Đầu những năm 2000, cố Chủ tịch Hội Hữu nghị Séc - Việt Marcel Winter từng nhiều lần chia sẻ trên các phương tiện truyền thông Cộng hòa Séc một quan điểm gây nhiều chú ý: "Vietnamci nejsou stánkaři" - tạm dịch: “Người Việt Nam không chỉ là những người bán hàng rong.”

Hơn hai thập niên sau, sự trưởng thành của cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc đang từng bước khẳng định ý nghĩa của thông điệp ấy. Từ những thế hệ đầu tiên gắn với hình ảnh lao động nhập cư, cộng đồng người Việt ngày nay đã có sự hiện diện nổi bật trong nhiều lĩnh vực chuyên môn và đời sống xã hội sở tại.

Nhiều người trẻ gốc Việt sinh ra và lớn lên tại Séc đang trở thành kỹ sư, bác sĩ, tiến sĩ, giảng viên đại học, chuyên gia công nghệ, nhân sự tại các cơ quan nhà nước, bộ ngành, truyền thông, nghệ thuật và văn hóa. Quá trình hội nhập bền bỉ qua nhiều thế hệ đang tạo nên diện mạo mới cho cộng đồng người Việt tại quốc gia Trung Âu này.

Một trong những dấu ấn đáng chú ý gần đây là sự xuất hiện của nhạc trưởng trẻ gốc Việt Viktor Le Minh, tên tiếng Việt là Lê Minh Hoàng Long.

Tại một buổi hòa nhạc diễn ra ở Praha, nam nghệ sĩ trẻ đảm nhiệm vai trò chỉ huy dàn nhạc giao hưởng quy mô lớn với sự tham gia của gần 200 nhạc công trong các chương trình biểu diễn và festival âm nhạc. Điều đặc biệt nằm ở chỗ Viktor Le Minh hiện mới là sinh viên năm thứ ba Nhạc viện Praha, một trong những cơ sở đào tạo âm nhạc danh tiếng tại châu Âu.

Buổi hòa nhạc diễn ra trong không khí trang trọng với sự tập trung cao độ của khán giả và những tràng pháo tay kéo dài sau mỗi tác phẩm được trình diễn.

Trong thời gian nghỉ giữa chương trình, không ít khán giả quốc tế đến từ Hoa Kỳ, Anh, Italy cùng nhiều khán giả Séc tỏ ra bất ngờ khi biết người đứng trên bục chỉ huy không phải nghệ sĩ Nhật Bản như họ dự đoán, mà là một người Việt Nam.

Khoảnh khắc ấy phản ánh sự thay đổi trong nhận thức của xã hội châu Âu về cộng đồng người Việt, từ những định kiến cũ sang sự ghi nhận ngày càng rõ nét đối với thế hệ trẻ thành công bằng tri thức và năng lực chuyên môn.

Hành trình âm nhạc của tài năng trẻ gốc Việt

Lê Minh Hoàng Long (Viktor Le Minh) hiện được đánh giá là một trong những gương mặt nghệ thuật trẻ triển vọng của cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc. Anh hoạt động ở cả hai lĩnh vực: nghệ sĩ violin và chỉ huy dàn nhạc.

Niềm đam mê âm nhạc được bộc lộ từ nhỏ. Trong những năm thiếu niên, Viktor Le Minh từng tham gia nhiều cuộc thi âm nhạc quốc tế dành cho tài năng trẻ, trong đó có cuộc thi Talents for Europe tại Slovakia vào các năm 2016 và 2018 ở bộ môn violin. Con đường đào tạo chuyên nghiệp của anh gắn với những cơ sở giáo dục âm nhạc hàng đầu tại Cộng hòa Séc. Trước hết là Nhạc viện Praha (Pražská konzervatoř) - một trong những học viện âm nhạc lâu đời của châu Âu, nơi Viktor theo học chuyên ngành violin trước khi mở rộng sang lĩnh vực chỉ huy dàn nhạc. Sau đó, anh tiếp tục phát triển chuyên môn tại Học viện Âm nhạc HAMU, một trong những trung tâm đào tạo nghệ thuật danh tiếng của Séc.

Ở vai trò nghệ sĩ biểu diễn, Viktor Le Minh từng tham gia Dàn nhạc Giao hưởng Sinh viên Séc (Česká studentská filharmonie) và có cơ hội cộng tác cùng nhiều nghệ sĩ, nhạc trưởng giàu kinh nghiệm, trong đó có Giovanni Antonini. Bên cạnh biểu diễn violin, anh còn tham gia các chương trình hòa nhạc thính phòng tại nhiều không gian nghệ thuật lớn ở Praha.Tuy nhiên, những năm gần đây, dấu ấn nổi bật nhất của Viktor Le Minh nằm ở lĩnh vực chỉ huy dàn nhạc.

Anh hiện là một trong hai nhạc trưởng chính của Police Symphony Orchestra (PSO) - dàn nhạc giao hưởng trẻ nổi tiếng với cách tiếp cận âm nhạc hiện đại và năng động tại Cộng hòa Séc.

Cùng PSO, Viktor Le Minh đã tham gia nhiều dự án biểu diễn tại các địa điểm nghệ thuật danh tiếng như Lucerna Praha, Nhà hát Hybernia, Nhà hát Janáček tại Brno hay Filharmonie Hradec Králové.

Không chỉ giới hạn trong âm nhạc cổ điển truyền thống, phong cách nghệ thuật của Viktor hướng đến sự kết hợp giữa giao hưởng với nhiều yếu tố âm nhạc hiện đại như Jazz, Pop, Rock và nhạc phim. Tư duy nghệ thuật cởi mở cùng định hướng tiếp cận công chúng trẻ đang góp phần tạo nên diện mạo mới cho âm nhạc giao hưởng tại Séc.

Đáng chú ý, bên cạnh hành trình nghệ thuật tại châu Âu, Viktor Le Minh vẫn duy trì sự gắn bó với cội nguồn Việt Nam.

Nam nhạc trưởng trẻ đang dự định lựa chọn và chuyển soạn một số tác phẩm âm nhạc dân tộc Việt Nam cho dàn nhạc giao hưởng trẻ Praha biểu diễn tại nhiều quốc gia châu Âu trong tương lai. Định hướng này không chỉ mang ý nghĩa nghệ thuật mà còn góp phần đưa âm nhạc truyền thống Việt Nam đến gần hơn với khán giả quốc tế.

Sinh ra và trưởng thành tại Cộng hòa Séc, Viktor Le Minh đại diện cho thế hệ người Việt trẻ hội nhập sâu rộng nhưng vẫn gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Từ lời khẳng định của Marcel Winter hơn 20 năm trước đến những thành công của thế hệ trẻ hôm nay, cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc đang từng bước viết tiếp câu chuyện hội nhập bằng tri thức, tài năng và những đóng góp thiết thực cho xã hội sở tại.

Giữa những thanh âm giao hưởng vang lên từ Praha, hình ảnh người Việt Nam tại châu Âu đang được định hình bằng một diện mạo mới - tự tin hơn, đa dạng hơn và ngày càng khẳng định được vị trí của mình trong đời sống văn hóa quốc tế.

Theo Nguyễn Hải My