Từ tháng 2: Người đi vay tại Séc sẽ không còn phải chịu lãi suất "cắt cổ" hàng trăm phần trăm

Từ tháng 2, các ngân hàng và công ty tài chính phi ngân hàng sẽ phải tuân thủ mức trần đối với lãi suất và phí được phép thu từ người vay. Chẳng hạn, với khoản vay 20.000 korun trong một năm, theo các điều kiện hiện nay, người vay sẽ phải trả thêm tối đa 11.600 korun.

Dự luật sửa đổi Luật Tín dụng tiêu dùng vừa được Thượng viện thông qua quy định mức trần tỷ lệ chi phí hằng năm, viết tắt là RPSN. Chỉ số này cho biết tổng chi phí của một khoản vay trong một năm, bao gồm cả lãi suất và các khoản phí khác do bên cho vay thu.

Mức trần được tính bằng cách cộng thêm 8 điểm phần trăm vào lãi suất cơ bản của Ngân hàng Quốc gia Séc, sau đó nhân kết quả với bốn. Mức tối thiểu được dùng để tính toán là 4%, ngay cả khi ngân hàng công bố lãi suất thấp hơn. Như vậy, với lãi suất cơ bản 4%, mức trần RPSN sẽ là 48%.

Nếu quy định sửa đổi có hiệu lực ngay từ bây giờ, RPSN sẽ không được vượt quá 48%. Theo tính toán của Novinky, với khoản vay 100.000 korun trong hai năm và trả góp đều hằng tháng, người vay sẽ phải hoàn trả tổng cộng 146.658 korun, tức trả thêm 46.658 korun. Như vậy, chi phí phát sinh tương đương gần một nửa số tiền vay. Nếu lãi suất cơ bản là 6%, mức trần sẽ là 56% và khoản tiền trả thêm là 53.807 korun.

Mức trần này áp dụng cho các khoản vay lớn hơn cũng như những khoản có thời hạn trả nợ trên một năm. Đối với khoản vay tối đa 20.000 korun trong thời hạn không quá 12 tháng, 2.000 korun sẽ được cộng thêm vào mức trần do bên cho vay phải xử lý nhiều công việc hơn. Với khoản vay 20.000 korun trong một năm, người vay sẽ phải trả tổng cộng 31.600 korun; nếu RPSN là 56%, tổng số tiền phải trả là 33.200 korun. Như vậy, ngoài khoản tiền gốc, người vay sẽ trả thêm 13.200 korun.

“Ma trận” trên thị trường tín dụng

Thay đổi này chủ yếu nhằm thiết lập trật tự cho thị trường cho vay phi ngân hàng. Theo số liệu năm ngoái của tổ chức phi lợi nhuận Člověk v tísni, trên thị trường có những công ty cho vay với lãi suất hằng năm trên 110%. Đối với tín dụng quay vòng, tức các khoản vay dài hạn có thể được sử dụng nhiều lần, lãi suất lên tới 480%. Người vay theo hình thức này rất khó thoát khỏi các khoản trả góp cao.

Theo khảo sát năm nay của tổ chức này, lãi suất đối với những khoản vay nhỏ, ngắn hạn có thể vượt 600%. Với khoản vay 20.000 korun trong một tháng, người vay có thể phải trả thêm từ 7.000 đến 10.000 korun.

Tuy nhiên, những người phản đối dự luật cho rằng thay đổi này có thể gây tác dụng ngược, thay vì giúp ổn định các điều kiện cho vay. Các tổ chức cho vay chính thức có thể rút khỏi thị trường, khiến những người vốn vay tiền từ họ phải tìm đến các đối tượng cho vay nặng lãi không chịu sự quản lý trên thị trường chợ đen, bởi họ không thể vay được ở nơi khác.

Vì vậy, Thượng viện đã yêu cầu Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová (ANO) trình báo cáo đánh giá một năm sau khi luật sửa đổi có hiệu lực, trong đó xem xét khả năng tiếp cận tín dụng, nguy cơ lách luật và nhu cầu đối với các khoản vay bất hợp pháp.

(Theo Novinky)