Sáng 10/6, CH Séc ghi nhận nhiều thông tin đáng chú ý trên các lĩnh vực xã hội, giáo dục, truyền thông và đời sống. Nổi bật là việc chính phủ chuẩn bị siết mạnh chính sách ma túy sau hàng loạt ca ngộ độc chất tổng hợp từ máy bán hàng tự động, tranh luận về phí truyền thông công tiếp tục nóng lên, Praha điều chỉnh giờ mở cửa quán bar để phục vụ người hâm mộ World Cup, cùng lễ tưởng niệm 84 năm thảm kịch Lidice.

Khủng hoảng chất gây nghiện từ máy bán hàng tự động khiến Séc chuẩn bị siết luật quy mô lớn
Chính phủ Séc đang chuẩn bị một trong những đợt siết chặt chính sách ma túy mạnh tay nhất trong nhiều thập kỷ, sau khi xuất hiện ngày càng nhiều ca ngộ độc do cannabinoid tổng hợp được bán công khai qua máy bán hàng tự động.

Từ tháng 1 đến tháng 5 năm nay, cả nước ghi nhận 161 trường hợp ngộ độc chất cannabinoid tổng hợp, trong đó 119 ca là trẻ em và thanh thiếu niên, ít nhất 4 người đã tử vong. Các chất này được bán hợp pháp tại máy bán hàng trong trung tâm thương mại và cả khu vực gần trường học, thường dán nhãn “không dùng để tiêu thụ” nhằm lách quy định pháp lý.

Thủ tướng Andrej Babiš ngày thứ Hai đã công bố 18 biện pháp sửa đổi trong 4 đạo luật, bao gồm cấm các sản phẩm CBD, rút kratom khỏi diện bán tự do không giấy phép, hạ ngưỡng THC hợp pháp từ 1% xuống 0,3%, đồng thời đẩy nhanh việc đưa các chất mới vào danh mục cấm.

Tuy nhiên, động thái này cũng vấp phải chỉ trích. Một số chuyên gia cảnh báo nếu chỉ tập trung vào cấm đoán mà không đồng thời mở rộng hệ thống điều trị và hỗ trợ cai nghiện, người sử dụng có thể bị đẩy sang các chất mạnh hơn và nguy hiểm hơn. Cựu điều phối viên quốc gia về chính sách ma túy Jindřich Vobořil cho rằng gói biện pháp mới mang tư duy “quay lại trước năm 1989”, đặt nặng trấn áp hơn là phòng ngừa và điều trị.

Phí truyền thông công tại Séc: Thứ Hai tới sẽ là ngày quyết định
Sau nhiều tuần tranh cãi, kế hoạch xóa bỏ phí giấy phép truyền hình và phát thanh công cộng tại CH Séc đã bước sang giai đoạn then chốt. Dự luật hiện đã được soạn thảo và Bộ trưởng Văn hóa Oto Klempíř sẽ trình lên chính phủ vào thứ Hai tới, để nội các thảo luận ngay trong ngày.

Điểm chưa rõ hiện nay là nếu bỏ cơ chế thu phí trực tiếp từ người dân, các cơ quan truyền thông công sẽ được phân bổ ngân sách nhà nước ở mức nào.

Hiệp hội Nhà báo Séc đã chỉ trích cách tiếp cận của chính phủ là “sự coi thường công khai đối với gần như toàn thể công dân”. Đài Truyền hình Séc (ČT) cho biết một dự thảo trước đó từng đặt ra nguy cơ phải cắt giảm 500 nhân sự trong tổng số gần 3.000 người, đồng thời buộc phải ngừng nhiều chương trình. Hiện nhân viên của ČT đã đặt trong tình trạng sẵn sàng đình công.

Thủ tướng Babiš cho rằng mục tiêu của cải cách là chấm dứt việc người dân phải trả tiền cho một dịch vụ mà họ không sử dụng. Ông cũng nhấn mạnh hiện có 17 quốc gia EU tài trợ truyền thông công theo cơ chế không thu phí trực tiếp. Trong khi đó, mức phí hiện hành ở Séc đã không được điều chỉnh trong nhiều năm, bất chấp lạm phát và chi phí vận hành gia tăng.

Hôm nay tròn 84 năm thảm kịch Lidice
Ngày 10/6 đánh dấu 84 năm kể từ ngày làng Lidice bị Đức Quốc xã xóa sổ. Vào ngày 10/6/1942, các đơn vị Wehrmacht và Gestapo đã bắn chết 173 người đàn ông, đưa phụ nữ trong làng tới trại tập trung Ravensbrück, đồng thời đưa phần lớn trẻ em tới trại hủy diệt Chełmno ở Ba Lan để sát hại. Sau đó, toàn bộ ngôi làng bị san phẳng.

Đây là hành động trả đũa sau vụ ám sát Reinhard Heydrich, quyền bảo hộ của Đức Quốc xã tại vùng bảo hộ Bohemia và Moravia, dù các nhà điều tra khi đó không tìm thấy bằng chứng nào cho thấy Lidice có liên quan tới vụ tấn công. Trong tổng số 503 cư dân, có 340 người không sống sót. Các hoạt động tưởng niệm đang được tổ chức trong hôm nay tại khu tưởng niệm Lidice.

Sự hủy diệt của Lidice từng gây chấn động quốc tế và để lại di sản vượt ra ngoài thời chiến. Nhiều cộng đồng tại Mexico, Brazil và Mỹ đã lấy tên Lidice để thể hiện tình đoàn kết. Tại Anh, các công nhân mỏ từng phát động phong trào “Lidice Shall Live” và gây quỹ để tái thiết ngôi làng sau chiến tranh.

Các quán bar ở Praha mở cửa từ sáng sớm để phục vụ World Cup
Người hâm mộ bóng đá tại CH Séc sẽ phải làm quen với những khung giờ khá “khó chịu” trong mùa hè này, khi hai trận vòng bảng của đội tuyển quốc gia diễn ra vào rạng sáng theo giờ địa phương. Vì vậy, nhiều quán bar và pub thể thao tại Praha, Brno và Olomouc đang điều chỉnh giờ hoạt động để phục vụ khán giả.

Tại Praha, các địa điểm như Meat Beer gần ga trung tâm và Guilty Pleasure Diner đều kéo dài thời gian mở cửa qua đêm. Ở Brno, quán Hladinka a Šnyt thậm chí mở từ 3h30 sáng cho trận gặp Hàn Quốc, kèm phục vụ buffet bữa sáng.

Tuy nhiên, các chủ doanh nghiệp đang lo ngại giải đấu có thể ảnh hưởng tới năng suất lao động. Một khảo sát toàn cầu với 8.000 nhân viên cho thấy World Cup có thể khiến giới chủ thiệt hại ít nhất 17 tỷ USD do giảm hiệu suất làm việc. Khoảng 27% người được hỏi thừa nhận họ có thể đi làm muộn, về sớm hoặc nghỉ làm hoàn toàn để xem bóng đá, trong khi 11% cho biết có thể đi làm trong tình trạng chưa tỉnh táo sau khi xem bóng đá đêm.

Trường tiểu học ở Séc không còn bắt buộc dạy ngoại ngữ thứ hai
Theo thay đổi mới được Bộ trưởng Giáo dục Robert Plaga công bố, các trường tiểu học tại CH Séc sẽ không còn bắt buộc phải dạy tiếng Anh từ lớp 1, cũng như không bắt buộc phải dạy ngoại ngữ thứ hai từ lớp 7.

Hai yêu cầu này vốn được đưa vào trong khuôn khổ cải cách chương trình học dưới thời người tiền nhiệm của ông Plaga, nhưng nhiều trường phản đối vì không có đủ giáo viên đủ năng lực để triển khai.

Dù vậy, các trường vẫn phải cung cấp lựa chọn học ngoại ngữ thứ hai, nhưng học sinh có thể chọn học hoặc đổi sang môn học khác. Toàn bộ tiến trình cải cách chương trình giáo dục phổ thông cũng đã bị lùi lại, và các trường tiểu học hiện sẽ chỉ bắt đầu áp dụng khung chương trình mới từ tháng 9/2028.

Tin vắn đáng chú ý
Nhà chức trách tịch thu sư tử cái của võ sĩ Karlos Vémola
Giới chức Séc ngày thứ Ba đã tịch thu một con sư tử cái tên Elsa từ võ sĩ MMA Karlos Vémola, sau khi ông không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của con vật theo quy định CITES. Đây cũng là lý do khiến con hổ cái Ramba của ông từng bị tịch thu vào năm 2023.

Hiện Elsa đang được cách ly tại Sở thú Liberec. Các móng vuốt phía trước của con vật đã bị cắt bỏ hoàn toàn, khiến nó không thể hòa nhập với những con sư tử khác. Giới chức đang tìm kiếm một cơ sở chăm sóc phù hợp ở nước ngoài.

Tác giả bức ảnh “Em bé Napalm” triển lãm tại Praha
Nhiếp ảnh gia Nick Ut, tác giả bức ảnh nổi tiếng “Em bé Napalm” chụp năm 1972 – một trong những hình ảnh biểu tượng nhất của báo chí ảnh chiến tranh – đang giới thiệu hàng chục bức ảnh tư liệu chiến tranh tại Ambit Gallery ở Praha đến hết ngày 11/7.

Ông Nick Ut, nay đã ngoài 70 tuổi, trực tiếp có mặt tại lễ khai mạc triển lãm hôm thứ Ba và bác bỏ nội dung một bộ phim tài liệu năm 2025 cho rằng bức ảnh nổi tiếng này không phải do ông chụp.

Tranh cãi về tương lai khu bờ sông Náplavka ở Praha
Kiến trúc sư Petr Janda, tác giả dự án cải tạo khu Náplavka tại Praha, cảnh báo rằng những thay đổi rời rạc trong tương lai đối với khu vực bờ sông này có thể vi phạm luật bản quyền. Theo ông, điều cần bảo vệ không phải quyền cá nhân của tác giả, mà là tính toàn vẹn của một công trình công cộng thống nhất đã giành hơn 20 giải thưởng quốc tế.

Trong khi đó, chính quyền thành phố cho rằng họ không bị ràng buộc pháp lý phải tiếp tục tuân thủ nguyên bản thiết kế ban đầu.

Theo Expats