Tăng cường phòng ngừa ung thư tại Séc: Vai trò của sàng lọc và chẩn đoán sớm

Theo thống kê, cứ trong 13 người Séc thì có 1 người bị ung thư, tương đương với gần 800.000 người bị ung thư vào năm 2023. Trong 10 năm tới, con số này có thể tăng thêm 25% do sự già hóa dân số. Theo Bộ trưởng Bộ Y tế, cách tốt nhất để giảm lo ngại về ung thư là chẩn đoán sớm.

Theo Giám đốc Viện Thông tin và Thống kê Y tế (ÚZIS) Ladislav Dušek, nhờ các chương trình sàng lọc có tổ chức, từ năm 2019, đã có thể phát hiện kịp thời khối u hoặc những thay đổi tiền ung thư ở gần 120 nghìn người. Bộ trưởng Bộ Y tế Válek kêu gọi người dân tận dụng các chương trình sàng lọc, vì chúng có thể đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện bệnh sớm.

Nếu người dân không tham gia vào chương trình sàng lọc và đến phòng khám muộn, thì ngay cả chuyên gia giỏi nhất cũng không thể cứu sống được bệnh nhân đó. Việc phát hiện khối u trong cơ thể càng sớm càng quan trọng đối với việc chữa trị ung thư. Ví dụ, đối với ung thư đại tràng và trực tràng, mà các bác sĩ chẩn đoán cho gần tám nghìn người mỗi năm, nếu phát hiện sớm, khả năng chữa khỏi lên tới 90%. Trong khi đó, ở giai đoạn muộn của ung thư, tỷ lệ này chỉ còn 15%.

Một phần của việc kiểm tra phòng ngừa, được gọi là nội soi đại tràng, còn có thể bao gồm cả thủ thuật ngăn ngừa sự phát triển của khối u. Mặc dù các xét nghiệm này được chi trả bởi bảo hiểm y tế công cộng, nghĩa là miễn phí cho bệnh nhân, nhưng theo các chuyên gia, mức độ tham gia vẫn chưa đủ. Ít hơn một nửa số người được chỉ định tham gia chương trình phòng ngừa ung thư đại tràng thực hiện xét nghiệm.

Tại Cộng hòa Séc, ngoài việc phòng ngừa ung thư đại tràng và trực tràng, người dân cũng có thể được kiểm tra phòng ngừa ung thư vú, cổ tử cung, phổi và tuyến tiền liệt. Mỗi chương trình sàng lọc được chỉ định cho một nhóm tuổi khác nhau, và đối với ung thư phổi, chỉ áp dụng cho những người hút thuốc. Chương trình kiểm tra nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt qua xét nghiệm máu, được triển khai vào năm ngoái, theo Dušek, đã thu hút gần 108 nghìn nam giới trong độ tuổi từ 50 đến 69 tham gia đến cuối tháng 9, và gần 9% trong số họ có kết quả cần được theo dõi thêm.

Trong năm qua, tỷ lệ tiêm phòng cho trẻ em dưới 15 tuổi chống lại virus HPV, loại virus có thể gây ra nhiều loại ung thư, đã tăng đáng kể. Tuy nhiên, việc phòng ngừa cũng bao gồm lối sống lành mạnh và đủ lượng vận động. Từ tháng 4 năm 2025, người dân sẽ có thông tin về lần kiểm tra sức khỏe phòng ngừa gần nhất của mình trong ứng dụng di động EZ Karta của Bộ Y tế, bao gồm cả thông báo về các lịch hẹn kiểm tra sắp tới.

Nguồn: ČT24