Chính phủ dự kiến sẽ đối mặt với cuộc tranh luận gay gắt tại Hạ viện về trợ cấp nuôi con của phụ huynh. Nhà nước dự định tăng mức trợ cấp nuôi con cơ bản từ 350.000 lên 400.000 korun, và đối với trường hợp sinh đôi trở lên, trợ cấp sẽ tăng từ 700.000 lên 800.000 korun. Tuy nhiên, mức tăng này chỉ áp dụng cho trẻ em sinh từ tháng 1 năm 2027 trở đi. Chính điều này đang vấp phải sự phản đối. Nhiều nghị sĩ muốn trong vòng thảo luận thứ hai (giai đoạn đề xuất sửa đổi luật) sẽ thúc đẩy việc mở rộng quyền hưởng mức trợ cấp cao hơn cho cả các gia đình có con sinh trước thời điểm đó.

“Những gia đình này vẫn đang chăm sóc con nhỏ trong hoàn cảnh sống tương tự và trong nhiều trường hợp vẫn đang nhận trợ cấp nuôi con,” nữ nghị sĩ Đảng Piráti Olga Richterová nhấn mạnh. Theo bà, các bậc cha mẹ có con lớn hơn cũng phải chịu những chi phí nuôi dạy con tương tự. Vì vậy, bà đề xuất áp dụng mức trợ cấp tăng thêm cho các gia đình có con sinh từ tháng 1 năm ngoái.

Quan điểm ôn hòa hơn và gần với đề xuất của chính phủ là của lãnh đạo nhóm nghị sĩ Đảng KDU-ČSL Marian Jurečka. Ông muốn mức trợ cấp mới được áp dụng cho các gia đình có con sinh từ tháng 10 năm nay. Khoản trợ cấp này sẽ được chi trả cho mọi phụ huynh bất kể mức thu nhập.

Tranh cãi về cơ chế tăng tự động

Một cuộc tranh luận lớn khác được dự báo xoay quanh việc tự động điều chỉnh mức trợ cấp. Đảng Piráti đề xuất nâng ngay mức trợ cấp cơ bản lên 420.000 korun và từ tháng 1 hằng năm sẽ tiếp tục tăng theo cơ chế tương tự lương hưu, tức là dựa trên mức tăng giá cả và một phần ba mức tăng tiền lương thực tế.

Trong khi đó, Đảng KDU-ČSL muốn trợ cấp được điều chỉnh tăng vào tháng 1 khi chỉ số giá tiêu dùng tăng ít nhất 1%.

Bộ trưởng Lao động Aleš Juchelka (ANO) đã phản đối cơ chế tăng tự động này ngay từ lần thảo luận đầu tiên của dự luật tại Hạ viện. Theo ông, khác với lương hưu, đây là một loại trợ cấp mà các điều kiện có thể được điều chỉnh linh hoạt, chẳng hạn như đối tượng nhận hoặc thời gian hưởng trợ cấp. Dù vậy, ông vẫn cam kết sẽ xem xét thêm.

“Chúng ta hãy tính toán kỹ. Hiện có 206.000 gia đình đang nhận khoản trợ cấp này. Có tới 206.000 trường hợp hưởng với mức tiền và thời gian khác nhau,” ông nói thêm.

Bỏ giới hạn thời gian gửi trẻ và mở rộng quyền lợi cho các ông bố

Các nghị sĩ cũng muốn thông qua thêm nhiều thay đổi liên quan đến chính sách gia đình. Một trong số đó là bãi bỏ giới hạn thời gian trẻ dưới hai tuổi được gửi nhà trẻ. Hiện nay, trẻ dưới hai tuổi chỉ được ở nhà trẻ hoặc cơ sở tương tự tối đa 120 giờ mỗi tháng. Nếu vượt quá giới hạn này, gia đình sẽ mất quyền hưởng trợ cấp nuôi con.

“Mục tiêu là loại bỏ một rào cản đang gây khó khăn cho các bậc cha mẹ trong việc cân bằng giữa chăm sóc con cái và công việc,” nghị sĩ Pavla Pivoňka Vaňková (STAN) giải thích.

Các nghị sĩ cũng muốn mở rộng quyền nghỉ chăm con dành cho cha (otcovská dovolená). Hiện tại, người cha phải bắt đầu nghỉ trong vòng sáu tuần kể từ khi con chào đời. Theo đề xuất mới, khoảng thời hạn này sẽ được kéo dài lên một năm, giúp các ông bố linh hoạt hơn trong việc lựa chọn thời điểm ở nhà chăm con.

Thay đổi lớn đối với khoản “siêu trợ cấp”

Những thay đổi được chờ đợi nhất là đối với khoản “siêu trợ cấp” (superdávka) do Bộ trưởng Juchelka chuẩn bị. Theo kế hoạch, các bậc cha mẹ đơn thân sẽ được xếp vào nhóm người dễ bị tổn thương cho đến khi con đủ 15 tuổi, thay vì chỉ đến 7 tuổi như hiện nay. Nhờ đó họ sẽ được hưởng mức hỗ trợ nhà ở cao hơn, nhận thêm khoản bonus dành cho trẻ em và không cần chứng minh hoạt động lao động.

Ngoài ra, các quy định giới hạn phần hỗ trợ tiền thuê nhà nhằm tránh việc nhà nước phải chi trả cho những căn hộ quá đắt đỏ cũng sẽ thay đổi. Hiện mức giới hạn được xác định theo quy mô của từng địa phương, nhưng trong tương lai sẽ được tính theo 77 khu vực (okres) của cả nước.

Bộ trưởng Juchelka đã giới thiệu không chính thức đề xuất này với các nghị sĩ, nhưng vẫn chưa công bố bảng chi tiết về mức hỗ trợ cụ thể cho từng khu vực.

Các nghị sĩ vẫn có thể tiếp tục nộp các đề xuất sửa đổi cho đến khi dự luật được đưa ra thảo luận ở dự thảo lần hai. Việc biểu quyết cuối cùng sẽ diễn ra trong dự thảo lần ba và cũng là vòng cuối cùng của quá trình xem xét tại Hạ viện.

(Theo Novinky)