Việc nới lỏng lệnh trừng phạt với Iran cho thấy thế khó mà Mỹ đang gặp phải khi cố cân bằng giữa mục tiêu chiến tranh và áp lực kinh tế, chính trị trong nước.

Theo báo Guardian ngày 21-3, chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa ban hành lệnh miễn trừ trừng phạt trong 30 ngày đối với việc mua dầu mỏ Iran đang vận chuyển trên biển, nhằm giảm bớt áp lực về nguồn cung năng lượng kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran bắt đầu.

Đây là lần thứ ba trong khoảng hai tuần, Mỹ tạm thời nới lỏng trừng phạt, sau động thái tương tự với dầu Nga. Quyết định này cho thấy thế khó của Washington khi phải cân bằng giữa mục tiêu chiến tranh dài hạn và tác động tức thời đến nền kinh tế, vị thế chính trị của ông Trump.

Theo giấy phép do Bộ Tài chính Mỹ công bố, các giao dịch đối với dầu thô Iran và các sản phẩm dầu mỏ khác đã được bốc xếp lên tàu trước thời điểm ngày 20-3 sẽ được phép hoàn tất đến hết ngày 19-4.

Ông Bessent cho biết động thái này có thể đưa khoảng 140 triệu thùng dầu ra thị trường, góp phần mở rộng quy mô năng lượng toàn cầu và giảm áp lực nguồn cung.

"Về bản chất, chúng ta đang dùng chính những thùng dầu của Iran để chống lại Tehran nhằm kìm giữ giá dầu trong khi vẫn tiếp tục chiến dịch Epic Fury (chiến dịch cuồng nộ)", ông nhấn mạnh.

Tuy nhiên một số chuyên gia cảnh báo chính sách này có thể gián tiếp hỗ trợ Iran.

Ông David Tannenbaum từ Blackstone Compliance Services nhận định: "Chúng ta đang cho phép Iran bán dầu và nguồn thu này có thể được dùng để tài trợ cho các hoạt động quân sự của họ".

Đáp lại, Bộ trưởng Bessent khẳng định lệnh miễn trừ chỉ áp dụng với lượng dầu đã vận chuyển, không cho phép giao dịch mới.

"Iran sẽ rất khó khăn trong việc tiếp cận bất kỳ khoản doanh thu nào được tạo ra. Mỹ sẽ tiếp tục duy trì áp lực tối đa lên Iran cũng như khả năng tiếp cận hệ thống tài chính quốc tế của quốc gia này", ông khẳng định.

Theo Đài CNN, nhiều cố vấn của ông Trump cũng ủng hộ kế hoạch này với lập luận số dầu trên biển cuối cùng cũng sẽ được Trung Quốc mua.

Việc cho phép các đồng minh tiếp cận nguồn cung có thể giải quyết ngay lập tức mối lo ngại về nguồn cung với mức giá chỉ cao hơn một chút so với mức Trung Quốc trả cho Iran.

Mặc dù vậy, Iran dự kiến vẫn sẽ thu được một khoản lợi nhuận nhất định từ việc bán dầu trong một thị trường mà giá đã tăng hơn một phần ba kể từ khi cuộc chiến bắt đầu. Đồng thời tác động của nguồn cung bổ sung được cho chỉ mang tính ngắn hạn.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, 140 triệu thùng dầu chỉ tương đương khoảng 1,5 ngày tiêu thụ toàn cầu.

Ông Gregory Brew, chuyên gia phân tích cấp cao tại công ty tư vấn Eurasia Group, nhận định nếu nguồn dầu này nhanh chóng cạn, Mỹ "sẽ phải đối mặt với một đề xuất khác: dỡ bỏ hoàn toàn lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Iran".

Theo Tuoitre