Ukraine đã 'vét cạn' kho tên lửa Patriot
Ukraine có thể đã phóng hết tên lửa đánh chặn Patriot, vũ khí hiếm hoi đối phó được tên lửa đạn đạo Nga, khi căng thẳng với Mỹ gia tăng.
CNN ngày 15/10 dẫn lời một nguồn tin am hiểu tình hình cho biết Ukraine không còn tên lửa đánh chặn nào cho hệ thống phòng không Patriot do Mỹ sản xuất. "Ukraine để lọt gần như tất cả tên lửa đạn đạo trong đợt tập kích vừa qua vì họ không còn tên lửa đánh chặn nào nữa", nguồn tin này cho biết.
Trong cuộc tấn công rạng sáng 14/10, tên lửa Nga đánh trúng ba nhà máy điện ở thủ đô Kiev và nhắm vào hạ tầng năng lượng tại Kharkov. Đợt tập kích khiến 4 người thiệt mạng và 25 người bị thương tại Kiev.
Không quân Ukraine khi đó tuyên bố đã đánh chặn được 4 tên lửa đạn đạo Nga. Theo CNN, Kiev có thể đã "vét kho", phóng những quả tên lửa Patriot cuối cùng trong nỗ lực này.
Patriot là một trong số ít hệ thống phòng không có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo Nga. Tuy nhiên, loại tên lửa đánh chặn này có mức giá rất cao và nguồn cung hạn chế trên toàn cầu, khi nhiều quốc gia đã sử dụng phần lớn kho dự trữ hoặc cần bổ sung vũ khí phòng thủ. Chiến sự tại Trung Đông từ tháng 2 cũng khiến kho tên lửa đánh chặn Patriot của Mỹ tiêu hao đáng kể.
Trong nhiều tháng qua, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky liên tục cảnh báo nước này sắp cạn tên lửa Patriot.
Hồi giữa tháng 8, CNN được giới chức Ukraine thông báo kho tên lửa đánh chặn của nước này sắp hết sạch. Ông Zelensky thời điểm đó mô tả kho vũ khí này chỉ còn đủ để đáp ứng 1/10 nhu cầu khẩn cấp, song không tiết lộ con số cụ thể.
Một tháng sau, ông Zelensky đến New York và vận động Mỹ cấp phép sản xuất tên lửa Patriot tại Ukraine. Tổng thống Donald Trump không xác nhận ông đã đồng ý chuyển giao giấy phép hay không.
Hồi tháng 9, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius từng tuyên bố Berlin sẽ chuyển đạn tên lửa PAC-2 cho hệ thống Patriot từ kho dự trữ quân đội cho Kiev. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Yevhen Khmara cũng nói nước này đang ký các hợp đồng với đối tác để nhận khoảng 1.000 tên lửa Patriot.
Tuy nhiên, Kiev vẫn cần bổ sung ngay kho tên lửa đánh chặn giữa lúc Nga gia tăng quy mô và tần suất tập kích. Tại cuộc gặp Tổng thư ký NATO Mark Rutte ở Brussels ngày 15/10, ông Zelensky tiếp tục kêu gọi các đồng minh duy trì nguồn cung vũ khí ổn định.
Tây Ban Nha và Hy Lạp đã từ chối chuyển thêm tên lửa Patriot cho Ukraine, dù hai nước có một số tên lửa gần hết thời hạn sử dụng. Hy Lạp được cho là còn hơn 200 tên lửa PAC-2, trong khi quy mô kho dự trữ của Tây Ban Nha không được tiết lộ. Madrid mới chuyển 5 tên lửa Patriot cho Ukraine hồi tháng 9 nhưng chưa đồng ý cung cấp số lượng lớn hơn.
Quan hệ giữa Kiev và Washington đang xấu đi sau khi ông Trump công bố thỏa thuận diesel với Nga và yêu cầu Kiev ngừng tập kích các cơ sở năng lượng của Moskva.
Các nguồn thạo tin còn cho rằng Mỹ đã cảnh báo Ukraine lẫn đồng minh châu Âu về khả năng đình chỉ bán vũ khí cho châu Âu và ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Kiev nếu các cuộc tập kích sâu vào lãnh thổ Nga không dừng lại. Ông Zelensky nói những cảnh báo này chỉ được phía Mỹ gửi đến tướng lĩnh Ukraine, trong khi Tổng thống Trump bác bỏ lo ngại.
Tổng thống Ukraine ngày 15/10 ra lệnh nối lại chiến dịch tập kích nhà máy lọc dầu Nga, do Moskva không chấm dứt các cuộc không kích nhằm vào hạ tầng năng lượng của Kiev. Ông Trump cho rằng đây là động thái "đáng hổ thẹn " của Ukraine, chỉ trích Tổng thống Zelensky "không mang lại lợi ích gì cho thế giới".
Nếu Washington ngừng cung cấp vũ khí thông qua cơ chế Danh sách yêu cầu ưu tiên của Ukraine (PURL), các lô tên lửa Patriot dự kiến giao hàng sẽ bị ảnh hưởng. Đây là nguồn cung đặc biệt quan trọng đối với Kiev, khi PAC-3 hiện thuộc số ít loại vũ khí về lý thuyết đủ sức đánh chặn tên lửa đạn đạo Iskander-M của Nga.
Nhà sản xuất Lockheed Martin đang tìm cách mở rộng năng lực sản xuất. Công ty cho biết dự kiến đầu tư tới 9 tỷ USD đến năm 2030 để tăng sản lượng tên lửa, củng cố chuỗi cung ứng và đưa các nhà máy mới vào hoạt động.
Thanh Danh (Theo CNN, Kyiv Post, United24Media)
(Theo VnExpress)
