Quảng trường Jiřího z Poděbrad ở quận Praha 3 đã trải qua một cuộc cải tạo quy mô lớn với tổng chi phí hơn 470 triệu korun. Hàng chục cây xanh mới đã được trồng, cùng với mặt lát mới, đài phun nước và các giải pháp giúp quản lý nước mưa hiệu quả hơn. Tuy nhiên, diện mạo mới của quảng trường cũng đã làm dấy lên nhiều cuộc tranh luận trong dư luận.

Sau khi cải tạo, quảng trường có thêm một không gian mới với mặt lát đá khổ lớn để tổ chức các sự kiện trước Nhà thờ Thánh Tâm Chúa Giêsu (Nejsvětějšího Srdce Páně). Mặt đường nhựa trước đây được thay thế bằng đá lát và các bề mặt phủ vật liệu tự nhiên. Có thêm 177 cây xanh được trồng mới, nâng tổng số cây lên 244 cây, cùng nhiều mảng xanh khác. Khu vui chơi trẻ em cũng được mở rộng. Ngoài ra, một cửa thông gió mới của tàu điện ngầm đã được xây dựng thay thế cho cửa cũ.

Trên mạng xã hội, nhiều ý kiến tranh luận xuất hiện, chẳng hạn về khoảng không gian trước nhà thờ mà theo các nhà phê bình nên có nhiều cây xanh hơn, hoặc về những chiếc ghế dài màu đỏ.

“Nơi này đã tạo ra nhiều phản ứng và khuyến khích thảo luận. Những người đi qua đây mỗi sáng hoặc sống trong khu vực đều hài lòng. Tuy nhiên, hiện tại họ chưa thích những cây mới trồng vì còn nhỏ và chưa phát triển nhiều. Nhưng điều đó sẽ thay đổi trong khoảng hai năm tới, khi tán cây dự kiến sẽ lớn lên gần gấp đôi,” phóng viên Andrea Grubnerová của Đài Truyền hình Séc cho biết.

Những yếu tố có thể di chuyển tự do

Theo kiến trúc sư Pavla Melková thuộc văn phòng kiến trúc MCA, đồng tác giả của dự án cải tạo, diện mạo cũ của quảng trường không phản ánh đúng tầm quan trọng của nơi này. Theo bà, điều quan trọng nhất sẽ là cách không gian được sử dụng và những hoạt động diễn ra tại đây.

“Những người đang ngồi ở đây với xe đẩy trẻ em, quan sát xung quanh và trò chuyện về nơi này chính là sự khẳng định đối với chúng tôi rằng chúng tôi đã tạo được cảm hứng. Chúng tôi đã tạo điều kiện để họ làm những điều trước đây không thể làm được. Khi nhìn quanh lúc này, điều đó đối với chúng tôi quan trọng hơn nhiều so với các cuộc tranh luận,” bà nói.

Một đồng tác giả khác là kiến trúc sư Miroslav Cikán cho biết nội thất đô thị của quảng trường được thiết kế gồm cả các hạng mục cố định và có thể di chuyển. “Bạn có thể mang ghế hoặc bàn nhỏ đến nơi có bóng râm. Chúng tôi đã lấy cảm hứng từ một số yếu tố ở Vienna. Ví dụ như sân chơi trẻ em được làm hoàn toàn từ vật liệu tự nhiên. Xung quanh sân chơi, chúng tôi trồng các loại hoa sẽ nở và tỏa hương quanh năm,” ông mô tả.

Bà Melková cho rằng quảng trường có một trật tự rõ ràng, trong khi những chiếc ghế lại mang đến yếu tố tự do. “Mọi người có thể di chuyển chúng và sắp xếp theo nhiều cách khác nhau. Có thể thấy trẻ em đã hiểu điều đó rồi. Tôi nghĩ người lớn cũng sẽ hiểu,” bà nói.

Thích ứng với biến đổi khí hậu

Ông Cikán giải thích rằng việc cải tạo nhằm hiện thực hóa tầm nhìn của kiến trúc sư Josip Plečnik, người thiết kế Nhà thờ Thánh Tâm Chúa Giêsu, đồng thời giúp quảng trường thích ứng với những thách thức do biến đổi khí hậu gây ra.

Đặc biệt, hệ thống tưới tiêu cây xanh được chú trọng. Nước mưa từ mái nhà thờ được dẫn vào các bể chứa ngầm. Thành phố đã nhận được khoản tài trợ khoảng 70 triệu korun từ Liên minh châu Âu cho dự án này.

Các bề mặt được sử dụng đều cho phép nước thấm xuống đất. Xung quanh cây xanh còn có loại giá thể đặc biệt chứa than sinh học giúp giữ nước tốt hơn.

“Khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu đã được tính toán trong từng chi tiết và chúng tôi hy vọng điều đó sẽ được thể hiện trong quá trình sử dụng hằng ngày,” ông Cikán cho biết.

Theo ông, đá lát quảng trường được làm từ đá granite của Séc. “Chúng tôi sử dụng đá granite từ cả vùng Bohemia và Moravia, cùng với đá granite chẻ tự nhiên. Tất cả đều được đặt trên nền thấm nước và ở mọi nơi đều tính đến việc để nước có thể thấm trực tiếp xuống đất,” kiến trúc sư nói.

“Đây có lẽ là cách tốt nhất để tạo ra một không gian cứng phục vụ nhiều sự kiện khác nhau nhưng vẫn giảm thiểu tối đa tác động tiêu cực đến môi trường xung quanh,” bà Melková bổ sung.

Linh mục Jan Houkal của Nhà thờ Thánh Tâm Chúa Giêsu cho biết bản thân ông ban đầu cũng có những nghi ngờ về thiết kế mới của quảng trường, nhưng những nghi ngờ đó đã biến mất khi nơi đây được lấp đầy bởi người dân.

Tỷ lệ giữa diện tích lát đá và không gian xanh được đánh giá là hợp lý

Theo Phó Thị trưởng Praha Petr Hlaváček (STAN), dự án cải tạo đã tìm được sự cân bằng phù hợp giữa diện tích lát đá và diện tích cỏ. Nhờ đó, quảng trường vừa có thể phục vụ các khu chợ và sự kiện, vừa tạo điều kiện để người dân nghỉ ngơi hoặc tổ chức dã ngoại trên các bãi cỏ.

“Jiřák đối với tôi là hình mẫu của một quảng trường lý tưởng. Ở đây có nhà thờ, trường học, chợ và cửa hàng. So với các quảng trường lớn khác của Praha, nơi này đặc biệt bởi tính chất cộng đồng của nó. Việc cải tạo lần này đã tôn trọng tất cả những giá trị đó,” Thị trưởng Praha 3 Michal Vronský (TOP 09) cho biết.

Việc cải tạo ga tàu điện ngầm Jiřího z Poděbrad cũng đã hoàn thành. Dự án bắt đầu vào cuối năm 2021 và kết thúc vào tháng 7 năm 2024 với việc đưa vào sử dụng hai thang máy mới dẫn lên quảng trường phía đường Vinohradská.

Trong tương lai, thành phố cũng dự kiến cải tạo đại lộ Vinohradská. Dự án này đã được chính quyền Praha chuẩn bị từ lâu, nhưng thời điểm khởi công hiện vẫn chưa được xác định.

(Theo iDnes)