Tình trạng tội phạm mạng đang gia tăng mạnh. Trong 7 tháng đầu năm 2026, các điều tra viên đã thụ lý hơn 14.000 vụ án liên quan đến loại tội phạm này, tăng khoảng 2.000 vụ so với cùng kỳ năm ngoái. Hơn 2/3 số vụ là các hành vi lừa đảo. Thủ đoạn phổ biến nhất là giả danh cảnh sát hoặc nhân viên ngân hàng. Đáng chú ý, các đối tượng còn lợi dụng cả dữ liệu cá nhân của nhân sự đang làm việc tại nhiều cơ quan, trong đó có cả Cơ quan Quốc gia về An ninh mạng và Thông tin của Séc (NÚKIB).

NÚKIB là cơ quan phụ trách an ninh mạng trên phạm vi toàn quốc. Có lẽ cũng chính vì vậy mà dữ liệu của cơ quan này bị các đối tượng xấu khai thác, mạo danh trưởng một bộ phận của cơ quan.

Ông Luboš Fendrych, Trưởng bộ phận Khoa học, Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo của NÚKIB, cho biết:

“Một ngày nọ, tôi bắt đầu nhận được các cuộc gọi từ những số lạ. Kịch bản này lặp đi lặp lại rất nhiều lần. Đó là những người gọi đến để xác minh xem gần đây họ có nói chuyện với tôi hay không, liệu tôi có liên hệ với họ và yêu cầu họ chuyển tiền sang một tài khoản an toàn hay không.”

Sau sự việc, cơ quan này đã gỡ thông tin liên hệ của ông khỏi trang web. Tuy nhiên, điều đó không ngăn được các đối tượng lừa đảo. Vài tháng sau, chúng tiếp tục hướng dẫn những nạn nhân đã bị lừa tới tận trụ sở cơ quan để gặp trực tiếp ông Fendrych theo một cuộc hẹn giả mạo.

Ông Fendrych kể lại:

“Khi thấy vẻ mặt ngạc nhiên của tôi trước việc được cho là đã có lịch hẹn, phần lớn họ ngay lúc đó mới nhận ra chuyện gì thực sự xảy ra. Rõ ràng đây là những tình huống không hề dễ chịu. Một số người còn tâm sự với tôi rằng họ đã chuyển đi số tiền lên tới hàng trăm nghìn korun.”

Có ngày, tại quầy lễ tân đã có tới 3 người tìm đến gặp ông. Phần lớn trong số họ lúc đó đã mất tiền.

Người phát ngôn của NÚKIB, ông Jakub Neščivera, cho biết:

“NÚKIB đã nộp đơn tố giác hình sự nhằm vào đối tượng chưa rõ danh tính.”

Ông cũng nhấn mạnh:

“Điều quan trọng cần nhớ là cảnh sát, NÚKIB hay bất kỳ cơ quan tương tự nào sẽ không bao giờ yêu cầu người dân chuyển tiền vào cái gọi là ‘tài khoản an toàn’.”

Các chiêu trò lừa đảo thay đổi theo mùa
Hình thức lừa đảo trong đó nạn nhân bị gọi điện bởi một “cán bộ giả mạo” hiện là một trong những thủ đoạn hiệu quả nhất. Các đối tượng liên tục tinh vi hóa chiêu trò, đồng thời thay đổi kịch bản theo từng thời điểm trong năm.

Người phát ngôn Cục Cảnh sát Séc Jakub Vinčálek cho biết:

“Trong mùa hè, chúng tôi ghi nhận các chiến dịch lừa đảo giả mạo cơ quan chức năng như Cảnh sát Séc hoặc Cơ quan Hải quan, thông báo rằng người dân đã vi phạm và cần nộp phạt.”

Trong khi đó, ông Jakub Neščivera cho biết thêm:

“Các đối tượng ngày càng tận dụng trí tuệ nhân tạo để tạo nội dung giả, làm giả tài liệu hoặc sản xuất các video, bản ghi hình nghe nhìn giả mạo.”

Các văn bản và video giả hiện được làm rất giống thật. Trong tài liệu, lỗi chính tả và lỗi đánh máy ngày càng ít, khiến người dân dễ sập bẫy hơn. Mỗi năm, khách hàng của các ngân hàng thiệt hại hơn 1 tỷ korun.

Ông Radek Šalša, người phát ngôn Hiệp hội Ngân hàng Séc, nhận định:

“Xu hướng cho thấy số vụ lừa đảo đang tăng khoảng 10% mỗi năm, nhưng thiệt hại có thể còn tăng gấp đôi. Chúng tôi vẫn đang tổng hợp số liệu, nhưng rõ ràng mức thiệt hại năm nay cao hơn đáng kể so với năm ngoái.”

Theo ông Vinčálek, tỷ lệ điều tra làm rõ đối với tội phạm trên môi trường trực tuyến thấp hơn nhiều so với tội phạm thông thường, hiện chỉ vào khoảng 15%. Đáng lưu ý, ngay cả khi cảnh sát truy ra thủ phạm, điều đó cũng không đồng nghĩa các nạn nhân sẽ lấy lại được tiền.

Lừa đảo làm visa trực tuyến
Các đối tượng lừa đảo cũng nhắm đến những website giả mạo, quảng cáo dịch vụ hỗ trợ xin thị thực hoặc đăng ký điện tử vào các quốc gia có yêu cầu thủ tục này. Từ tháng 4 năm ngoái, Vương quốc Anh cũng nằm trong nhóm quốc gia đó. Ban đầu, cơ quan chức năng Anh thu phí 10 bảng Anh cho mỗi hồ sơ, nhưng hiện mức phí đã tăng gấp đôi, tương đương khoảng 600 korun. Tuy nhiên, do thiếu cảnh giác, một số người có thể phải trả tới hàng nghìn korun.

Nguyên nhân là các công cụ tìm kiếm thường ưu tiên hiển thị các trang trung gian ở vị trí đầu tiên.

Luật sư Barbara Nácovská của Generali Česká pojišťovna cho biết:

“Nhà cung cấp dịch vụ hiện lên đầu tiên trên công cụ tìm kiếm đã cố tạo cảm giác đây là một trang web của chính phủ. Họ cũng đưa ra mức phí tương đương lệ phí visa thông thường, nhưng chỉ đến cuối quá trình, thậm chí khi kiểm tra tài khoản ngân hàng, người dùng mới biết dịch vụ đó thực sự tốn bao nhiêu tiền.”

Theo nữ luật sư, việc đòi lại tiền là rất khó, bởi nhiều công ty đặt trụ sở ngoài Liên minh châu Âu. Bên cạnh đó, không phải trường hợp nào cũng có thể coi là lừa đảo.

Bà cảnh báo:

“Không thể khẳng định một cách chung chung rằng tất cả các đơn vị thu phí cao hơn cho dịch vụ cung cấp đều có hành vi gian lận.”

Tuy nhiên, bà nhấn mạnh thêm rằng nếu mức giá không được công khai minh bạch, đó là hành vi thương mại không lành mạnh.

Hiện nay, nhiều người đã lên tiếng cảnh báo về các hình thức lừa đảo này trên các diễn đàn trực tuyến. Đại sứ quán Anh cũng đã tiếp nhận nhiều phản ánh.

Bà Radka Pokorná, đại diện bộ phận báo chí của Đại sứ quán Anh tại Praha, khuyến cáo:

“Chúng tôi khuyến nghị người dân chỉ sử dụng các trang web chính thức. Nếu nghi ngờ mình là nạn nhân của lừa đảo trực tuyến, người dân có thể trình báo thông qua trang web của Chính phủ Anh.”

Các chuyên gia cũng khuyến cáo cần cảnh giác với các bên trung gian ngay cả khi quốc gia đến chỉ yêu cầu đăng ký miễn phí.

Bà Jiřina Ekrt Jirušková, người phát ngôn của công ty du lịch Invia, cho biết:

“Tôi khuyên khách hàng nên truy cập trang web của Bộ Ngoại giao, vì tại đó mọi thông tin đều được cập nhật đầy đủ.”

Nguồn ČT24