Liên minh an ninh do Mỹ hậu thuẫn nhằm đối phó Iran tại Trung Đông đang xuất hiện những dấu hiệu rạn nứt, sau khi Israel và UAE bất đồng liên quan đến cuộc gặp được cho là 'bí mật' giữa lãnh đạo hai nước.

Bất đồng vì cuộc gặp "bí mật"

Căng thẳng giữa hai nước xuất hiện sau khi Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thông báo ông đã có cuộc gặp mang tính "bước đột phá lịch sử" với Tổng thống UAE Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan trong chuyến thăm bí mật tới thành phố Al Ain, gần biên giới Oman, hôm 13-5.

Tuy nhiên chỉ ít giờ sau, Bộ Ngoại giao UAE đã ra tuyên bố bác bỏ thông tin này. Abu Dhabi nhấn mạnh quan hệ với Israel vốn được thiết lập công khai trong khuôn khổ Hiệp định Abraham do Mỹ làm trung gian năm 2020, nên không tồn tại các "thỏa thuận bí mật" hay "sắp đặt ngầm".

"Bất kỳ thông tin nào liên quan các chuyến thăm hoặc thỏa thuận không được cơ quan chức năng UAE xác nhận đều là vô căn cứ", Bộ Ngoại giao UAE tuyên bố.

Chia sẻ với Đài Fox News ngày 18-5, nhà phân tích Natan Sachs thuộc Viện Trung Đông nhận định "tình hình hiện nay đang rất nhạy cảm" khi động thái của Israel có thể đã khiến UAE rơi vào thế khó xử về ngoại giao.

"Đây là bước đi khá lạ, bởi UAE vẫn là đối tác thân cận của Israel ngay cả trong thời điểm chiến sự căng thẳng", ông Sachs nhận xét. Theo ông, Thủ tướng Netanyahu có thể đã "không suy nghĩ kỹ" hoặc ông đang hướng đến mục tiêu khác như chính trị nội bộ.

Ông cũng cho rằng sự tức giận của UAE, nếu là thật, có thể xuất phát từ việc thông tin bị rò rỉ, điều bị xem là phá vỡ lòng tin - yếu tố đặc biệt quan trọng với giới lãnh đạo UAE.

"Tôi cho rằng phía Israel đang nỗ lực hàn gắn quan hệ với UAE, nhưng còn quá sớm để biết kết quả ra sao", ông nói.

Liên minh chống Iran đối mặt thử thách

Từ trái sang phải: Ngoại trưởng Bahrain Khalid bin Ahmed Al Khalifa, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Ngoại trưởng UAE Abdullah bin Zayed al-Nahyan tham dự lễ ký kết Hiệp định Abraham ngày 15-9-2020 - Ảnh: AP

Căng thẳng giữa hai bên xảy ra khi xung đột khu vực có nguy cơ leo thang trong thời gian tới. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã điện đàm với ông Netanyahu hôm 17-5 để thảo luận về tình hình Iran, trong khi thủ tướng Israel tuyên bố nước này "đã sẵn sàng cho mọi kịch bản".

Theo truyền thông Israel, hai nhà lãnh đạo cũng bàn về khả năng nối lại chiến sự với Iran sau giai đoạn tạm lắng gần đây.

Hiệp định Abraham ký năm 2020 từng được xem là bước ngoặt lớn ở Trung Đông khi giúp Israel bình thường hóa q

Quan hệ với UAE, Bahrain, Morocco và Sudan.

Kể từ đó, hợp tác quân sự và tình báo giữa Israel với các nước Ả Rập vùng Vịnh được thúc đẩy mạnh mẽ do cùng lo ngại ảnh hưởng ngày càng lớn của Iran.

Tuy nhiên liên minh này đang chịu áp lực ngày càng lớn sau các cuộc tấn công đáp trả của Iran nhằm vào cơ sở quân sự và năng lượng của UAE, sau khi Mỹ và Israel phát động "Chiến dịch cuồng nộ" (Epic Fury) vào Tehran ngày 28-2.

Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee cho biết Israel đã triển khai hệ thống phòng không Vòm Sắt (Iron Dome) cùng nhân sự tới UAE để hỗ trợ phòng thủ.

Theo ông Sachs, UAE hiện là quốc gia vùng Vịnh dễ tổn thương nhất trước tên lửa tầm ngắn của Iran - loại vũ khí có số lượng lớn và chi phí thấp hơn nhiều so với các tên lửa tầm trung nhắm vào Israel. Dù vậy, Abu Dhabi vẫn tiếp tục duy trì chiến lược hợp tác công khai với Israel bất chấp áp lực an ninh gia tăng.

Theo Tuoitre