Tamoxifen, loại thuốc thiết yếu đối với bệnh nhân ung thư vú, đã bắt đầu được đưa trở lại thị trường Séc. Tuy nhiên, tại nhiều nhà thuốc, loại thuốc này vẫn chưa có sẵn, không chỉ ở các cơ sở nhỏ tại địa phương mà cả tại một số thành phố cấp vùng. Trong khi đó, theo Viện Kiểm soát Dược phẩm Nhà nước Séc (SÚKL), lượng dự trữ hiện đã vượt 10.000 hộp.

Tại nhà thuốc Salvia ở trung tâm thành phố Zlín, tình trạng thiếu thuốc vẫn tiếp diễn. Trưởng dược sĩ Šárka Chlebanová cho biết sáng thứ Hai: “Không có tamoxifen. Chúng tôi không thể đặt hàng vì bên phân phối cũng đang thiếu. Có thể pha chế thuốc từ hoạt chất nguyên liệu, nhưng vì đến nay chưa có yêu cầu nên chúng tôi chưa đặt nguyên liệu.”

Theo bà, nhà thuốc chính của Bệnh viện vùng T. Baťa tại Zlín cũng có khả năng pha chế thuốc theo hình thức này.

Nhiều nơi vẫn báo “không có thuốc”
Tình hình tương tự cũng được ghi nhận ở phía tây Séc. Dược sĩ Jana Sedláková từ nhà thuốc IPC U Rolavy tại khu dân cư Čankovská, thành phố Karlovy Vary, cho biết: “Lần gần nhất chúng tôi phân phối thuốc cho bệnh nhân là khoảng một tháng trước. Hiện tại, thuốc này không có trong danh mục của các nhà phân phối mà chúng tôi làm việc.”

Phóng viên báo Novinky cũng nhận được câu trả lời “không có” tại một số địa điểm khác, trong đó có nhà thuốc tại trung tâm thương mại Galerie Vaňkovka ở Brno và ba nhà thuốc tại Veselí nad Moravou.

Tuy nhiên, ở một số nơi khác, dược sĩ cho biết thuốc có thể đặt hàng và nhận vào ngày hôm sau.

Ông Marek Hampel, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hiệp hội Chủ sở hữu Nhà thuốc, đồng thời là chủ các nhà thuốc tại Rýmařov (vùng Bruntál) và Hlučín (vùng Opava), nói với Novinky: “Nếu hôm nay bạn đến và đặt thuốc אצל chúng tôi, thì ngày mai bạn sẽ có.”

Theo ông, các nhà thuốc hiện có thể cấp thuốc cho bệnh nhân trong vòng 24 giờ, dù việc này đòi hỏi thêm nhiều công đoạn. Ông giải thích: “Chúng tôi phải cắt nhỏ các hộp thuốc nhận được, chia ra đóng túi và chuẩn bị riêng cho từng bệnh nhân cụ thể.”

Tình hình đã bớt căng nhưng chưa thể yên tâm
Ông Hampel cho biết tình hình hiện đã phần nào dịu lại, song chủ yếu nhờ biện pháp đặc biệt của Bộ Y tế và SÚKL. Trước đó, khi tamoxifen không còn tại Séc, nhiều dược sĩ ở khu vực Morava-Slezsko đã phải hướng dẫn bệnh nhân sang Ba Lan để mua thuốc.

Về phía cơ quan quản lý, SÚKL khẳng định nguồn cung tamoxifen hiện ở trạng thái ổn định hơn.

Bộ phận báo chí của cơ quan này trả lời Novinky: “Hiện CH Séc có hơn 10.000 hộp thuốc, cho phép các nhà thuốc trên toàn quốc đặt mua các chế phẩm chứa tamoxifen trong khuôn khổ chương trình điều trị đặc biệt.”

Tuy nhiên, ông Hampel không chia sẻ sự lạc quan đó. Ông cảnh báo: “Các vấn đề vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.” Theo ước tính của ông, các biện pháp hiện tại có thể giúp thị trường cầm cự trong tháng 8, tháng 9, có thể cả tháng 10. Sau đó, tình hình vẫn chưa rõ ràng.

Đáp lại, SÚKL cho biết các cuộc đàm phán về những đợt cung ứng tiếp theo vẫn đang diễn ra nhằm bảo đảm thuốc tiếp tục có mặt trong các tháng tới.

Gốc rễ vấn đề: chỉ có một loại thuốc đăng ký chính thức
Theo ông Hampel, nguyên nhân cốt lõi của cuộc khủng hoảng nằm ở chỗ Séc hiện chỉ có một loại thuốc tamoxifen được đăng ký chính thức, trong khi việc cung cấp loại thuốc này đã bị gián đoạn suốt một năm rưỡi.

Ông nói: “Toàn bộ vấn đề nằm ở chỗ chỉ có duy nhất một loại thuốc được đăng ký tại đây, và nguồn cung của nó vào Séc đã bị gián đoạn trong một năm rưỡi.”

Ông cho rằng Séc cần có nhiều loại thuốc chứa cùng hoạt chất được đăng ký hơn. “Ở Ba Lan có hai, còn ở Đức thậm chí có bốn,” ông nói thêm.

Thiếu thuốc kéo dài từ giữa năm ngoái, có lúc chỉ còn 81 hộp
Nguồn cung tamoxifen bắt đầu trục trặc từ tháng 6 năm ngoái, sau đó xấu đi vào thời điểm giao năm. Đến tháng 7 năm nay, tình hình đã tiến gần tới mức khủng hoảng.

Theo SÚKL, đến thứ Ba ngày 4/8, lượng dự trữ chỉ còn 81 hộp.

Trước thực trạng đó, Bộ Y tế đã kích hoạt chương trình điều trị đặc biệt. Chương trình này cho phép các nhà thuốc không cần cấp nguyên cả hộp thuốc — vốn thường chứa 100 viên — mà có thể chia thành các gói nhỏ hơn để cấp phát cho bệnh nhân. Cơ chế này hiện vẫn đang được áp dụng và các dược sĩ đang sử dụng trên thực tế.

Song song đó, Séc hiện cũng cho phép nhập khẩu các loại thuốc chứa tamoxifen chưa đăng ký trong nước, miễn là các thuốc này đã được đăng ký tại Liên minh châu Âu.

Các lô thuốc tamoxifen bắt đầu được đưa trở lại Séc từ cuối tuần đầu tiên của tháng 8.

Theo Novinky