Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky được cho là tính thay thế Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov sau động thái tương tự với Thủ tướng Yulia Svyrydenko.

Trang tin Kyiv Independent ngày 13/7 dẫn lời một quan chức cấp cao của Ukraine cho biết, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang cân nhắc việc thay thế ông Mykhailo Fedorov khỏi chức vụ Bộ trưởng Quốc phòng.

Hiện chưa rõ liệu ông Fedorov sẽ được bổ nhiệm vào một vị trí mới trong chính phủ Ukraine hay ai sẽ thay thế ông ở vị trí Bộ trưởng Quốc phòng.

"ÔNg Fedorov và Tổng thống đã nói chuyện riêng; không ai khác nghe thấy. Vì vậy, tôi không biết và những người khác cũng vậy”, quan chức Ukraine cho biết.

Theo các cuộc thăm dò gần đây, ông Fedorov được xem là một trong những chính trị gia đáng tin cậy nhất ở Ukraine. Một cuộc thăm dò của Viện Xã hội học Quốc tế Kiev được thực hiện vào tháng 5 cho thấy 50% số người được hỏi tin tưởng ông Fedorov.

Quyết định thay thế một nhân vật nổi tiếng và được coi là có năng lực sẽ gây tranh cãi đối với cả các chính trị gia và công chúng Ukraine nói chung.

“Ông Fedorov thậm chí còn chưa tại chức được một năm. Ông ấy không phải là bộ trưởng quốc phòng tệ nhất”, một nghị sĩ Ukraine cho biết.

Ông Fedorov, 35 tuổi, là gương mặt còn khá trẻ nhưng có sức ảnh hưởng lớn trong chính phủ Ukraine. Trước đây, ông từng giữ chức Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Chuyển đổi số từ năm 2019 đến tháng 3/2023.

Sau đó, phạm vi phụ trách của ông được mở rộng khi đảm nhiệm cương vị Phó Thủ tướng phụ trách đổi mới sáng tạo, giáo dục, khoa học và công nghệ. Đến tháng 1 năm nay, ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine.

Ông Fedorov từng tuyên bố Ukraine sẽ trở thành “nhà nước tác nhân” đầu tiên trên thế giới. “Nhà nước tác nhân” là một mô hình mà trong đó trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ phản hồi yêu cầu của người dân, mà còn chủ động hành động để hỗ trợ họ.

Theo ông Fedorov, mục tiêu không chỉ là chính phủ hiệu quả hơn, mà là chuyển đổi nền kinh tế, đưa Ukraine vào top 30 GDP thế giới, từ nông nghiệp sang công nghệ cao.

Ukraine đã chứng minh điều đó trong công nghệ quốc phòng: từ con số 0, họ phát triển 500 công ty máy bay không người lái trong chiến sự. Giờ đây, ông Fedorov muốn làm điều tương tự với AI, chip bán dẫn, công nghệ y tế, và nhiều lĩnh vực khác.

Ông Fedorov đã lên tiếng mạnh mẽ, kêu gọi các công ty công nghệ gây sức ép với Nga, yêu cầu Apple chặn người dùng Nga truy cập vào kho ứng dụng App Store và thúc đẩy lệnh cấm đối với trò chơi điện tử Atomic Heart của Nga.

Nhiệm kỳ tranh cãi

Việc bổ nhiệm ông Fedorov làm Bộ trưởng Quốc phòng đã nhận được sự ủng hộ hiếm hoi từ cả đảng cầm quyền của Tổng thống Zelensky lẫn phe đối lập. Trước đó, một số nghị sĩ thuộc đảng đối lập từng đánh giá ông là một trong số ít quan chức trong đội ngũ của Tổng thống Zelensky vẫn duy trì liên lạc thường xuyên với phe đối lập.

Tuy nhiên, nếu tiếp tục giữ một vị trí trong chính phủ, việc ông được tái bổ nhiệm có thể sẽ gặp không ít trở ngại. Một nghị sĩ đối lập cho biết sau khi nhậm chức, ông Fedorov "đã ngừng trả lời các tin nhắn của các nghị sĩ".

"Điều đó khiến rất nhiều người bất bình. Vấn đề lớn hơn là tôi cho rằng ông Fedorov đã kéo dài quá lâu việc cải cách hệ thống động viên quân sự. Đến nay vẫn chưa có bất kỳ sự rõ ràng nào về vấn đề này”, một nghị sĩ nói với Kyiv Independent.

"Các nghị sĩ có những kỳ vọng rất khác nhau. Một số muốn chấm dứt việc động viên quân sự, trong khi số khác muốn quy định thời hạn phục vụ cố định và triển khai luân phiên binh sĩ. Nhưng không thể đáp ứng tất cả những yêu cầu đó cùng một lúc”, nghị sĩ Ukraine nói thêm.

Bất chấp mối quan hệ có phần căng thẳng với một số thành viên Quốc hội, những nỗ lực của ông Fedorov trong 6 tháng qua vẫn được nhiều nhà quan sát và chuyên gia quân sự đánh giá cao.

Ngay sau khi bắt đầu nhiệm kỳ, ông đã thuyết phục thành công ông chủ SpaceX, tỷ phú Elon Musk, chặn Nga sử dụng hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh Starlink, vốn được đánh giá là có hiệu quả rất cao, vào tháng 2.

Giới chuyên gia cho rằng việc Nga gần như mất hoàn toàn khả năng sử dụng Starlink là "một bước ngoặt thực sự", gây tổn hại nghiêm trọng đến năng lực chỉ huy, kiểm soát cũng như khả năng vận hành các máy bay không người lái tấn công tầm xa của Nga.

Gần đây hơn, ngày 27/5, ông Fedorov đã phát động chiến dịch "phong tỏa hậu cần" của Ukraine, một chiến dịch được đánh giá là rất hiệu quả, sử dụng đạn và máy bay không người lái tầm trung để tấn công các phương tiện vận tải hậu cần của Nga.

Ông Fedorov cũng triển khai một loạt cải cách quân sự gây nhiều tranh cãi trong tháng 6. Những cải cách này nhận được phản ứng trái chiều từ các quân nhân đang tại ngũ, các tổ chức cựu chiến binh cũng như các nhóm xã hội dân sự ở Ukraine.

Nhiệm kỳ của ông cũng bị phủ bóng bởi những bất đồng với Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine, tướng Oleksandr Syrskyi, một nhân vật gây nhiều tranh luận.

Thông tin về việc thay Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Zelensky tuyên bố việc cải tổ chính phủ là cần thiết nhằm “bảo đảm thực hiện một chiến lược chính trị cập nhật”.

Tổng thống Zelensky ngày 12/7 thông báo ông đã đề xuất thay thế Thủ tướng Yulia Svyrydenko. Bà Svyrydenko được bổ nhiệm làm thủ tướng vào tháng 7/2025.

Nguồn: Dân trí