Triều Tiên phản đối Mỹ bán tên lửa tiên tiến cho Hàn Quốc; Chứng khoán toàn cầu khởi sắc, giá dầu giảm; EU mở giai đoạn đàm phán gia nhập đầu tiên cho Ukraine và Moldova... là những tin tức thế giới đáng chú ý sáng 13-6.

Iran tuyên bố là bên chiến thắng trước thềm thỏa thuận với Mỹ

Theo Hãng tin Reuters ngày 12-6, Mỹ và Iran tiếp tục phát tín hiệu tích cực về triển vọng chấm dứt xung đột, khi một quan chức cấp cao Nhà Trắng cho biết hai bên đã thống nhất được dự thảo văn bản và có thể ký thỏa thuận sơ bộ trong vài ngày tới.

Theo các nguồn tin tham gia đàm phán, thỏa thuận dự kiến bao gồm việc Mỹ từng bước giải phóng 24 tỉ USD tài sản Iran bị phong tỏa và nới lỏng các biện pháp trừng phạt xuất khẩu dầu mỏ. Đổi lại, Tehran sẽ mở lại eo biển Hormuz.

Một quan chức Mỹ cho biết thỏa thuận cũng thiết lập cơ chế giám sát nhằm bảo đảm Iran thực hiện cam kết. Washington khẳng định kho uranium làm giàu ở cấp độ cao của Iran sẽ bị tiêu hủy và đưa ra khỏi nước này trong khuôn khổ thỏa thuận cuối cùng.

Phát biểu trên truyền hình nhà nước, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố Tehran cùng Oman sẽ tiếp tục kiểm soát hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz, đồng thời khẳng định Iran là "bên chiến thắng" trong cuộc chiến với Mỹ.

Trong khi đó Israel tuyên bố không tham gia các cuộc đàm phán và sẽ không trở thành một bên của thỏa thuận. Chính phủ Israel cũng bác bỏ khả năng rút quân khỏi Lebanon, bất chấp tuyên bố từ phía Iran rằng thỏa thuận mới có thể giúp chấm dứt xung đột tại quốc gia này.

Chứng khoán toàn cầu khởi sắc, giá dầu giảm nhờ kỳ vọng Mỹ - Iran đạt thỏa thuận

Thị trường chứng khoán toàn cầu đồng loạt tăng điểm trong phiên giao dịch ngày 12-6, trong khi giá dầu tiếp tục giảm khi nhà đầu tư kỳ vọng Mỹ và Iran sắp đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột.

Tại Mỹ, chỉ số Dow Jones tăng 0,7%, S&P 500 tăng 0,5% và Nasdaq tăng 0,3%. Đà tăng được hỗ trợ bởi màn chào sàn ấn tượng của SpaceX, khi cổ phiếu hãng hàng không vũ trụ của tỉ phú Elon Musk tăng 19% trong phiên giao dịch đầu tiên, đưa giá trị công ty vượt 2.000 tỉ USD.

Các thị trường châu Âu cũng tăng mạnh, với chỉ số FTSE 100 của Anh tăng 1,6%, còn CAC 40 của Pháp và DAX của Đức cùng tăng 1,8%.

Tại châu Á, Nikkei 225 của Nhật Bản tăng 2,8%, Kospi của Hàn Quốc tăng hơn 4%, trong khi các chỉ số tại Hong Kong và Trung Quốc cũng đi lên.

Ở thị trường năng lượng, giá dầu Brent giảm 3,4% xuống còn 87,33 USD/thùng, còn dầu WTI của Mỹ giảm 3,2% xuống 84,88 USD/thùng.

Triều Tiên phản đối Mỹ bán tên lửa tiên tiến cho Hàn Quốc

Theo Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA), một quan chức cấp cao thuộc Bộ Ngoại giao Triều Tiên chỉ trích Mỹ và Hàn Quốc đang "tăng cường có hệ thống" hợp tác quân sự, bất chấp những lo ngại quốc tế về nguy cơ leo thang căng thẳng trong khu vực.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Bộ Ngoại giao Mỹ phê duyệt thương vụ bán vũ khí trị giá gần 300 triệu USD cho Hàn Quốc, bao gồm các tên lửa không đối không hiện đại và thiết bị hỗ trợ.

"Xuất khẩu vũ khí của Mỹ là xuất khẩu chiến tranh", quan chức Triều Tiên nhấn mạnh, khẳng định Bình Nhưỡng sẽ tiếp tục tăng cường năng lực răn đe tự vệ để duy trì cân bằng sức mạnh trong khu vực.

Cuba mở cửa thêm nhiều lĩnh vực cho doanh nghiệp tư nhân

Theo Hãng tin AFP ngày 13-6, Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel đã công bố loạt cải cách mới nhằm mở rộng vai trò của khu vực tư nhân, trong bối cảnh nền kinh tế nước này chịu sức ép lớn từ lệnh phong tỏa dầu mỏ và các biện pháp trừng phạt của Mỹ.

Phát biểu trên truyền hình quốc gia, ông Diaz-Canel cho biết Cuba sẽ thu hẹp danh mục ngành nghề cấm đối với doanh nghiệp tư nhân, đẩy nhanh quá trình cấp phép kinh doanh và tạo điều kiện để các doanh nghiệp đầu tư với quyền lợi tương đương nhà đầu tư nước ngoài.

Chính phủ cũng đang xem xét loại bỏ vai trò trung gian của các cơ quan nhà nước trong hoạt động xuất nhập khẩu, đồng thời tiếp tục trao thêm quyền tự chủ cho các doanh nghiệp nhà nước, vốn chiếm khoảng 80% hoạt động kinh tế của đất nước.

Ngoài ra, Havana dự kiến tinh giản bộ máy hành chính, giảm số lượng bộ ngành và cắt giảm biên chế khu vực công. Kế hoạch này sẽ được trình Quốc hội xem xét vào tháng 7.

Các cải cách được kỳ vọng giúp nền kinh tế Cuba thích ứng tốt hơn trước những khó khăn kéo dài do các biện pháp cấm vận và trừng phạt từ Washington.

EU mở giai đoạn đàm phán gia nhập đầu tiên cho Ukraine và Moldova

Đại sứ của 27 nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) ngày 12-6 đã nhất trí khởi động giai đoạn đàm phán gia nhập đầu tiên với Ukraine và Moldova, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực gia nhập khối của hai quốc gia Đông Âu.

Theo kế hoạch, hội nghị liên chính phủ đầu tiên sẽ diễn ra ngày 15-6, mở ra tiến trình đàm phán về cụm chính sách nền tảng, bao gồm các lĩnh vực liên quan đến quyền cơ bản, cải cách thể chế và pháp quyền.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hoan nghênh quyết định của EU, cho rằng đây là sự hỗ trợ chính trị và tinh thần quan trọng đối với Ukraine, trong bối cảnh nước này vẫn đang đối phó trong xung đột với Nga. Tổng thống Moldova Maia Sandu cũng khẳng định nước này sẽ tiếp tục thúc đẩy cải cách để đáp ứng các tiêu chuẩn của EU.

Tiến trình đàm phán từng bị trì hoãn do sự phản đối của Hungary. Tuy nhiên Budapest đã dỡ bỏ rào cản sau khi đạt được thỏa thuận với Kiev về quyền của cộng đồng người gốc Hungary tại Ukraine.

Nguồn tuoitre