Khả năng tiếp cận nhà ở đang trở thành một trong những vấn đề then chốt trước thềm bầu cử địa phương và Thượng viện tại Séc, khi các đảng phái liên tiếp đưa ra những kế hoạch cạnh tranh nhằm đẩy nhanh tiến độ xây dựng và giảm chi phí nhà ở.

Khả năng chi trả cho nhà ở đang nổi lên như một trong những vấn đề chính trị mang tính quyết định tại Cộng hòa Séc trước cuộc bầu cử hội đồng địa phương và Thượng viện vào tháng 10, khi các đảng đối lập đưa giá nhà và khả năng tiếp cận nhà ở vào trung tâm chiến dịch tranh cử.

Đối với nhiều cư dân tại Praha cũng như các thành phố lớn khác, đây không phải là một cuộc tranh luận mang tính lý thuyết. Giá nhà leo thang, tiến độ xây dựng chậm và nguồn cung cho thuê hạn chế đang tiếp tục đẩy nhà ở ra khỏi tầm với của các hộ gia đình trẻ và tầng lớp thu nhập trung bình, qua đó gia tăng áp lực lên các nhà hoạch định chính sách ở cả cấp địa phương lẫn trung ương.

Trong bối cảnh đó, đảng Cướp biển (Pirates) đã khởi động chiến dịch tranh cử với khẩu hiệu “Ať to tu žije!” (tạm dịch: Hãy để nơi này thực sự đáng sống!), coi chính sách nhà ở là một trong những trọng tâm lớn. Đảng này cho rằng cần giải quyết cuộc khủng hoảng kéo dài nhiều năm, vốn theo họ bắt nguồn từ bộ máy quan liêu, các quy định hạn chế và việc các đô thị xây dựng quá ít nhà mới.

Nhà ở trở thành tâm điểm mùa tranh cử
Đảng Cướp biển chính thức giới thiệu chiến dịch tranh cử tại Praha, gần khu vực cầu Dvorecký - một dự án mà họ cho là phản ánh cách tiếp cận của mình đối với phát triển đô thị hiện đại. Lãnh đạo đảng cho biết họ sẽ tiếp tục đi đến các vùng khác nhau để gặp cử tri và trình bày chương trình hành động, trong đó ngoài cải cách nhà ở còn có hỗ trợ gia đình và hiện đại hóa xã hội.

Lãnh đạo đảng, ông Zdeněk Hřib, cho biết chiến dịch sẽ tập trung mạnh vào những vấn đề địa phương tác động trực tiếp đến đời sống hằng ngày, đặc biệt là tình trạng thiếu nhà ở và giá nhà tăng cao.

“Chúng tôi muốn từng ngày chứng minh rằng những vấn đề này có thể được giải quyết như thế nào, chứ không chỉ đem ra bàn luận,” ông nói, đồng thời nhấn mạnh rằng đảng muốn đề xuất những giải pháp thực tế thay vì những lời hứa mang tính trừu tượng.

Chủ đề nhà ở hiện đã trở thành vấn đề nhạy cảm về chính trị trên toàn bộ phổ đảng tại Séc. Nhiều bên đều đồng thuận rằng nguồn cung hiện không theo kịp nhu cầu, đặc biệt là tại Praha và các đô thị lớn. Từ lâu, các chuyên gia đã chỉ ra rằng quy trình cấp phép kéo dài, chi phí xây dựng cao và các yêu cầu pháp lý là những rào cản lớn đối với việc phát triển nhà ở mới.

Nhân dịp khởi động chiến dịch, đảng Cướp biển đã công bố một gói biện pháp nhằm thúc đẩy tiến độ xây dựng. Trong đó có việc đơn giản hóa các yêu cầu xây dựng vốn làm đội chi phí, chẳng hạn như quy định bắt buộc phải có chỗ đậu xe ngầm, cũng như thay đổi cơ chế thuế để các đô thị nhận được 8.000 korun cho mỗi mét vuông diện tích sàn mới được xây dựng.

Tuyên ngôn nhà ở của đảng này cho rằng nhà ở tại Séc đã không còn là một nhu cầu cơ bản mà đang dần trở thành “một thứ xa xỉ không thể chi trả”. Đảng dẫn số liệu cho thấy các hộ gia đình Séc hiện phải dành tới 15 năm thu nhập trung bình mới có thể mua được một căn hộ - một trong những tỷ lệ cao nhất châu Âu - trong khi giá bất động sản tăng nhanh hơn rất nhiều so với tiền lương.

Vai trò của chính quyền địa phương và ý nghĩa của kỳ bầu cử
Chiến dịch lần này cũng sẽ là phép thử đối với vị thế của đảng Cướp biển trong chính trị địa phương. Tại Praha, đảng đặt mục tiêu mở rộng đại diện trong bộ máy chính quyền thành phố - nơi chính sách nhà ở ngày càng được quyết định rõ nét hơn thông qua quy hoạch, phê duyệt dự án và các chương trình nhà ở công.

Ông Hřib cho biết thành công sẽ được измерять bằng việc tăng số lượng nghị viên địa phương so với hiện nay, bởi theo ông, chính ở cấp địa phương mà nhiều quyết định về nhà ở cuối cùng được đưa ra.

Ngoài Praha, đảng Cướp biển cũng đang đưa ra hoặc ủng hộ ứng viên tại các cuộc bầu cử Thượng viện và thiết lập các thỏa thuận hợp tác liên đảng với những lực lượng dân chủ khác. Điều này cho thấy chính sách nhà ở đã trở thành một chủ đề vận động chung trên toàn bộ phổ chính trị.

Các nhà phân tích cho rằng khả năng chi trả cho nhà ở sẽ tiếp tục là chủ đề trung tâm trong suốt chu kỳ bầu cử, bởi giá nhà tăng không chỉ ảnh hưởng tới cử tri trẻ và người đi thuê, mà còn tác động đến cả những chủ nhà lớn tuổi - những người lo ngại về bất bình đẳng giữa các thế hệ và khoảng cách ngày càng lớn giữa các khu vực.

Khi các đảng tiếp tục công bố chương trình hành động của mình, tranh luận công khai đang ngày càng tập trung vào hai câu hỏi cốt lõi: liệu nhà ở mới có thể được xây nhanh đến mức nào, và liệu nhà nước cũng như các chính quyền địa phương có thực sự đủ khả năng thúc đẩy tiến độ xây dựng hay không.

Theo Expats