Ngày 19-5, Thượng viện Mỹ đã thông qua bước thủ tục về nghị quyết quyền hạn chiến tranh nhằm chấm dứt chiến sự với Iran nếu Tổng thống Donald Trump không được Quốc hội phê chuẩn.

Theo Hãng tin Reuters, kết quả bỏ phiếu tại Thượng viện Mỹ về thủ tục nhằm đưa nghị quyết về quyền hạn chiến tranh ra xem xét nhận được 50 phiếu thuận, 47 phiếu chống.

Trong đó thượng nghị sĩ John Fetterman là thành viên Đảng Dân chủ duy nhất bỏ phiếu chống. Các thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa là Rand Paul, Susan Collins, Bill Cassidy và Lisa Murkowski bỏ phiếu ủng hộ. Ba thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa vắng mặt.

Việc Thượng viện bỏ phiếu thông qua thủ tục nêu trên được xem là một chiến thắng bước đầu dành cho Quốc hội Mỹ, trong bối cảnh nhiều nhà lập pháp nước này cho rằng theo Hiến pháp, chỉ có Quốc hội mới có quyền đưa quân tham chiến chứ không phải tổng thống.

Tuy nhiên, nghị quyết sẽ phải vượt qua nhiều "cửa ải" khác khi còn cần được Thượng viện thông qua và Hạ viện do Đảng Cộng hòa kiểm soát phê chuẩn, đồng thời phải giành đa số 2/3 ở cả hai viện nhằm tránh bị Tổng thống Donald Trump phủ quyết.

Thượng nghị sĩ Tim Kaine của Đảng Dân chủ - người bảo trợ nghị quyết - cho rằng lệnh ngừng bắn hiện nay là cơ hội thích hợp để ông Trump trình bày với Quốc hội, trong bối cảnh tổng thống Mỹ nói Iran đã đưa ra đề xuất mới nhằm chấm dứt xung đột.

"Đó là thời điểm hoàn hảo để thảo luận trước khi chúng ta lại bắt đầu chiến tranh. Tổng thống đang nhận được các đề xuất hòa bình và ngoại giao mà ông ấy lại vứt vào thùng rác mà không chia sẻ với chúng tôi", thượng nghị sĩ Kaine nói trong cuộc tranh luận trước khi bỏ phiếu.

Theo Đạo luật Quyền hạn chiến tranh năm 1973, tổng thống Mỹ chỉ có thể tiến hành hành động quân sự trong 60 ngày trước khi phải chấm dứt, xin Quốc hội phê chuẩn hoặc yêu cầu gia hạn thêm 30 ngày vì nhu cầu quân sự không thể tránh khỏi liên quan đến an toàn của lực lượng vũ trang Mỹ trong quá trình rút quân.

Hôm 1-5, ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn đã "chấm dứt" các hành động thù địch chống Iran. Đây là thời điểm tròn 60 ngày sau khi ông Trump chính thức thông báo với Quốc hội rằng chiến sự đã bắt đầu.

Tuy nhiên Mỹ vẫn tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran và tấn công tàu Iran, trong khi Iran tiến hành phong tỏa eo biển Hormuz và tấn công các tàu Mỹ.

Các nhà lập pháp Đảng Dân chủ cùng một số thành viên từ Đảng Cộng hòa đã yêu cầu ông Trump phải xin Quốc hội phê chuẩn việc sử dụng vũ lực quân sự, đồng thời lo ngại nước Mỹ bị cuốn vào một cuộc xung đột kéo dài mà chưa đưa ra chiến lược rõ ràng.

Trong khi đó, phe Cộng hòa và Nhà Trắng cho rằng các hành động của ông Trump là hợp pháp và nằm trong thẩm quyền của tổng tư lệnh nhằm bảo vệ nước Mỹ thông qua các chiến dịch quân sự có giới hạn.

Một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa còn cáo buộc phe Dân chủ đưa ra các nghị quyết về quyền hạn chiến tranh chỉ vì phản đối ông Trump về mặt đảng phái.

Theo Tuoitre