Ủy ban chung của Iran và Oman về eo biển Hormuz họp phiên đầu tiên, Qatar chuẩn bị giải ngân 6 tỉ USD tài sản bị đóng băng của Iran... cho thấy Bản ghi nhớ Mỹ - Iran đã bắt đầu được triển khai sau khi các bên ngừng bắn.

Theo Hãng tin AFP, ngày 29-6, Iran cho biết đã tiến hành cuộc họp đầu tiên với Oman về việc quản lý eo biển Hormuz.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi viết trên mạng xã hội X: "Trong chuyến công tác tới Muscat, cuộc họp đầu tiên của Ủy ban chung về vấn đề Hormuz đã được tổ chức. Bên cạnh việc rà soát các vấn đề hiện tại liên quan đến eo biển, chúng tôi đã trao đổi quan điểm về phương thức quản lý trong tương lai".

Iran và Oman nằm ở hai đầu eo biển Hormuz, đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và duy trì sự thông suốt của tuyến huyết mạch năng lượng này. Do đó bất kỳ nỗ lực nào nhằm bình thường hóa hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz đều cần sự phối hợp chặt chẽ giữa hai nước.

Trong Bản ghi nhớ hòa bình được ký giữa Mỹ và Iran, vấn đề khai thông eo biển Hormuz được đặt làm ưu tiên hàng đầu. Văn kiện này khẳng định Iran sẽ xác định phương thức quản lý eo biển thông qua đối thoại với Oman và các nước vùng Vịnh, song phải "phù hợp" với luật pháp quốc tế.

Sau khi ký kết văn bản trên, giới chức Tehran đã cho biết sẽ sớm làm việc với Oman về vấn đề này. Thực tế, đích thân Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf - trưởng đoàn đàm phán của nước này với Mỹ - đã thăm Muscat hôm 23-6 để bàn về việc khai thông eo biển.

Chuyến đi diễn ra ngay sau khi ông Ghalibaf hoàn tất vòng đàm phán đầu tiên với Mỹ tại Thụy Sĩ, với Phó tổng thống JD Vance làm trưởng đoàn của Mỹ.

Tại Muscat, ông Ghalibaf và lãnh đạo Oman đã ra tuyên bố chung khẳng định cam kết của hai bên về việc thực hiện đúng tinh thần Bản ghi nhớ Mỹ - Iran, cũng như thành lập Ủy ban chung về vấn đề Hormuz nêu trên.

Hai bên cũng nhấn mạnh sẽ cùng nhau phối hợp "xác định chế độ quản trị và dịch vụ hàng hải trong tương lai của eo biển Hormuz", có sự tham vấn với các nước vùng Vịnh.

Tuy nhiên các cuộc thảo luận - cả giữa Iran với các nước láng giềng lẫn giữa Iran với Mỹ - đã phần nào bị gián đoạn sau khi hai bên tấn công nhau trở lại hôm 27-6. Ngày 29-6, Mỹ và Iran cũng cam kết ngừng bắn để mở đường cho việc triển khai các thỏa thuận.

Ở diễn biến khác, cùng ngày 29-6, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Qatar sắp giải phóng 6 trong tổng số 12 tỉ USD tài sản Iran đang bị phong tỏa tại nước này, theo điều khoản giải phóng tài sản Iran trong Bản ghi nhớ.

Bên cạnh đó, một số nguồn thạo tin của Reuters cũng cho biết các đội đàm phán kỹ thuật của Iran và Mỹ sẽ gặp nhau ở Doha trong vài ngày tới. Nhiệm vụ của các đội này là phối hợp xây dựng phương án triển khai Bản ghi nhớ Mỹ - Iran.

Các nguồn tin tiết lộ những nước trung gian đã thiết lập các kênh liên lạc mới để hạ nhiệt các sự cố ngoài ý muốn, trong khi quá trình đàm phán kỹ thuật sẽ sớm được nối lại.

Nguồn: Tuổi trẻ