Praha – Ô nhiễm bụi ở châu Âu đang gia tăng và có thể ngày càng ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng không khí cũng như sức khỏe người dân. Đây là kết luận từ một nghiên cứu quốc tế công bố trên tạp chí Nature, với sự tham gia của các nhà khoa học thuộc Viện Các quá trình hóa học, Viện Hàn lâm Khoa học Cộng hòa Séc (ÚCHP AV ČR).

Phục vụ nghiên cứu, các nhà khoa học đã sử dụng dữ liệu đo đạc dài hạn về sol khí khí quyển từ Đài quan trắc khí quyển quốc gia Košetice. Thông tin này được Viện Hàn lâm Khoa học Séc công bố trong thông cáo báo chí ngày hôm nay.

Phân tích khoa học dựa trên dữ liệu từ hơn 100 trạm đo tại châu Âu cho thấy nồng độ bụi đã tăng lên trên phần lớn lục địa, trong đó mạnh nhất là ở Nam Âu và khu vực Địa Trung Hải. Nhóm nghiên cứu đã xem xét khoảng 18.500 phép đo hằng ngày về thành phần nguyên tố của sol khí khí quyển được thực hiện trong giai đoạn 2012–2021.

Tại Nam Âu, lượng bụi bị gió cuốn từ xa đến vào năm 2021 trung bình chiếm gần một phần ba giới hạn ô nhiễm không khí hằng năm do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị.

Sol khí khí quyển là hỗn hợp các hạt rắn hoặc giọt lỏng siêu nhỏ lơ lửng trong không khí. Những hạt này có nguồn gốc từ cả tự nhiên lẫn hoạt động của con người, đồng thời tác động đáng kể đến chất lượng không khí và biến đổi khí hậu.

Theo các chuyên gia, xu hướng gia tăng bụi ở châu Âu có liên quan đến sự thay đổi trong hoàn lưu khí quyển và hiện tượng sa mạc hóa, tức quá trình đất đai màu mỡ ở Bắc Phi dần biến thành vùng đất khô cằn, bạc màu.

Việc lập bản đồ nồng độ bụi hằng ngày trong không khí châu Âu được thực hiện nhờ một mô hình học máy, sử dụng dữ liệu về nồng độ các nguyên tố như nhôm, titan, silic, canxi và sắt có trong bụi.

Bà Petra Vondráková Pokorná từ ÚCHP AV ČR cho biết: “Các phép đo dài hạn của chúng tôi về thành phần nguyên tố của sol khí khí quyển với độ phân giải thời gian cao là bộ dữ liệu hiếm có tại khu vực Trung và Đông Âu, đồng thời đặc biệt quý giá nếu xét đến yêu cầu lớn về thời gian, nhân lực và tài chính để thu thập.”

Các phép đo dài hạn về thành phần nguyên tố của sol khí khí quyển tại Đài quan trắc khí quyển quốc gia Košetice (NAOK) được thực hiện thông qua hạ tầng nghiên cứu ACTRIS-CZ, do Viện Khí tượng Thủy văn Séc điều phối. ACTRIS-CZ là một phần của hạ tầng nghiên cứu châu Âu ACTRIS ERIC, mạng lưới kết nối các cơ sở nghiên cứu hàng đầu tập trung vào khí quyển, sol khí và khí hậu trên khắp châu Âu.

Nguồn ČTK