Bầu không khí bên trong các cơ quan truyền thông công cộng ngày càng trở nên căng thẳng. Theo tổng giám đốc Đài Phát thanh Séc (Český rozhlas – ČRo) René Zavoral, tập thể nhân viên đang tích cực bàn bạc về khả năng tuyên bố đình công và lựa chọn thời điểm tiến hành. 

Chủ tịch Công đoàn Các phương tiện thông tin đại chúng (OS Media) Jan Křemen cũng xác nhận với trang Novinky rằng trong giới nhân viên cả ở đài phát thanh lẫn Đài Truyền hình Séc (Česká televize – ČT) đang hình thành quyết tâm bảo vệ các cơ quan truyền thông này.

“Qua cách tôi cảm nhận bầu không khí bên trong Đài Phát thanh Séc – và tôi biết ở Đài Truyền hình Séc cũng tương tự – thì khả năng xảy ra đình công là rất cao. Điều mà các nhân viên hiện nay đang cân nhắc là thời điểm thích hợp để đi tới hình thức phản đối cao nhất mà họ có trong tay. Họ đang trao đổi rất nhiều về việc khi nào điều đó có thể diễn ra,” Zavoral nói với Novinky.

Theo ông, nếu đình công được phát động thì đối tượng tham gia sẽ là đội ngũ nhân viên đứng sau kiến nghị “Vì các bạn, không phải vì các chính trị gia” và đang phối hợp với công đoàn, chứ không phải ban lãnh đạo ČRo. Như nhật báo Hospodářské noviny đưa tin, chính sáng kiến này hôm thứ Hai đã quyết định thành lập ban đình công.

“Tôi không thể, và cũng không muốn, tước đi quyền đình công được Hiến pháp bảo đảm cho nhân viên. Dĩ nhiên, nếu đình công được tuyên bố, nó phải tuân thủ những quy tắc nhất định và không được đe dọa hoạt động của cơ quan truyền thông công. Với tư cách tổng giám đốc, tôi có trách nhiệm bảo đảm đài vẫn vận hành đúng chức năng,” ông giải thích.

ČT Brno phản đối kế hoạch “quốc hữu hóa”  
Phía công đoàn đến nay vẫn tỏ ra thận trọng trước khả năng đình công. Tuy vậy, ngay từ cuối tháng Ba họ đã kích hoạt các ủy ban đình công; hôm thứ Sáu vừa qua, một ủy ban như vậy cũng được thành lập trong studio của ČT tại Brno. Công đoàn đồng thời khẳng định sẵn sàng bảo vệ tính độc lập của các cơ quan truyền thông công bằng mọi biện pháp hợp pháp.

“Đang diễn ra rất nhiều cuộc thương lượng, nhưng tình trạng ‘báo động đình công’ thì vẫn chưa được tuyên bố. Điều đó không có nghĩa là chúng tôi không bàn tới,” chủ tịch OS Media Křemen trả lời câu hỏi của Novinky.

Mục tiêu chung của tập thể nhân viên phản đối, của công đoàn cũng như của ban lãnh đạo hai cơ quan truyền thông công cộng là buộc Bộ trưởng Văn hóa Ota Klempíř (đảng Motoristé) rút lại đề xuất thay đổi mô hình tài chính của ČT và ČRo. Theo đề xuất này, thay vì thu phí phát thanh – truyền hình từ hộ gia đình như hiện nay, hai cơ quan sẽ được cấp ngân sách trực tiếp từ nhà nước, điều mà giới chỉ trích cảnh báo có thể khiến họ chịu ảnh hưởng chính trị. Dự thảo cũng bị các cơ quan truyền thông chỉ ra là tồn tại nhiều thiếu sót mang tính kỹ thuật và nội dung.

“Mục tiêu của chúng tôi là dự thảo này không được đưa ra thảo luận ngay từ đầu,” Křemen nói.

Chính phủ muốn “vay tiền” cho truyền thông công  
Chính phủ biện minh cho đề xuất thay đổi mô hình tài chính một phần bằng lập luận cần tiết kiệm chi tiêu. Nếu đề xuất của Klempíř ở dạng hiện nay được thông qua, so với ngân sách năm nay, riêng trong năm 2027, ČT sẽ hụt khoảng 1 tỷ korun, còn ČRo khoảng 450 triệu korun. Theo Klempíř, ngân sách nhà nước sẽ phải chi thêm tổng cộng 8 tỷ korun cho các cơ quan truyền thông công cộng. Tuy nhiên, không rõ liệu khoản này có làm gia tăng thêm thâm hụt hay không, qua đó đẩy gánh nặng chi phí sang các thế hệ sau.

“Tôi tin chắc rằng rốt cuộc đây sẽ là giải pháp tốn kém hơn nhiều. Việc chính phủ ‘chất’ thêm 8 tỷ korun lên ngân sách nhà nước về mặt logic rõ ràng không phải là biện pháp tiết kiệm. Sự tiết kiệm, trái lại, nằm ở chính hệ thống hiện nay,” Zavoral bình luận.

Křemen lưu ý rằng trong những năm gần đây, ČRo đã chứng minh được khả năng thực hiện các biện pháp thắt chặt chi tiêu, và theo ông, không có lý do gì để nhà nước phải “đi vay hộ tương lai” chỉ để duy trì hoạt động của truyền thông công cộng.

Tổng giám đốc đài phát thanh không gặp được thủ tướng  
Do tranh cãi quanh đề xuất thay đổi mô hình tài chính, trong suốt một tháng qua, tổng giám đốc ČRo đã nỗ lực nhưng không thành công trong việc thu xếp một cuộc gặp với Thủ tướng Andrej Babiš (ANO). Thay vào đó, vào thứ Ba ông sẽ gặp Phó thủ tướng Karel Havlíček (ANO), người trước đó trong một video đăng trên mạng xã hội đã gọi ông là “kẻ khiêu khích” và ám chỉ rằng “ông ta không bình thường”.

“Tôi hoan nghênh cơ hội được trình bày với ông ấy những lập luận cho thấy vì sao chúng tôi vẫn tin rằng hệ thống tài chính hiện nay là phương án tốt nhất có thể và vì sao, với tư cách Český rozhlas, chúng tôi phản đối việc thay đổi nó,” Zavoral nói về cuộc gặp. Về những phát biểu của Havlíček nhằm vào cá nhân mình, ông nhận xét rằng những “nhãn dán” như vậy không giúp ích gì cho đối thoại.

Vào thứ Tư, tổng giám đốc Đài Truyền hình Séc Hynek Chudárek sẽ có cuộc gặp riêng với Thủ tướng Babiš. “Chúng tôi sẽ gặp nhau để tôi có thể trao đổi một cách bình tĩnh, thẳng thắn với ông ấy về những điều chúng tôi đang yêu cầu,” Babiš nói, đồng thời bác bỏ cáo buộc rằng chính phủ của ông muốn phá hoại hoặc tiêu diệt các cơ quan truyền thông công cộng.

Theo Novinky