang được chăm sóc không bị gián đoạn hỗ trợ. Đề xuất này nằm trong kế hoạch biện pháp nhằm bảo đảm các dịch vụ chăm sóc được cung cấp hợp pháp.
APSS cảnh báo nhiều cơ sở không tuân thủ tiêu chuẩn, thiếu nhân lực và không bảo đảm quyền lợi của người sử dụng dịch vụ. Bộ Lao động Séc cam kết xây dựng luật mới về dịch vụ xã hội để điều chỉnh các quy định liên quan, dự kiến trình vào năm 2028.
“Không thể làm ngơ trước số lượng ngày càng tăng cũng như tình trạng tái diễn của các đơn vị cung cấp dịch vụ xã hội trái phép, với lý do hệ thống thiếu năng lực đáp ứng hoặc thời gian chờ đợi quá dài. Đúng là đây cũng là một thất bại của Nhà nước, nhưng điều đó không thể trở thành cái cớ để biện minh”, Chủ tịch APSS Jiří Horecký nhấn mạnh.
Theo số liệu của Bộ Lao động Séc, trong năm ngoái, cơ quan thanh tra dịch vụ xã hội đã tiến hành 117 cuộc kiểm tra tại một số đơn vị cung cấp dịch vụ được lựa chọn và phát hiện nhiều vi phạm hành chính. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng số lượng kiểm tra như vậy vẫn chưa đủ.
APSS cảnh báo các dịch vụ không có giấy phép tiềm ẩn rủi ro đối với người sử dụng do không bảo đảm chất lượng chăm sóc, nhân lực cần thiết cũng như việc tôn trọng các quyền cơ bản. Những cơ sở này cũng tạo ra môi trường cạnh tranh không lành mạnh đối với các nhà cung cấp đã đăng ký hợp pháp.
Hiệp hội khẳng định mục tiêu của đề xuất là ngăn chặn hành vi lách luật và lợi dụng hoạt động chăm sóc để kinh doanh trái phép, chứ không nhằm hạn chế sự hỗ trợ giữa các thành viên trong gia đình hoặc giữa những người hàng xóm.
APSS cũng yêu cầu kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng khoản trợ cấp chăm sóc. Theo hiệp hội, ngân sách nhà nước không được dùng để tài trợ cho các dịch vụ bất hợp pháp. Cơ quan chức năng và lực lượng thanh tra cần đặc biệt lưu ý những quảng cáo dưới các tên gọi như “nhà ở kèm chăm sóc”, “nhà ở cho người cao tuổi” hay “hỗ trợ 24 giờ”.
Hoạt động kiểm tra cần xem xét quy mô, hình thức chăm sóc thực tế cũng như việc thực hiện nghĩa vụ thuế. APSS cho rằng cần tăng cường chia sẻ thông tin giữa các bộ, chính quyền cấp vùng và cơ quan việc làm.
Một bộ hướng dẫn dành cho cán bộ và thanh tra viên cần được xây dựng để hỗ trợ nhận diện dịch vụ bất hợp pháp và xác định quy trình xử lý tiếp theo. Những thông tin tương tự cũng cần được cung cấp cho người sử dụng dịch vụ và gia đình họ, cùng với một biểu mẫu thống nhất để gửi khiếu nại. APSS đồng thời đề nghị Bộ Lao động Séc lập cơ sở dữ liệu để người dân có thể kiểm tra các nhà cung cấp dịch vụ chính thức.
Theo hiệp hội, cần ngăn chặn tình trạng cơ sở bị phát hiện vi phạm tiếp tục hoạt động dưới tên gọi, thương hiệu hoặc pháp nhân điều hành khác. APSS cũng lưu ý rằng nhiều người hiện phụ thuộc vào các cơ sở chăm sóc không phép.
“Cần thiết lập một cơ chế khủng hoảng đặc biệt, chẳng hạn áp dụng biện pháp quản lý bắt buộc đối với các cơ sở lưu trú trái phép, bởi việc đóng cửa ngay lập tức có thể đe dọa tính mạng, sức khỏe hoặc khả năng đáp ứng những nhu cầu thiết yếu của người đang được chăm sóc”, APSS nêu rõ.
Hiệp hội cho rằng kế hoạch xử lý cũng phải bao gồm phương án bảo đảm dịch vụ chăm sóc tiếp nối, bố trí nơi ở mới cho người sử dụng, đồng thời cân nhắc tăng mức xử phạt đối với hoạt động chăm sóc trái phép dựa trên lợi nhuận của đơn vị vận hành.
Theo kế hoạch lập pháp, Bộ Lao động Séc dự kiến trình dự luật về dịch vụ xã hội vào mùa thu năm 2028, nhằm thiết lập lại hệ thống chăm sóc. Dự luật sẽ điều chỉnh quy trình đăng ký, nghĩa vụ của các nhà cung cấp và yêu cầu về chất lượng dịch vụ, đồng thời xây dựng một hệ thống thông tin chuyên biệt. Luật mới dự kiến có hiệu lực từ năm 2031.
Nguồn ČTK
