Ủy ban châu Âu (EC) quyết định khởi kiện Cộng hòa Séc và Hungary vì không tuân thủ các quy định của Liên minh châu Âu về Lệnh bắt giữ châu Âu (European Arrest Warrant – EAW), EC cho biết trong thông cáo báo chí. Vụ việc sẽ được chuyển lên Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) để xem xét.

Theo EC, Cộng hòa Séc đã nhận được thông báo chính thức đầu tiên vào năm 2020 và thông báo bổ sung vào tháng 11/2023 liên quan đến “việc thực thi không đúng một số điều khoản trong quyết định khung về Lệnh bắt giữ châu Âu”.

“Sau đó, Cộng hòa Séc đã thông qua một đạo luật sửa đổi mới nhằm giải quyết các quan ngại của Ủy ban. Tuy nhiên, Ủy ban cho rằng không phải mọi quan ngại đều được xử lý nên vào tháng 3/2025 đã gửi ý kiến có lý do. Cơ quan chức năng Séc đã phản hồi vào tháng 5/2025. Ủy ban tiếp tục cho rằng không phải tất cả các quan ngại của mình đã được giải quyết,” thông cáo nêu rõ.

Theo EC, bất chấp các cảnh báo, pháp luật Séc đến nay vẫn không quy định rằng cơ quan tư pháp thi hành phải đồng ý hoặc với việc tạm thời chuyển giao người bị yêu cầu sang quốc gia thành viên ban hành lệnh, hoặc với việc tiến hành thẩm vấn tại quốc gia thành viên thi hành. Quốc gia ban hành lệnh là nước yêu cầu bắt giữ, còn quốc gia thi hành là nước thực hiện việc bắt giữ trên lãnh thổ mình.

“Bên cạnh đó, các điều kiện và thời hạn tạm thời chuyển giao (người bị áp dụng lệnh bắt giữ) phải được xác định trên cơ sở thỏa thuận giữa cơ quan tư pháp ban hành lệnh và cơ quan tư pháp thi hành. Trong khi đó, pháp luật Séc đơn phương yêu cầu thời gian tạm thời chuyển giao không được vượt quá 10 ngày. Điều này trái với quyết định khung,” EC nêu rõ lý do khởi kiện.

Hungary nhận được thông báo chính thức vào tháng 6/2021. Chính phủ tại Budapest đã có phản hồi, song theo EC, điều này vẫn “không đáp ứng yêu cầu, do một số vấn đề được Ủy ban xác định vẫn tiếp diễn”. Cảnh báo tiếp theo được gửi vào tháng 11/2023.

Ủy ban tiếp tục cho rằng pháp luật Hungary triển khai sai các quy định về lý do tùy nghi để từ chối thi hành lệnh bắt giữ.

“Quyết định khung quy định danh sách các tội danh mà đối với chúng Lệnh bắt giữ châu Âu phải được công nhận, ngay cả khi hành vi đó không cấu thành tội phạm theo pháp luật của quốc gia thành viên thi hành. Đối với những tội danh không nằm trong danh sách này, chẳng hạn như trộm cắp, các quốc gia thành viên có thể quy định rằng cơ quan tư pháp thi hành được quyền từ chối thực hiện lệnh nếu hành vi đó không phải là tội phạm theo pháp luật của mình. Tuy nhiên, trong trường hợp này, theo pháp luật trong nước, cơ quan tư pháp phải có không gian để cân nhắc, quyết định,” EC giải thích.

Lệnh bắt giữ châu Âu là một cơ chế tư pháp xuyên biên giới đơn giản hóa, cho phép dẫn độ người bị yêu cầu với mục đích truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc thi hành án phạt tù hay biện pháp an ninh kèm theo việc tước tự do. Cơ chế này có hiệu lực từ ngày 1/1/2004.

Theo Novinky