Trung Quốc kêu gọi tự do hàng hải tại eo biển Bab al-Mandeb
Trung Quốc và Djibouti ra tuyên bố chung ủng hộ tự do hàng hải tại Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandeb, giữa lúc căng thẳng khu vực leo thang.
Theo báo South China Morning Post, Trung Quốc và Djibouti ngày 22-10 ra tuyên bố chung khẳng định ủng hộ các “nỗ lực mang tính xây dựng” nhằm đảm bảo an toàn, thông suốt cho các tuyến hàng hải quốc tế.
Đây là tuyên bố chính thức đầu tiên của Bắc Kinh với một quốc gia ven Biển Đỏ về tác động tiêu cực từ cuộc xung đột Mỹ - Iran.
Tuyên bố được đưa ra một ngày sau cuộc gặp tại Bắc Kinh giữa Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Djibouti Abdoulkader Houssein Omar.
“Hai bên khẳng định tầm quan trọng của việc bảo vệ tự do hàng hải tại Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandeb, đồng thời nhấn mạnh quyền tự do hàng hải của tàu thuyền thương mại tất cả các nước theo đúng luật pháp quốc tế cần được tôn trọng.
Trung Quốc ủng hộ các quốc gia ven Biển Đỏ nỗ lực mang tính xây dựng nhằm duy trì sự an toàn, thông suốt của các tuyến hàng hải quốc tế và bảo vệ lợi ích chung của khu vực”, tuyên bố nêu rõ. Hai bên cũng mong muốn ngăn căng thẳng lan rộng hơn nữa vào Biển Đỏ.
Djibouti có vị trí chiến lược đặc biệt, nằm đối diện Yemen qua eo biển Bab al-Mandeb.
Eo biển này là điểm nghẽn thương mại then chốt nối Biển Đỏ với Vịnh Aden, đồng thời là gạch nối giữa Ấn Độ Dương và Địa Trung Hải.
Căng thẳng giữa lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen và Saudi Arabia leo thang mạnh trong những tháng gần đây.
Houthi tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với tàu vận tải của Saudi Arabia qua eo biển Bab al-Mandeb, sau khi liên quân do Riyadh hậu thuẫn tấn công sân bay Sanaa do Houthi kiểm soát hồi tháng 7.
Ông Li Weijian, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu quốc tế Thượng Hải, nhận định: “Trung Quốc từ lâu luôn ủng hộ tự do hàng hải. Việc ra tuyên bố chung với Djibouti - quốc gia nằm ngay eo biển Bab al-Mandeb và là nơi đặt căn cứ quân sự hải ngoại duy nhất của Bắc Kinh - mang sức nặng biểu tượng lớn hơn nhiều so với các tuyên bố ngoại giao trong hoàn cảnh thông thường”.
Theo ông Li, tình hình hiện chưa đòi hỏi Hải quân Trung Quốc hộ tống tàu vì chưa có tàu nào của nước này bị đe dọa hay tấn công. Bắc Kinh vẫn kiên trì tìm giải pháp hòa bình qua kênh ngoại giao, nhưng nếu tình hình thay đổi, phản ứng của Trung Quốc cũng có thể thay đổi theo.
Ông Niu Xinchun, Giám đốc Viện Nghiên cứu Trung Quốc - Ả Rập thuộc Đại học Ninh Hạ, cho rằng mối đe dọa trực tiếp với tàu Trung Quốc hiện còn hạn chế do Houthi tuyên bố chỉ nhắm vào Saudi Arabia.
Thêm vào đó, việc xuất khẩu dầu mỏ Trung Đông gần đây phục hồi đã giảm áp lực nguồn cung, khiến nhu cầu can thiệp quân sự tức thì của hải quân cũng giảm theo.
(Theo Tuổi Trẻ)
