Cùng với việc tuổi sinh con ngày càng cao, tình trạng béo phì gia tăng và tỷ lệ thụ tinh trong ống nghiệm tăng, tại Cộng hòa Séc số phụ nữ có nguy cơ tiền sản giật cũng ngày một nhiều hơn. Biến chứng thai kỳ nghiêm trọng này ảnh hưởng khoảng 3–5% sản phụ mỗi năm và thường dẫn tới sinh non. Các bác sĩ đồng thời cảnh báo rằng trong đa số trường hợp, nguy cơ có thể được phát hiện sớm.

Thai kỳ của bà Monika ban đầu diễn ra hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên vào tuần thứ 20, bác sĩ phát hiện tiền sản giật, một bệnh lý nghiêm trọng có thể đe dọa cả mẹ và thai nhi. Con trai bà sau đó phải chào đời sớm với cân nặng chỉ 700 gram. “Tôi đã bật khóc và nói rằng không thể tin được mình lại sinh ra một em bé chỉ 700 gram,” bà Monika nhớ lại khoảnh khắc bác sĩ thông báo phải mổ lấy thai khẩn cấp.

Trước đó, lần mang thai đầu tiên của bà diễn ra gần như hoàn hảo. Bước ngoặt xảy ra trong lần siêu âm tầm soát tam cá nguyệt thứ hai, khi bác sĩ phát hiện thai nhi phát triển không đúng cách. Cặp vợ chồng được chuyển tới cơ sở chuyên khoa và tại đây chẩn đoán tiền sản giật được xác nhận.

Đây là một biến chứng thai kỳ nghiêm trọng liên quan đến huyết áp cao và rối loạn chức năng cơ quan. Trong các trường hợp nặng, bệnh có thể đe dọa tính mạng mẹ và con và thường dẫn đến sinh non.

Các bác sĩ nhấn mạnh rằng trong nhiều trường hợp, nguy cơ có thể được phát hiện sớm.

Nguy cơ gia tăng theo tuổi và béo phì

Theo giới chuyên môn, số ca tiền sản giật tại Séc đang tăng lên. Cùng với sự thay đổi về nhân khẩu học và sức khỏe của phụ nữ mang thai, tỷ lệ mắc bệnh cũng tăng theo.

“Tiền sản giật là một biến chứng thai kỳ có thể phát triển đột ngột nếu không thực hiện sàng lọc đánh giá nguy cơ trong ba tháng đầu. Tại Cộng hòa Séc, bệnh ảnh hưởng khoảng 3–5% phụ nữ mang thai, tức vài nghìn ca mỗi năm,” bác sĩ Hana Belošovičová từ Khoa Phụ sản và Sơ sinh thuộc Đại học Charles và Bệnh viện Đại học Tổng hợp Praha cho biết.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính là xu hướng sinh con muộn hơn. Tuổi trung bình của sản phụ hiện khoảng 30,5 tuổi, còn với con đầu lòng là 29 tuổi. Với phụ nữ trên 40 tuổi, nguy cơ tiền sản giật tăng gấp đôi.

Thừa cân và béo phì cũng là yếu tố đáng lo ngại. Ở phụ nữ có chỉ số BMI trên 30, nguy cơ cao hơn gấp ba lần so với người có cân nặng bình thường. Nguy cơ cũng tăng ở những trường hợp thụ tinh nhân tạo, đặc biệt khi sử dụng trứng hiến tặng.

Bệnh có thể xuất hiện mà không báo trước

Tiền sản giật thường phát triển sau tuần thai thứ 20. Các dấu hiệu cảnh báo gồm đau đầu, tăng huyết áp, phù, rối loạn thị giác hoặc đau vùng hạ sườn. Tuy nhiên, nhiều phụ nữ không có triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài.

Vì vậy, các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của sàng lọc sớm trong ba tháng đầu thai kỳ. Xét nghiệm kết hợp giữa xét nghiệm máu, siêu âm mạch máu tử cung và đo huyết áp có thể giúp phát hiện tới 90% trường hợp nguy cơ cao.

Nếu nguy cơ được phát hiện sớm và sản phụ sử dụng aspirin liều thấp dự phòng, khả năng phát triển dạng nặng của bệnh có thể giảm đáng kể. Tuy nhiên, sàng lọc này chưa được áp dụng đồng bộ tại tất cả cơ sở y tế.

“Ngay từ khi đăng ký khám thai, phụ nữ nên chủ động hỏi xem có được đánh giá nguy cơ hay không, hoặc tìm đến cơ sở có thực hiện sàng lọc tiền sản giật trong tam cá nguyệt đầu,” bác sĩ Belošovičová khuyến cáo.

“Nhận thức về tiền sản giật và tầm quan trọng của sàng lọc sớm hiện vẫn còn thấp. Trong khi đó, phòng ngừa được bệnh cũng đồng nghĩa với giảm nguy cơ sinh non,” bà Markéta Řehořová từ tổ chức bệnh nhân Nedoklubko nhấn mạnh. Tổ chức này cùng các chuyên gia kêu gọi sản phụ chủ động quan tâm hơn đến xét nghiệm phòng ngừa, đồng thời tăng cường truyền thông thông qua chiến dịch nhân Ngày Thế giới Phòng chống Tiền sản giật 22 tháng 5.

Nguồn iDnes