Ông Trump cân nhắc rút bớt quân khỏi Đức sau phát ngôn của Thủ tướng Merz; Cựu Giám đốc FBI hầu tòa; Nga đề xuất ngừng bắn với Ukraine trong ngày 9-5; OpenAI bị kiện... là một số tin tức thế giới đáng chú ý sáng 30-4.

Ông Trump cân nhắc rút bớt quân khỏi Đức

Ngày 29-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington đang xem xét giảm số lượng binh lính tại Đức, trong bối cảnh xảy ra tranh cãi giữa ông và Thủ tướng Đức Friedrich Merz về cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran.

"Mỹ đang nghiên cứu và xem xét khả năng giảm quân số tại Đức. Quyết định sẽ được đưa ra trong thời gian ngắn tới", ông Trump nói trên nền tảng Truth Social của mình.

Theo Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội, Mỹ có hơn 35.000 binh lính tại Đức vào năm 2024. Tuy nhiên con số này hiện được cho là cao hơn, với truyền thông Đức ước tính là gần 50.000.

Vài giờ trước khi ông Trump đăng bài viết về số lượng binh lính ở Đức, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã điện đàm với Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết hai bên đã thảo luận về vấn đề Iran và tầm quan trọng của việc đảm bảo tự do hàng hải ở eo biển Hormuz.

Thủ tướng Đức Merz đã trở thành mục tiêu chỉ trích của Tổng thống Trump, sau khi hồi đầu tuần này ông nói rằng Iran đang "làm nhục" Mỹ tại bàn đàm phán.

Nga đề nghị ngừng bắn với Ukraine trong ngày 9-5

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đề nghị ngừng bắn với Ukraine vào ngày 9-5, khi Matxcơva kỷ niệm chiến thắng của Liên Xô trước phát xít trong Thế chiến II, theo Điện Kremlin.

Theo trợ lý cấp cao của ông Putin, ông Yuri Ushakov, đề xuất ngừng bắn đã được Tổng thống Nga nêu trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ Donald Trump ngày 29-4. Nhà lãnh đạo Nga khẳng định sẵn sàng "tuyên bố ngừng bắn trong suốt thời gian diễn ra lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng".
"Ông Trump đã tích cực ủng hộ sáng kiến đó, cho rằng ngày lễ này đánh dấu chiến thắng chung của chúng ta", ông Ushakov nói tiếp.

Khi Thế chiến thứ II bùng nổ, Ukraine là một trong các nước thuộc Liên Xô. Năm 1991, sau khi Liên Xô tan rã, Ukraine trở thành một quốc gia độc lập. Trong xung đột với Nga, Ukraine nhận được nhiều hỗ trợ từ Mỹ và các đồng minh phương Tây, bao gồm Đức.

Cựu Giám đốc FBI trình diện chính quyền vì dãy số đe dọa ông Trump

Cựu Giám đốc FBI James Comey đã ra trình diện chính quyền ở Virginia ngày 29-4, sau khi bị truy tố tội đe dọa tính mạng Tổng thống Trump bằng một bài đăng trên mạng xã hội. Theo Hãng tin Reuters, ông Comey không đưa ra lời bào chữa nào và được phép rời đi sau khi hoàn thành một số thủ tục.

Ông Comey, một người chỉ trích thẳng thắn đương kim Tổng thống Mỹ, đã đăng một bức ảnh lên Instagram vào tháng 5-2025 về những vỏ sò được sắp xếp theo hình số 86 và 47 trên một bãi biển ở Bắc Carolina.
Tổng thống Trump sau đó nói rằng bức ảnh và dãy số này là một lời đe dọa ngầm. "86" theo tiếng lóng nghĩa là sát hại, còn 47 ám chỉ ông Trump, vị Tổng thống thứ 47 của nước Mỹ. "Ông ấy biết chính xác nó có nghĩa là gì. Nó có nghĩa là ám sát", ông Trump nêu cáo buộc.

Cựu Giám đốc FBI bị truy tố tội danh "cố ý đe dọa đến tính mạng và gây thương tích cho Tổng thống Mỹ" và một tội danh đe dọa liên bang khác. Mỗi tội danh đều có mức án tối đa là 10 năm tù. Ông Comey giữ chức Giám đốc FBI từ năm 2013 đến năm 2017, sau đó bị ông Trump sa thải vào tháng 5-2017.

Mỹ truy tố thống đốc một bang cùng quan chức Mexico vì "buôn ma túy"

Ngày 29-4, Bộ Tư pháp Mỹ đã truy tố Thống đốc bang Sinaloa của Mexico và một số quan chức khác về tội buôn bán ma túy.

10 người, bao gồm cả Thống đốc Ruben Rocha Moya, bị cáo buộc hợp tác với băng đảng Sinaloa để phân phối "số lượng lớn" ma túy sang Mỹ.

Cùng ngày 29-4, Bộ Ngoại giao Mexico cho biết họ đã nhận được yêu cầu dẫn độ từ Mỹ đối với "nhiều người", song không đề cập đến bản cáo trạng trên.

Phía Mexico kế đó phàn nàn rằng các trường hợp như thế này thường được xử lý bí mật theo các hiệp ước song phương, thay vì được công bố công khai trước. Do đó Mexico sẽ gửi công hàm phản đối tới Đại sứ quán Mỹ "về cách thức công bố".

Cũng theo Bộ Ngoại giao Mexico, Văn phòng Tổng chưởng lý Mexico sẽ xác định xem có đủ bằng chứng để dẫn độ ông Rocha Moya và các nghi phạm khác sang Mỹ hay không.

OpenAI bị kiện lớn

Ngày 29-4, gia đình của các nạn nhân trong vụ xả súng hàng loạt đẫm máu ở Tumbler Ridge (Canada) đã nộp đơn kiện OpenAI và Giám đốc điều hành Sam Altman tại tòa án Mỹ, cáo buộc công ty này biết trước 8 tháng về việc kẻ xả súng đang lên kế hoạch trên ChatGPT nhưng không báo cảnh sát.

OpenAI là nơi tạo ra ChatGPT, một chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh. Nó có thể tạo văn bản, giọng nói và hình ảnh, kịch bản chi tiết hoặc lên kế hoạch cho sự kiện dựa trên các câu lệnh của người dùng.

7 đơn kiện đã được đệ trình tại tòa án liên bang ở San Francisco (Mỹ), cáo buộc các lãnh đạo của OpenAI đã không cảnh báo cảnh sát vì điều đó sẽ làm lộ ra số lượng lớn các cuộc trò chuyện liên quan đến bạo lực trên ChatGPT. Các đương đơn cũng cho rằng OpenAI đã che giấu vì có khả năng gây nguy hiểm cho việc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trị giá gần 1.000 tỉ USD của công ty.

Vụ xả súng hồi tháng 2 ở Tumbler Ridge (Canada) đã khiến 9 người thiệt mạng, nhiều người trong số đó là trẻ em. Đây là một trong những vụ xả súng hàng loạt đẫm máu nhất trong lịch sử Canada.

Các vụ kiện này là một phần của làn sóng kiện tụng ngày càng gia tăng, trong đó cáo buộc các công ty AI đã không ngăn chặn được việc chatbot cổ xúy hoặc góp phần gây ra những vụ tự hại bản thân hoặc bạo lực. Theo AFP, đây dường như là các vụ kiện đầu tiên tại Mỹ cáo buộc ChatGPT đóng vai trò trong việc tạo điều kiện cho một vụ xả súng hàng loạt.

Mỹ tài trợ cho Ukraine sửa mái vòm kiểm soát phóng xạ Chernobyl

Mỹ sẽ tài trợ 100 triệu USD để sửa chữa mái vòm chứa phóng xạ khổng lồ tại Nhà máy Chernobyl ở miền bắc Ukraine, theo Bộ trưởng Năng lượng Ukraine Denys Shmyhal.

Trong một bài đăng trên Telegram, ông Shmyhal cho biết việc tài trợ sửa chữa mái vòm, với chi phí ước tính là 500 triệu euro (584,95 triệu đô la), đã được thảo luận với các đối tác quốc tế tại một hội nghị gần đây về nhà máy này.

Chernobyl là nơi xảy ra thảm họa hạt nhân tồi tệ nhất thế giới năm 1986. Mái vòm khổng lồ kiểm soát phóng xạ từ nhà máy đã bị hư hại sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga, theo cáo buộc của Ukraine.

Theo Tuoitre