Ông Trump nói tấn công vì lo Iran sẽ tập kích Mỹ trước; Đại giáo chủ Iran Ali Khamenei sẽ được an táng tại thánh địa Mashhad; Mỹ cắt đứt quan hệ thương mại, dọa cấm vận Tây Ban Nha... là những tin tức thế giới đáng chú ý sáng 4-3.

Đại giáo chủ Iran Khamenei sẽ được an táng tại thánh địa Mashhad

Ngày 4-3, Hãng tin Fars của Iran đưa tin Đại giáo chủ Iran Ali Khamenei - người đã thiệt mạng trong làn sóng tấn công của Mỹ và Israel hôm 28-2 - sẽ được an táng tại thánh địa Mashhad. Thời gian cụ thể chưa được thông báo.

Theo lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), một lễ đưa tiễn lớn sẽ được tổ chức tại thủ đô Tehran trước lễ an táng.

Ông Khamenei sinh ra tại Mashhad, thành phố lớn thứ hai của Iran. Cha của ông cũng được chôn cất tại đền thờ Imam Reza ở thành phố này.
Sau khi ông Khamenei qua đời, quyền lực được trao cho một hội đồng lâm thời gồm ba người cho đến khi Hội đồng Chuyên gia bầu ra người kế nhiệm.

Một quan chức am hiểu tiến trình cho biết "vì lý do an ninh", cuộc họp cuối cùng của Hội đồng Chuyên gia gồm 88 thành viên có thể bị hoãn đến sau lễ an táng ông Khamenei.

Truyền thông Iran cũng cho biết tòa nhà nơi đặt trụ sở cơ quan này tại thánh địa Qom, phía nam Tehran, đã bị Mỹ và Israel không kích vào hôm 3-3. Trụ sở chính của cơ quan này tại thủ đô Tehran cũng đã bị tấn công vào ngày trước đó.

Ông Trump nói tấn công Iran vì lo ngại Mỹ bị tập kích trước

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Đức Friedrich Merz trong cuộc gặp tại phòng Bầu Dục ở Nhà Trắng hôm 3-3 - Ảnh: AP

Theo Hãng tin Reuters, phát biểu vào ngày 3-3 trong cuộc gặp với Thủ tướng Đức Friedrich Merz ở Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông đã ra lệnh cho Mỹ tham chiến với Israel nhằm vào Iran vì tin rằng Tehran sắp sửa tấn công Mỹ.

"Tôi có thể đã buộc tay họ (Israel) phải hành động. Chúng tôi đang đàm phán với những người này (Iran) và theo quan điểm của tôi, họ sẽ tấn công trước. Nếu chúng tôi không hành động, họ sẽ ra tay trước. Tôi tin rất chắc điều đó", ông nói.

Ông cũng nói rằng ông tin Iran chuẩn bị tiến hành tấn công sau vòng đàm phán giữa Mỹ và Iran hôm 26-2 ở Geneva, Thụy Sĩ. Cuộc đàm phán khi đó được Iran mô tả là tích cực và dự kiến sẽ tiếp tục trong những ngày sau đó.

Những phát biểu mới nhất của nhà lãnh đạo Mỹ về lý do tấn công Iran có sự mâu thuẫn với lời giải thích trước đó của Ngoại trưởng Marco Rubio - người hôm 2-3 nói rằng Mỹ phát động tấn công vì lo ngạI Iran sẽ trả đũa trước kế hoạch hành động quân sự của Israel.
Ông Trump cũng nói ông có thể chấp nhận giá dầu tăng cao trong một thời gian vì điều quan trọng hơn là loại bỏ cái mà ông gọi là mối đe dọa cận kề từ Iran.

Ngày 3-3, giá dầu ghi nhận mức tăng 4,7% - cao nhất kể từ tháng 1-2025. Xung đột ở Trung Đông leo thang đã làm gián đoạn việc vận chuyển năng lượng từ khu vực này.

Tổng thống Mỹ cũng mô tả chiến dịch quân sự đến nay là thành công khi nhiều mục tiêu hải quân và không quân của Iran đã bị nhắm đến và vô hiệu hóa. Ông còn dự đoán Tehran sẽ mất khả năng tiếp tục không kích do liên tục bị tấn công.

Tại cuộc gặp với nhà lãnh đạo Đức, ông Trump cho biết Đức đã hỗ trợ khi cho phép lực lượng Mỹ tiếp cận một số căn cứ, đồng thời so sánh với hành động của Anh và Tây Ban Nha.

Trong khi đó, Thủ tướng Merz cho biết Đức và Mỹ cùng mong muốn chấm dứt chế độ hiện tại ở Iran, đồng thời nói sẽ thảo luận với ông Trump về tình hình sau khi chiến dịch quân sự kết thúc. Ông sẽ trao đổi thêm với ông Trump về cuộc chiến Nga - Ukraine và thỏa thuận thương mại Mỹ - Liên minh châu Âu.

Tây Ban Nha lên tiếng khi bị Mỹ cắt đứt quan hệ thương mại, dọa cấm vận

Ngày 3-3, Tổng thống Donald Trump bất ngờ tuyên bố Mỹ sẽ cắt đứt toàn bộ quan hệ thương mại với Tây Ban Nha vì không cấp phép cho Mỹ sử dụng các căn cứ của nước này cho các nhiệm vụ tấn công Iran.

Mỹ đã điều chuyển 15 máy bay khỏi các căn cứ quân sự Rota và Moron ở miền nam Tây Ban Nha sau khi chính phủ nước này tuyên bố sẽ không cho phép sử dụng các căn cứ này.

"Tây Ban Nha đã hành xử rất tệ. Chúng tôi sẽ cắt toàn bộ thương mại với Tây Ban Nha. Chúng tôi không muốn dính dáng gì đến Tây Ban Nha", ông Trump nói từ phòng Bầu Dục ở Nhà Trắng, đồng thời cho biết đã yêu cầu Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent "cắt mọi giao dịch" với Madrid.

Ông Trump một lần nữa nhắc đến việc Tây Ban Nha không đáp ứng khi Mỹ yêu cầu các thành viên NATO chi 5% GDP cho quốc phòng.

"Tây Ban Nha hoàn toàn không có thứ gì chúng tôi cần. Mọi hoạt động kinh doanh liên quan đến Tây Ban Nha, tôi có quyền dừng lại. Cấm vận, làm bất cứ điều gì tôi muốn, và chúng tôi có thể làm điều đó với Tây Ban Nha", ông nói.

Bộ trưởng Bessent cũng thông báo sẽ chỉ đạo Đại diện Thương mại Mỹ và Bộ Thương mại bắt đầu điều tra các biện pháp trừng phạt Tây Ban Nha.

Đáp lại tuyên bố của Mỹ, Chính phủ Tây Ban Nha ra tuyên bố Mỹ cần tôn trọng quyền tự chủ của doanh nghiệp tư nhân, luật pháp quốc tế và các thỏa thuận thương mại song phương giữa Mỹ và Liên minh châu Âu.

Madrid khẳng định có đủ nguồn lực để hạn chế tác động tiềm tàng của lệnh cấm vận thương mại và hỗ trợ các ngành bị ảnh hưởng, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục thúc đẩy thương mại tự do và hợp tác kinh tế với các đối tác.

Tây Ban Nha là nước xuất khẩu dầu ô liu lớn nhất thế giới, đồng thời bán linh kiện ô tô, thép và hóa chất sang Mỹ. Theo đánh giá, Madrid ít chịu tổn thương hơn một số quốc gia châu Âu khác trước các đe dọa trừng phạt kinh tế của ông Trump.

Lở đất làm nhiều người thiệt mạng và mất tích ở CHDC Congo

Theo phóng viên TTXVN đưa tin từ châu Phi, những trận mưa lớn đã dẫn đến vụ sạt lở đất tại khu mỏ Rubaya ở miền Đông Cộng hòa Dân chủ Congo trong ngày 3-3, khiến nhiều người bị đất đá vùi lấp.

Theo số liệu sơ bộ, vụ lở đất làm ít nhất 7 nạn nhân thiệt mạng và nhiều người khác mất tích. Cơ quan chức năng địa phương đang chờ xác nhận con số thương vong chính thức.

Khu mỏ Rubaya thuộc tỉnh North Kivu là nguồn cung coltan quan trọng của thế giới và do nhóm vũ trang M23 kiểm soát từ năm 2024. Trước đó, hồi tháng 1 năm nay, ít nhất 200 thợ mỏ đã thiệt mạng khi nhiều hầm mỏ khai thác coltan bị sập tại đây. Truyền thông địa phương còn cho rằng số người chết có thể vượt quá 400, chưa kể những nạn nhân vẫn mất tích.

Coltan là loại quặng màu đen để sản xuất tantalum - kim loại hiếm được sử dụng trong lĩnh vực chế tạo các thiết bị điện tử công nghệ cao như điện thoại thông minh, máy tính xách tay và động cơ máy bay.

Theo ước tính của Liên hợp quốc, riêng khu mỏ Rubaya chiếm khoảng 15% nguồn cung coltan toàn cầu.

Lễ hội sắc màu

Một phụ nữ theo đạo Hindu rắc cánh hoa lên một tín đồ khác khi họ cùng nhau ăn mừng Holi, lễ hội sắc màu của đạo Hindu, tại đền thờ Lord Jagannath ở Ahmedabad, Ấn Độ - Ảnh: AP

Theo Tuoitre