Việc Thượng viện Mỹ bác bỏ nghị quyết Mỹ tiếp tục tấn công Iran đã gây ra nhiều tranh cãi về quyền hạn chiến tranh của Tổng thống Donald Trump.

Ngày 4-3 (giờ Mỹ), Thượng viện Mỹ - nơi Đảng Cộng hòa chiếm đa số - đã bỏ phiếu bác một nghị quyết ngăn Mỹ tiếp tục tấn công Iran với 53 phiếu thuận và 47 phiếu chống.

Nghị quyết được đưa ra biểu quyết do Thượng nghị sĩ Tim Kaine thuộc Đảng Dân chủ đệ trình. Trong đó kêu gọi loại bỏ "lực lượng vũ trang Mỹ khỏi các hoạt động thù địch bên trong hoặc chống lại Iran, trừ khi được cho phép rõ ràng bằng một tuyên bố chiến tranh hoặc một ủy quyền cụ thể về việc sử dụng lực lượng quân sự".

Thượng nghị sĩ John Fetterman của bang Pennsylvania là thành viên duy nhất của Đảng Dân chủ bỏ phiếu phản đối. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Rand Paul của bang Kentucky là thành viên duy nhất của Đảng Cộng hòa bỏ phiếu tán thành.

Thượng viện mâu thuẫn

Việc nghị quyết không được thông qua tại Thượng viện đồng nghĩa rằng ông Trump “ngầm có được sự cho phép để tiếp tục chiến dịch này”, theo Đài NBC.

Phát biểu trong cuộc bỏ phiếu, Thượng nghị sĩ Lindsey Graham của Đảng Cộng hòa đã bày tỏ sự ủng hộ đối với chiến dịch không kích của Mỹ và Israel, đồng thời kêu gọi “Thượng viện nên để Tổng thống Trump hoàn thành nốt công việc”.

Lãnh đạo nhóm đa số Thượng viện John Thune cho rằng chính quyền Tổng thống Trump không cần phải xin phép Quốc hội để tiếp tục chiến dịch tại Iran, ngay cả khi chiến dịch kéo dài hơn 90 ngày.

“Tôi cho rằng tổng thống có thẩm quyền phù hợp để tiến hành các hoạt động và chiến dịch đang diễn ra ở đó”, ông Thune bày tỏ quan điểm.

Tuy nhiên phát biểu trên đã gây ra nhiều tranh cãi vì bị cho là mâu thuẫn với Đạo luật Quyền lực chiến tranh 1973.

Đạo luật này quy định Tổng thống Mỹ phải rút lực lượng sau 60 ngày, hoặc 90 ngày nếu được gia hạn, trừ khi Quốc hội tuyên chiến hoặc cho phép sử dụng vũ lực quân sự.

Trong khi đó, phe Dân chủ lập luận rằng hành động của ông Trump là “một ví dụ khác cho thấy ông ấy phớt lờ thẩm quyền của Quốc hội trong việc quyết định sử dụng lực lượng quân sự”, theo Fox News.

Theo Đảng Dân chủ, chính quyền ông Trump chưa có chiến lược rõ ràng cho giai đoạn tiếp theo. Điều này cho thấy ông chủ Nhà Trắng đã phá vỡ lời hứa lúc tranh cử.

“Đã đến lúc tổng thống giữ lời hứa thay vì phá vỡ chúng. Đó là lý do tôi rất vui khi chúng ta sẽ yêu cầu tất cả mọi người phải thể hiện quan điểm chính thức… Không ai có thể trốn tránh và để tổng thống dễ dàng vượt hoặc lách Hiến pháp”, Thượng nghị sĩ Tim Kaine của Đảng Dân chủ phát biểu trong cuộc bỏ phiếu.

Ngoài ra Đảng Dân chủ cũng chỉ trích việc chính quyền từ chối loại trừ khả năng đưa quân Mỹ tới Iran.

Chính quyền ông Trump có bị tác động?

Theo dự đoán của tạp chí Time, Tổng thống Trump vẫn có khả năng phủ quyết trong trường hợp cả hai viện của Quốc hội Mỹ thông qua nghị quyết.

Để vượt qua quyền phủ quyết của tổng thống cần đa số 2/3 ở cả hai viện. Tuy nhiên Quốc hội Mỹ chưa từng vượt qua quyền phủ quyết của tổng thống đối với một nghị quyết về quyền hạn chiến tranh trong lịch sử.

Do đó giới quan sát nhận định cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện hôm 4-3 "chỉ mang tính biểu tượng nhằm khiển trách hành động của ông Trump, hơn là một biện pháp thực tế".

Đây cũng được coi là phép thử xem liệu có thượng nghị sĩ Cộng hòa nào sẵn sàng đi ngược lại lãnh đạo đảng để ủng hộ biện pháp này hay không

Ngoài ra cục diện này cũng làm nổi bật các lo ngại của phe Dân chủ, khi nhiều nhà lập pháp cho rằng ông Trump đang dần gạt Quốc hội ra bên lề trong các vấn đề chiến tranh.

Trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, quân đội Mỹ đã tấn công 7 quốc gia mà không thông qua Quốc hội.

Tuy nhiên Nhà Trắng lập luận rằng Tổng thống Mỹ có quyền hiến định vốn có với tư cách là tổng tư lệnh, và các hành động này vẫn nằm trong khuôn khổ luật hiện hành.

Nguồn: Tuổi trẻ