Theo Thủ tướng Andrej Babiš, CH Séc trong năm nay sẽ không đạt cam kết chi tiêu quốc phòng ở mức 2% GDP. Ông Babiš cho rằng, chính phủ tiền nhiệm của Petr Fiala cũng đã không tuân thủ cam kết này vào năm ngoái.

Theo cam kết với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Cộng hòa Séc mỗi năm nên chi 2% GDP cho quốc phòng. Tuy nhiên, trong khi các chính phủ những năm gần đây tuyên bố rằng họ đã hoàn thành mục tiêu này, NATO lại có đánh giá khác.

Thủ tướng ông Babiš cho biết, Séc đạt 2,07% GDP, nhưng NATO công nhận 1,97%. Năm 2025 vừa rồi, khi còn dưới thời chính phủ của Petr Fiala, Séc báo cáo 2,01% GDP nhưng NATO công nhận 1,85%.
“NATO đã thông báo rằng chính phủ Fiala tiền nhiệm không tuân thủ luật và không chi đủ 2% cho quốc phòng trong các năm 2024 và 2025,” Chủ tịch Hạ viện và lãnh đạo SPD Tomio Okamura tuyên bố.

Cựu Thủ tướng Petr Fiala phản bác: “Tôi không biết ông Andrej Babiš dựa trên số liệu nào về chi tiêu quốc phòng. Theo báo cáo thường niên của Tổng thư ký NATO năm 2025, rõ ràng Cộng hòa Séc đã hoàn thành nghĩa vụ đồng minh. Trong báo cáo có thể thấy chi tiêu quốc phòng đạt 2,01% GDP”.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Jana Černochová cũng cho biết: “Cộng hòa Séc đã hoàn thành cam kết không chỉ theo chính phủ mà còn theo NATO. Phát biểu của ông Babiš không phải là cách hiểu khác, mà là sai sự thật. Và đó là sự sai lệch có chủ đích”.

“Đây là một thông tin gây bất ngờ, vì Tổng thư ký NATO cách đây vài tuần còn nói rằng tất cả các nước đều đang thực hiện đúng cam kết,” cựu Bộ trưởng Ngoại giao Jan Lipavský nhắc lại.

“Tôi muốn thấy tài liệu chính thức của NATO mà ông Thủ tướng Babiš đang trích dẫn,” ông Zdeněk Hřib, lãnh đạo Đảng Pirát, nói.

“Tôi đã nói từ đầu năm, khoảng ngày 9 tháng 2, rằng có khả năng Cộng hòa Séc không hoàn thành mục tiêu này, cả năm 2024 lẫn 2025,” cựu đại sứ Séc tại NATO Jakub Landovský cho biết.

Tuy nhiên, theo Thủ tướng Babiš, Séc cũng sẽ không đạt mục tiêu trong năm nay theo đánh giá của NATO. “Năm 2026 chúng tôi báo cáo 2,06%, nhưng NATO nói là 1,88%,” ông Babiš nói. “Chúng tôi muốn đưa cả cơ sở hạ tầng giao thông vào chi tiêu quốc phòng, ví dụ như đường cao tốc D11,” ông Okamura đề xuất.

“Tình hình an ninh sẽ xấu đi. Điều đó có nghĩa là các cam kết đã đưa ra phải được thực hiện,” ông Landovský nhấn mạnh.

Ông Babiš cho biết Séc sẽ còn đàm phán với NATO về cách tính các khoản chi được công nhận. Các nước thành viên đã đồng ý rằng đến năm 2035, chi tiêu quốc phòng sẽ tăng lên 3,5% GDP và thêm 1,5% cho các khoản đầu tư liên quan khác. Ông Babiš cũng đã hứa với Tổng thư ký NATO rằng chính phủ sẽ làm mọi cách để hoàn thành các cam kết với liên minh.

Chi tiêu quốc phòng của Séc trong những năm gần đây tăng đáng kể. Năm nay dự kiến đạt gần 185 tỷ korun.

(Theo TN Nova)