Chiếc xe của Công ty Dịch vụ Kỹ thuật Zlín có trang bị 4 camera gắn trên nóc, hai bên mỗi phía. Xe chậm rãi đi qua đường Hradská, nơi có các chỗ đỗ xe song song và vuông góc, cùng các máy thanh toán đỗ xe. Camera quét biển số xe và trong thời gian thực, bằng máy tính, xác định tài xế đã trả phí hay chưa. Thông tin về những người vi phạm được hệ thống gửi cho cảnh sát thành phố để xử lý.

“Xe phải chạy tối đa 45 km/h để camera kịp đọc rõ biển số,” tài xế Vladimíra Vlčková cho biết.

Ngoài vô-lăng có một màn hình chia thành năm phần. Bốn phần hiển thị hình ảnh từ các camera. Khi quét xe đỗ, biển số sẽ được đánh dấu màu đỏ. Phần thứ năm là bản đồ cho thấy xe của dịch vụ kỹ thuật đang di chuyển ở đâu.

Hiện tại ở Zlín có 789 chỗ đỗ xe trả phí trên các tuyến đường không có barie. “Tôi có thể kiểm tra toàn bộ trong một giờ, đôi khi hai giờ, tùy vào tình hình giao thông,” bà Vlčková nói thêm.

Người lớn hầu như không phản ứng với camera, nhưng trẻ em đôi khi vẫy tay chào

Hệ thống kiểm soát đỗ xe mới được thử nghiệm từ mùa thu năm ngoái và vận hành chính thức từ đầu năm nay.

“Tôi có trải nghiệm tích cực với hệ thống này,” bà Vlčková cho biết, người chỉ có nhiệm vụ bật và tắt hệ thống. Bà không cần làm gì thêm. Trong cốp xe có máy tính kiểm tra ngay lập tức xem xe có thanh toán đỗ xe hay chưa.

“Công ty dịch vụ kỹ thuật chỉ thu thập dữ liệu, không đánh giá và cũng không phạt vi phạm,” giám đốc Jakub Černoch cho biết.

“Máy tính trong xe sẽ truy vấn cơ sở dữ liệu của chúng tôi theo thời gian thực để kiểm tra biển số có thanh toán hay không. Dựa vào đó, hệ thống quyết định gửi thông tin cho cảnh sát thành phố nếu nghi có vi phạm hoặc xóa dữ liệu,” ông nói thêm.

Người dân ít phản ứng với xe camera trên đường phố, chỉ có trẻ em đôi khi vẫy tay.

Tuy nhiên, khi hệ thống được giới thiệu, trên mạng xã hội đã có phản ứng tiêu cực, cho rằng thành phố bị giám sát quá mức.

“Một sự làm phiền nữa. Thậm chí có thuật ngữ chuyên môn – ‘bắt nạt kỹ thuật số’. Như thể chúng ta chưa có đủ radar và thiết bị luôn giám sát,” một người bình luận. “Chúng ta đang dần bắt kịp Trung Quốc – camera khắp nơi, mọi người bị theo dõi. Giờ Liên minh châu Âu còn muốn giám sát cả giao tiếp kỹ thuật số nữa,” một ý kiến khác nói.

“Chúng tôi không giám sát người dân theo cách đó,” ông Černoch phản bác. “Hệ thống dựa trên biển số xe – đó là thông tin duy nhất. Và từ năm 2021, người dùng đã phải nhập biển số khi thanh toán.”

Số người không trả phí đã giảm. Theo công ty, trước đây 70–80% người trả đúng, sau khi có hệ thống camera có thể lên tới 95%. Những người thường xuyên không trả phí hầu như đã thay đổi hành vi.

Hiệu quả của hệ thống cao hơn nhiều. Ví dụ, tháng 2 năm ngoái cảnh sát phát hiện 331 trường hợp không trả phí, năm nay là 402 trường hợp. Tháng 3 năm 2025 là 277 trường hợp, còn tháng 3 năm 2026 là 418. Tuy nhiên, con số này có thể giảm dần khi người dân quen với hệ thống mới.

“Hiệu quả kiểm tra tăng đáng kể. Chúng tôi muốn người dân trả phí, không phải trả tiền phạt,” phát ngôn viên cảnh sát thành phố Pavel Janík nói.

Hệ thống kiểm soát này có giá khoảng 3 triệu korun cho 4 năm, bao gồm cả hỗ trợ kỹ thuật và xe mới. Hiện đang được lắp trên xe Škoda Fabia cũ, sau đó sẽ chuyển sang xe điện mới để vận hành bền vững hơn.

Công nghệ tương tự đang được sử dụng ở Praha, Brno, Ostrava và Olomouc.

(Theo iDnes)