Số giấy phép xây dựng được cấp tại Cộng hòa Séc trong năm 2025 đã sụt giảm mạnh, xuống mức thấp nhất kể từ khi bắt đầu thống kê năm 1999. Nguồn cung bất động sản vì thế sẽ tăng chậm lại, tạo áp lực đẩy giá nhà và tiền thuê lên cao hơn. Ngân hàng Quốc gia Séc (ČNB) đã cảnh báo rõ nguy cơ này. Trong khi đó, chính phủ của Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) hứa hẹn xây tới 50.000 căn hộ mới mỗi năm – mục tiêu mà giới chuyên gia đánh giá là khó khả thi nếu không có thay đổi sâu rộng về luật và quy trình.

Theo số liệu của Cơ quan Thống kê Séc (ČSÚ), trong năm qua các cơ quan chức năng chỉ phê duyệt 61.613 giấy phép xây dựng, giảm khoảng 10.500 trường hợp so với năm trước. Trong tổng số này, chỉ có 23.014 giấy phép dành cho nhà ở. Đây là con số thấp nhất kể từ năm 1999, thời điểm bắt đầu ghi nhận thống kê.

Chính phủ Babiš cam kết “sửa sai” quá trình số hóa thủ tục xây dựng của chính phủ tiền nhiệm và thúc đẩy mạnh mẽ xây mới nhà ở. Bản thân Thủ tướng tuyên bố muốn đưa số căn hộ mới lên mức 50.000 mỗi năm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, mục tiêu này là “rất tham vọng” và khó đạt được trong vài năm tới.

“Ý định của chính phủ tăng tốc xây dựng nhà ở là mục tiêu cực kỳ tham vọng. Nếu có thể xây thêm được 20.000 căn mỗi năm so với hiện nay, tự thân điều đó đã là cú hích lớn cho kinh tế Séc và cho sự tiếp cận nhà ở,” Michal Vacek, giám đốc CEEC Research, nhận định.

Ngành xây dựng thiếu người và thiếu ổn định

Theo Vacek, khó khăn không chỉ nằm ở thủ tục mà còn là tình trạng thiếu nhân lực trầm trọng trong toàn ngành. “Các công ty xây dựng lâu nay liên tục vấp phải rào cản thiếu lao động có tay nghề. Năng lực nhân sự là một trong những giới hạn lớn nhất cho tăng trưởng. Nếu ngành phải tăng khối lượng xây dựng thêm hàng chục phần trăm chỉ trong vài năm, luật pháp, quy trình cấp phép và cả thị trường lao động đều phải thích ứng. Doanh nghiệp buộc phải đầu tư mạnh hơn vào tuyển dụng, đào tạo, hiện đại hóa quy trình và nâng năng suất. Nếu không mở rộng tự động hóa, số hóa và thu hút thêm lao động nước ngoài, cú nhảy này sẽ rất khó thực hiện,” ông nói.

Yếu tố then chốt, theo giới trong ngành, là môi trường phải ổn định và có thể dự đoán được. Xây dựng là lĩnh vực mang tính chu kỳ; doanh nghiệp cần niềm tin rằng nhu cầu cao hiện nay sẽ không đột ngột sụt giảm.

Giá nhà leo thang, tiền thuê sẽ đi cùng

Theo chỉ số Deloitte Develop Index, giá căn hộ mới trong các dự án phát triển năm qua đã lên mức trung bình 176.600 korun/m². “Giá căn hộ trong các dự án tại Praha đã tăng ở hầu hết quận nội đô trong quý IV, ngoại trừ một trường hợp. Điều này tiếp tục xác nhận xu hướng lâu dài: nguồn cung nhà ở mới hạn chế trong khi nhu cầu vẫn mạnh,” Petr Hána, giám đốc bộ phận bất động sản và xây dựng của Deloitte, cho biết. Ngoại lệ duy nhất là Praha 10, nơi giá giảm nhẹ 0,6%.

Theo chủ tịch HĐQT tập đoàn Central Group Dušan Kunovský, “thị trường xây dựng bị đóng băng” hiện nay sẽ để lại hệ quả trong những năm tới. Phân tích chung của KPMG và Central Group cho thấy, do khoảng cách giữa nhu cầu và nguồn cung ngày càng giãn rộng, giá căn hộ có thể tăng từ 5–10% mỗi năm. “Ngân hàng Quốc gia Séc còn cảnh báo rằng tốc độ này có thể cao hơn nữa. Trước thực tế nhà ở ngày càng khó tiếp cận, có thể trông đợi xu hướng tối ưu hóa diện tích, thu nhỏ căn hộ. Giá thuê nhiều khả năng sẽ tăng với nhịp độ tương tự giá bán,” bản phân tích viết.

Kunovský lưu ý, việc thiếu giấy phép xây dựng sẽ không phản ánh ngay lập tức. “Nếu chỉ riêng nửa đầu năm ngoái đã chứng kiến số giấy phép xây dựng thấp nhất trong vòng một phần tư thế kỷ, tác động sẽ chưa thấy ngay. Chúng ta sẽ cảm nhận được trong những năm tiếp theo. Đất nước muốn phát triển thì không còn cách nào khác ngoài việc xây dựng và đảm bảo có đủ nguồn cung nhà,” ông nói tại Hội nghị đỉnh về Phát triển xây dựng tổ chức mùa thu năm ngoái.

Theo CNN Prima news