Tòa án Hiến pháp Séc đã chấp thuận yêu cầu của Tổng thống Petr Pavel và ra lệnh áp dụng biện pháp khẩn cấp, buộc chính phủ phải bảo đảm để ông tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara. Trước đó, nội các của Thủ tướng Andrej Babiš (đảng ANO) ban đầu không đưa nguyên thủ quốc gia vào thành phần phái đoàn chính thức. Như vậy, tòa án đã can thiệp vào cuộc tranh chấp thẩm quyền chưa từng có giữa Phủ Tổng thống và chính phủ ngay cả trước khi đưa ra phán quyết cuối cùng về vụ kiện.

Trong quyết định đưa ra ngày thứ Tư, Tòa án Hiến pháp nêu rõ chính phủ phải tạo điều kiện để Tổng thống Petr Pavel tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra vào tháng 7 tại Ankara. “Theo đề nghị của Tổng thống, tòa quyết định yêu cầu Bộ trưởng Ngoại giao khẩn trương liên hệ với NATO để thông báo rằng Tổng thống Petr Pavel cũng là thành viên của phái đoàn chính thức của Cộng hòa Séc tham dự hội nghị tại Ankara, đồng thời bảo đảm việc cấp thẻ công nhận cần thiết cho ông và đoàn tháp tùng,” thẩm phán phụ trách hồ sơ Pavel Šámal nói với báo giới.

Tòa đồng thời yêu cầu chính phủ không được thực hiện bất kỳ hành động nào có thể gây khó khăn cho việc tham dự hội nghị của tổng thống hoặc đoàn tháp tùng. Chủ tịch Tòa án Hiến pháp Josef Baxa cho biết việc tổng thống tham dự các hội nghị thượng đỉnh NATO “là một thông lệ hiến định đã được xác lập và vào thời điểm này cần phải được duy trì”.

Theo tòa án, từ trước đến nay tất cả các tổng thống Séc đều tham dự các hội nghị thượng đỉnh NATO, nếu tình trạng sức khỏe cho phép. Các thẩm phán cũng nhấn mạnh yếu tố gấp gáp về thời gian: hội nghị sẽ diễn ra vào ngày 7 và 8 tháng 7, trong khi hạn chót đăng ký công nhận tư cách tham dự kết thúc ngay trong thứ Sáu, ngày 26 tháng 6. Tòa cũng cho biết có hai thẩm phán hiến pháp không đồng tình với quyết định của đa số.

Ngay từ đầu của cuộc tranh chấp, ông Pavel khẳng định rằng việc tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO thuộc thẩm quyền hiến định của tổng thống trong vai trò đại diện nhà nước đối ngoại. Trong khi đó, Thủ tướng Andrej Babiš tuyên bố hôm thứ Tư rằng ông cho hành động của tổng thống là “lố bịch” và cho rằng ông Pavel đang lợi dụng toàn bộ vụ việc để phục vụ chiến dịch cá nhân.

Trước đó, chính phủ đã phê chuẩn thành phần phái đoàn gồm Thủ tướng Babiš, Bộ trưởng Quốc phòng Jaromír Zůna (SPD) và Bộ trưởng Ngoại giao Petr Macinka (AUTO), mà không tính đến sự tham gia của tổng thống. Tuy nhiên, ông Baxa cũng lưu ý rằng biện pháp khẩn cấp được ban hành hôm thứ Tư không đồng nghĩa với việc tòa đã định trước phán quyết cuối cùng trong vụ kiện tranh chấp thẩm quyền, cũng như chưa phải là cách hiểu chung cuộc về phạm vi quyền hạn của tổng thống trong việc đại diện nhà nước về đối ngoại.

Nguồn TN.cz