Říčany lần thứ 9 liên tiếp là nơi đáng sống nhất Séc, Praha đứng thứ hai
Říčany, thuộc vùng Trung Séc, tiếp tục dẫn đầu bảng xếp hạng chất lượng sống tại các địa phương ở Séc năm thứ 9 liên tiếp, theo sau là Praha. Ở cuối bảng, Karviná đứng áp chót, còn Orlová thuộc khu vực Karviná xếp cuối cùng. Kết quả được công bố trong dự án Obce v datech do công ty AQE advisors thực hiện, đánh giá 206 đô thị có thẩm quyền hành chính mở rộng trên toàn Séc.
Đáng chú ý, cả 14 địa phương đứng đầu đều nằm trong bán kính 50 km tính từ Praha hoặc Brno. Trong khi đó, nhóm có điểm số thấp nhất về chất lượng sống tập trung tại những khu vực từng là trung tâm công nghiệp và các địa bàn biên giới thuộc hai vùng Moravskoslezsko và Ústí nad Labem. Tuy nhiên, so với những năm trước, các địa phương ở Moravskoslezsko đã cải thiện thứ hạng.
Những địa phương nào thăng hạng mạnh nhất?
Trong tám năm qua, các đô thị như Odry, Kopřivnice và Hlučín thuộc vùng Moravskoslezsko đã tăng khoảng 40 bậc trên bảng xếp hạng. Ngược lại, tại vùng Ústí nad Labem, chỉ 6 trong số 16 địa phương cải thiện vị trí, trong đó chỉ Roudnice nad Labem có bước tiến đáng kể.
Địa phương thăng hạng mạnh nhất so với năm 2018 — thời điểm dự án bắt đầu đánh giá các đô thị có thẩm quyền hành chính mở rộng bằng chỉ số chất lượng sống — là Pohořelice thuộc huyện Brno-venkov. Đô thị này tăng từ vị trí thứ 117 lên thứ 5 hiện nay.
Trong tám năm, chín địa phương đã vươn lên nhóm dẫn đầu. Cùng tăng 112 bậc như Pohořelice, Nepomuk thuộc khu vực Plzeň đứng thứ 24 trong năm nay. Kuřim thuộc khu vực Brno tăng 65 bậc, lên vị trí thứ 15, còn Mnichovo Hradiště thuộc khu vực Mladá Boleslav tăng 46 bậc, lên thứ 18.
Sức hút với gia đình trẻ đi kèm áp lực nhà ở
Theo Jan Havránek của AQE advisors, việc cải thiện thứ hạng không đòi hỏi một địa phương phải dẫn đầu ở mọi tiêu chí.
“Thứ hạng có thể được cải thiện mà không cần phải giỏi nhất ở mọi lĩnh vực. Yếu tố quyết định là một số lĩnh vực có trọng số lớn, trước hết là khả năng thu hút và giữ chân các gia đình trẻ. Nhưng thành công cũng có cái giá của nó. Tại 20 đô thị có thẩm quyền hành chính mở rộng được đánh giá cao nhất, hiện nay một tháng lương chỉ mua được khoảng nửa mét vuông căn hộ, trong khi năm 2018 con số này là gần 0,9 mét vuông. Muốn duy trì đà phát triển thì cũng phải giải quyết khả năng tiếp cận nhà ở”, ông Havránek cho biết.
Ông nhận định, ở khoảng một nửa trong số 30 địa phương thăng hạng mạnh nhất, kết quả tích cực không chỉ đến từ sức hút đối với người trẻ và sự gia tăng dân số, mà trong nhiều trường hợp còn nhờ tuổi thọ của người dân được nâng lên.
Những yếu tố kéo giảm chất lượng sống
Tại các địa phương bị đánh giá thấp nhất, tuổi thọ chỉ là một trong năm lĩnh vực khiến họ mất điểm. Theo nhóm thực hiện dự án, bốn lĩnh vực còn lại là thất nghiệp, tình trạng cưỡng chế thi hành án thu hồi nợ, khó khăn vật chất và nguồn cung việc làm.
Những địa phương này không thiếu nhà ở giá rẻ, đường sắt hay không gian xanh. Tuy nhiên, theo ông Havránek, chỉ riêng chính quyền địa phương không thể quyết định tình hình thị trường lao động hay tuổi thọ của người dân. Ngược lại, họ có thể tác động đến vấn đề nợ nần và trường học. Ông cho biết dữ liệu cho thấy chính hai lĩnh vực này có ảnh hưởng lan tỏa đến những lĩnh vực khác.
Bảng xếp hạng được xây dựng như thế nào?
Từ năm 2018, chỉ số chất lượng sống đánh giá các đô thị có thẩm quyền hành chính mở rộng theo ba nhóm lĩnh vực: sức khỏe và môi trường; điều kiện vật chất và giáo dục; các mối quan hệ và dịch vụ.
Trong kỳ đánh giá năm nay, phương pháp tiếp tục được tinh chỉnh để phản ánh chính xác hơn mức độ đáp ứng về cơ sở văn hóa, thể thao, kết quả học tập của học sinh tiểu học và trung học cơ sở, cũng như khả năng tiếp cận không gian xanh. Chỉ số còn tính đến việc đi lại của người dân để tiếp cận các cơ sở cung cấp dịch vụ đang thực sự hoạt động.
So với những năm trước, các đô thị ở vùng Moravskoslezský đã cải thiện thứ hạng. Chẳng hạn, Odry, Kopřivnice và Hlučín đã tăng khoảng 40 bậc trong 8 năm qua. Ở vùng Ústecký, chỉ 6 trong số 16 đô thị tiến bộ, và nổi bật nhất là Roudnice nad Labem.
Mức tăng mạnh nhất so với năm 2018 thuộc về Pohořelice ở huyện Brno-venkov. Địa phương này từ vị trí 117 đã vươn lên hạng 5. Trong 8 năm qua, 9 đô thị đã lọt vào nhóm dẫn đầu. Nepomuk ở vùng Plzeňsko tăng 112 bậc lên vị trí 24, Kuřim ở vùng Brno tăng 65 bậc lên hạng 15, còn Mnichovo Hradiště ở vùng Mladá Boleslav tăng 46 bậc lên vị trí 18.
Ông Jan Havránek của AQE advisors cho biết thứ hạng có thể thay đổi và không đòi hỏi một đô thị phải đứng đầu ở mọi tiêu chí. Theo ông, yếu tố quyết định là một số lĩnh vực có trọng số lớn, nhất là khả năng thu hút và giữ chân các gia đình trẻ. Tuy nhiên, thành công cũng đi kèm cái giá của nó, khi khả năng mua nhà bằng mức lương tháng tại 20 đô thị được đánh giá cao nhất hiện chỉ còn khoảng nửa mét vuông, so với gần 0,9 mét vuông vào năm 2018.
Ở nhóm có đánh giá thấp nhất, tuổi thọ chỉ là một trong 5 lĩnh vực khiến các địa phương mất điểm. Các yếu tố còn lại gồm thất nghiệp, nợ bị cưỡng chế, tình trạng nghèo vật chất và cơ hội việc làm. Theo ông Havránek, các đô thị này không thiếu nhà rẻ, đường sắt hay cây xanh, nhưng thị trường lao động và tuổi thọ không thể do chính quyền địa phương tự quyết, trong khi nợ nần và trường học thì có thể tác động. Chính những yếu tố đó kéo theo các chỉ số khác đi xuống.
Nguồn: CNN Prima News
