Dù lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn được duy trì, những dư chấn từ cuộc xung đột Trung Đông đang lan rộng tới tận Mỹ Latin, tác động trực tiếp đến đời sống hàng ngày của hàng triệu người dân.

Từ giá nhiên liệu tăng cao, giao thông công cộng gián đoạn đến chi phí thực phẩm thiết yếu leo thang, các hộ gia đình trong khu vực đang phải gánh chịu áp lực từ một cuộc chiến không liên quan trực tiếp đến họ.

Theo CNN, ngay cả khi xung đột sớm kết thúc, tác động kinh tế vẫn có thể kéo dài nhiều tháng, trong bối cảnh thế giới đối mặt nguy cơ thiếu hụt dầu mỏ và suy thoái nếu căng thẳng tiếp diễn.

Argentina: Lạm phát quay đầu, giao thông tắc nghẽn

Tại Argentina, quốc gia đang nỗ lực kiềm chế lạm phát phi mã, chi phí sinh hoạt lại tăng trở lại. Chính phủ của Tổng thống Javier Milei cho rằng một phần nguyên nhân đến từ xung đột Trung Đông.

Giá nhiên liệu tại đây đã tăng hơn 20% kể từ khi chiến sự bùng phát, kéo theo việc cắt giảm các tuyến xe buýt ở thủ đô Buenos Aires do chi phí dầu diesel leo thang. Hình ảnh người dân xếp hàng dài chờ xe, đặc biệt trong giờ cao điểm, trở nên quen thuộc, với nhiều người cho biết thời gian di chuyển gần như tăng gấp đôi.

Lạm phát, sau khi giảm từ mức đỉnh trong nhiều thập kỷ năm 2023, nay có dấu hiệu tăng trở lại. Riêng trong tháng 3, giá nhiên liệu tăng 9%, vé máy bay nội địa tăng 24% và giá vận tải liên tỉnh tăng 22%. Các chuyên gia cảnh báo tác động của chiến sự vẫn chưa phản ánh đầy đủ và có thể kéo dài đến giữa năm hoặc lâu hơn.

Costa Rica: Áp lực lan rộng từ xăng dầu đến tiêu dùng

Tại Costa Rica, một nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nhiên liệu, tác động từ biến động giá dầu thể hiện rõ rệt trong đời sống hàng ngày và hoạt động sản xuất. Người dân tại các trạm xăng liên tục theo dõi giá với tâm lý bất an khi chi phí có thể tăng chỉ sau vài ngày.

Áp lực không chỉ dừng ở chi tiêu hộ gia đình mà còn lan sang lĩnh vực công nghiệp. Theo Hiệp hội Công nghiệp Nhựa Costa Rica (Aciplast), ngành này hiện tạo việc làm cho khoảng 14.000 lao động, mang lại kim ngạch xuất khẩu hơn 528 triệu USD mỗi năm và phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguyên liệu hóa dầu nhập khẩu.

Việc giá nguyên liệu tăng nhanh trong thời gian ngắn đang khiến doanh nghiệp gặp khó trong việc kiểm soát chi phí. Chủ tịch Aciplast, bà Rosa Gutiérrez, cho biết ngành nhựa đang phải đối mặt với các đợt tăng giá liên tục trong bối cảnh thị trường toàn cầu đầy biến động, buộc doanh nghiệp phải thích ứng nhưng vẫn khó tránh khỏi tác động lan sang giá thành sản phẩm.

Chi phí nhiên liệu tăng cũng kéo theo giá vận tải và hàng hóa tiêu dùng leo thang, khiến áp lực lên ngân sách hộ gia đình ngày càng lớn, đặc biệt với những người phụ thuộc vào phương tiện công cộng cho sinh hoạt hàng ngày.

Mexico: Bánh Tortilla tăng giá

Tại Mexico, dù chính phủ khẳng định lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát, giá nhiên liệu tăng mạnh đang tạo áp lực lớn lên nền kinh tế. Tổng thống Claudia Sheinbaum thừa nhận chỉ số giá đã nhích lên so với năm trước.

Đáng chú ý, các nhà sản xuất tortilla - món ăn thiết yếu của người Mexico - cảnh báo sẽ phải tăng giá do chi phí đầu vào tăng cao. Chính phủ cam kết tìm cách ngăn chặn điều này, nhưng phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nhiên liệu từ Mỹ khiến bài toán trở nên phức tạp.

Các biện pháp trợ giá nhiên liệu giúp giảm áp lực trước mắt, song lại có thể ảnh hưởng đến ngân sách công và các chương trình xã hội khác. Trong bối cảnh đó, đề xuất khai thác dầu bằng công nghệ thủy lực cắt phá (fracking) đang được cân nhắc, dù vấp phải phản đối từ các tổ chức môi trường.

Ecuador: Giá xăng lập đỉnh, tài xế lao đao

Tại Ecuador, quốc gia sản xuất dầu mỏ nhưng vẫn phụ thuộc vào cơ chế trợ giá nhiên liệu, người dân đang trực tiếp cảm nhận tác động từ đà tăng của giá năng lượng toàn cầu. Giá các loại xăng phổ biến hiện đã vượt 3 USD/lít, mức cao chưa từng có ngay cả khi chính phủ vẫn duy trì trợ cấp.

Giới phân tích cho rằng giá nhiên liệu có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới, dù Ecuador đang áp dụng cơ chế “biên độ giá” nhằm kiểm soát mức điều chỉnh theo tháng. Trong bối cảnh đó, chi phí sinh hoạt leo thang đang ảnh hưởng rõ rệt đến thu nhập của người lao động.

Tại thủ đô Quito, nhiều tài xế cho biết lượng khách sụt giảm khi người dân hạn chế di chuyển để tiết kiệm chi phí. Thu nhập giảm trong khi chi phí nhiên liệu tăng khiến họ rơi vào thế khó. “Giá xăng quá cao, tiền kiếm được không còn đủ chi tiêu như trước”, một tài xế taxi chia sẻ.

Không chỉ giao thông, giá các mặt hàng thiết yếu cũng tăng theo, làm dấy lên lo ngại về làn sóng lạm phát mới. Một số người dân cho biết hiện tượng đầu cơ đã xuất hiện, đẩy giá hàng hóa tăng nhanh hơn mức bình thường.

Áp lực cũng đè nặng lên ngân sách nhà nước khi chính phủ phải gánh một phần chi phí nhiên liệu. Trong khi đó, ngành vận tải cảnh báo nguy cơ đình trệ nếu giá dầu diesel tiếp tục leo thang, đặc biệt sau khi chính quyền Tổng thống Daniel Noboa chấm dứt trợ cấp diesel từ năm 2025.

Các chuyên gia nhận định, nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời, chi phí năng lượng tăng cao có thể lan rộng sang toàn bộ nền kinh tế, kéo theo suy giảm sức mua và gia tăng bất ổn xã hội trong thời gian tới.

Haiti: Khủng hoảng lương thực thêm trầm trọng

Tại Haiti, nơi vốn đã chìm trong khủng hoảng lương thực kéo dài, giá nhiên liệu tăng đang đẩy tình hình trở nên nghiêm trọng hơn. Hơn một nửa dân số nước này gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu thực phẩm cơ bản.

Chi phí vận chuyển và sản xuất thực phẩm tăng khiến những tiến bộ mong manh trong việc cải thiện an ninh lương thực có nguy cơ bị đảo ngược. Hàng triệu người đang đối mặt với mức độ thiếu ăn nghiêm trọng, trong khi chính phủ buộc phải áp dụng các biện pháp thắt lưng buộc bụng để duy trì dịch vụ thiết yếu.

Các chuyên gia nhận định, dù một số quốc gia xuất khẩu năng lượng có thể hưởng lợi từ giá dầu cao, người tiêu dùng vẫn phải chịu áp lực từ giá nhiên liệu và hàng hóa tăng. Lạm phát tại nhiều nước có thể không sớm quay về mức trước xung đột.

Đối với các nền kinh tế dễ tổn thương, hệ quả còn nghiêm trọng hơn khi tăng trưởng chậm lại, việc làm suy giảm và thu nhập thực tế bị bào mòn. Ngay cả khi cú sốc ban đầu qua đi, tác động kinh tế vẫn có thể kéo dài, tiếp tục đè nặng lên đời sống người dân trong khu vực.

Nguồn baotintuc