Sau nhiều thập kỷ suy giảm, các tuyến tàu đêm ở châu Âu đang dần thu hút trở lại một lượng hành khách mới, và thủ đô Praha của Cộng hòa Séc là một trong những nơi thuận lợi để bắt đầu hành trình bằng loại phương tiện này.

Được thúc đẩy bởi những lo ngại về tính bền vững, các khoản đầu tư mới vào đường sắt và nhu cầu của du khách muốn tìm kiếm giải pháp thay thế cho các chuyến bay đường ngắn, các dịch vụ tàu qua đêm đang mở rộng trở lại sau nhiều thập kỷ suy giảm.

Từ Nhà ga chính Praha (Praha hlavní nádraží), du khách có thể đến các điểm đến bao gồm Vienna, Budapest, Warsaw, Zürich, Brussels và xa hơn nữa, với các toa giường nằm và toa couchette mang đến một cách di chuyển chậm rãi hơn.

Tuy nhiên, tàu đêm cũng có thể gây bối rối: các nhà khai thác khác nhau, mức độ tiện nghi khác nhau, tuyến đường thay đổi, và vé rẻ nhất không phải lúc nào cũng là lựa chọn có giá trị nhất.

Chris Engelsman, đồng sáng lập European Sleeper – hợp tác xã Bỉ - Hà Lan đang mở rộng các kết nối tàu đêm trên khắp châu Âu – cho rằng khu vực này là một trong những khu vực có điều kiện thuận lợi hơn cho tàu đêm.

Trao đổi với sáng kiến Back-on-Track, ông cho biết: “Ở Trung Âu thì khá ổn. Ở Đông Âu có một số lượng tàu đêm tương đối tốt, nhưng ở Tây Âu thì có rất ít.” Dưới đây là những điều du khách tại Cộng hòa Séc cần biết trước khi đặt một hành trình qua đêm.

Những công ty nào khai thác tàu đêm đi và đến Praha?

Với một trong những hệ thống đường sắt kết nối tốt hơn ở châu Âu, du khách tại Praha có một số lựa chọn, vì nhiều nhà khai thác cung cấp dịch vụ qua đêm đi qua thành phố:

• České Dráhy (ČD) – đường sắt quốc gia của Cộng hòa Séc.
• RegioJet – công ty đường sắt và xe buýt tư nhân của Séc.
• Leo Express – công ty đường sắt và xe buýt tư nhân của Séc.
• Nightjet – mạng lưới tàu đêm châu Âu.
• European Sleeper – hợp tác xã Hà Lan - Bỉ kết nối các thủ đô lớn.

Praha có kết nối tốt, nhưng không phải là một trong những trung tâm tàu đêm lớn của châu Âu. Các chuyến tàu đêm trực tiếp từ đây phục vụ tốt khu vực Trung và Đông Âu – như Vienna, Budapest, Warsaw, Zürich, Košice – nhưng hầu như không có chuyến chạy thẳng đến Tây Âu hoặc Nam Âu.

Việc đi đến Paris, Rome hoặc Amsterdam bằng tàu đêm từ Praha thường đồng nghĩa với việc phải chuyển tàu qua Vienna hoặc Berlin, thay vì có thể lên một chuyến tàu đi thẳng. Vì vậy, điều quan trọng là phải tính đến việc chuyển tuyến chứ không chỉ xem xét điểm đến cuối cùng.

Tàu đêm từ Praha đi đâu?

České Dráhy cung cấp mạng lưới lớn nhất, kết nối các điểm đến trên lãnh thổ của năm quốc gia:

• Slovakia – Liptovský Mikuláš, Poprad, Spišská Nová Ves, Prešov, Košice, Michalovce, Humenné, Bratislava, Štúrovo.
• Thụy Sĩ – Zürich, Basel, Buchs, Sargans.
• Ba Lan – Warsaw, Kraków, Katowice.
• Áo – Innsbruck, Bregenz.
• Hungary – Budapest, Vác.

Nightjet khai thác một tuyến duy nhất đi qua Praha, kết nối Berlin và Graz; hành khách cần chuyển tàu tại Vienna để tiếp tục đến phần còn lại của mạng lưới tại Áo, Đức, Thụy Sĩ, Ý, Bỉ, Hà Lan và Croatia.

European Sleeper kết nối Praha với Brussels thông qua Đức, với các chuyến nối tiếp hướng đến Hà Lan và Bỉ.

RegioJet kết nối từ Praha đến bốn quốc gia, gồm các điểm đến: Ostrava, Žilina, Košice, Przemyśl và Chop (Ukraine).

Leo Express khai thác hai tuyến: Praha – Warsaw (với các điểm dừng trên khắp Cộng hòa Séc, Slovakia và Ba Lan) và Praha – Frankfurt (đi qua Cộng hòa Séc và Đức).

ČD, RegioJet hay Leo Express: Nên đặt vé của hãng nào?

Đối với hai tuyến mà hành khách khởi hành từ Praha sử dụng nhiều nhất – Vienna và các điểm đến tại Slovakia – lựa chọn thường phụ thuộc vào giá vé và mức độ tiện nghi hơn là tuyến đường, bởi phạm vi khai thác của các hãng có nhiều điểm trùng nhau.

ČD sở hữu mạng lưới rộng nhất và cung cấp mô hình toa giường nằm/toa couchette truyền thống. Nếu thường xuyên đi tàu, thẻ thành viên In-Karta của hãng có thể giúp giảm đáng kể chi phí vé theo thời gian.

RegioJet thường có giá rẻ hơn trên các tuyến đến Slovakia và có chương trình khách hàng thân thiết Klub, nhưng "toa giường nằm" của hãng thực chất gần giống toa couchette hơn là giường ngủ đúng nghĩa.

Leo Express hoàn toàn không có toa giường nằm hay toa couchette, chỉ cung cấp ghế ngồi. Vì vậy, những chặng đi đêm ngắn như Praha – Warsaw có thể phù hợp với những hành khách chỉ muốn tiết kiệm thời gian di chuyển ban ngày, nhưng sẽ kém phù hợp với những người muốn có một giấc ngủ thoải mái trên tàu.

Việc đặt vé bằng tiếng Anh hiện cũng thuận tiện hơn. Trang web đặt vé và ứng dụng của ČD hiện đã hỗ trợ đầy đủ tiếng Anh, điều mà vài năm trước vẫn chưa được thực hiện một cách ổn định.

Các lựa chọn chỗ nghỉ trên tàu đêm

Không phải mọi chuyến tàu chạy ban đêm đều là tàu giường nằm. Các dịch vụ tàu đêm có thể chỉ có ghế ngồi thông thường hoặc được trang bị toa couchette với giường tầng và khoang giường ngủ riêng, vì vậy hành khách cần kiểm tra kỹ loại chỗ mình đặt.

Ngoài ghế ngồi thông thường, tàu đêm thường có hai lựa chọn chính là toa giường nằm (sleeper) và toa couchette. Toa giường nằm có nệm, gối và chăn đúng tiêu chuẩn, trong khi toa couchette sử dụng các giường tầng có đệm, có thể gập lại thành ghế ngồi vào ban ngày.

Tùy theo nhà khai thác và loại vé, toa giường nằm có thể bao gồm ga trải giường, chăn, gối, đồ vệ sinh cá nhân, điều hòa, ổ cắm điện, bữa sáng, khóa cửa, Wi-Fi và dịch vụ đánh thức hành khách.

Đường sắt Séc (České dráhy) cung cấp khoang giường nằm dành cho một, hai hoặc ba người. Hạng Deluxe có thêm phòng tắm và vòi sen riêng. Toa couchette có loại bốn hoặc sáu giường, sử dụng khu vệ sinh chung ở cuối toa.

Toa giường nằm của Nightjet (chỉ áp dụng trên các tuyến đến Áo) có các khoang một, hai và ba người. Hạng Plus được trang bị phòng tắm riêng có vòi sen và hành khách còn được sử dụng phòng chờ của Deutsche Bahn. Toa couchette có bốn hoặc sáu giường, đồng thời có thể đặt khoang riêng dành cho các gia đình.

European Sleeper cung cấp ba hạng dịch vụ gồm Comfort (khoang riêng cho một, hai hoặc ba người), Classic (toa couchette năm giường) và Budget (ghế ngồi tiêu chuẩn cho năm hoặc sáu người). Tất cả đều sử dụng phòng vệ sinh chung nằm ở hành lang.

"Toa giường nằm" của RegioJet thực chất là khoang kiểu couchette với ba giường, có thể đặt riêng nếu muốn; ngoài ra hãng chỉ cung cấp ghế ngồi với bốn hạng dịch vụ.

Leo Express không có toa giường nằm hay toa couchette, mà chỉ cung cấp bốn hạng ghế ngồi gồm Economy, Economy Plus, Business và Premium.

Tàu đêm có giá bao nhiêu?

Tàu đêm không phải lúc nào cũng rẻ hơn máy bay, đặc biệt là đối với các khoang giường nằm cao cấp. Giá vé thay đổi rất nhiều tùy thuộc vào tuyến đường, thời điểm đặt vé, mức độ linh hoạt của vé và tình trạng chỗ trống.

Praha – Vienna (Nightjet)
Toa couchette, 6 giường: từ 2.292 korun (vé không hoàn tiền/không linh hoạt) đến 3.259 korun (vé linh hoạt).
Khoang giường nằm 2 người: từ 4.346–5.192 korun.
Khoang riêng: từ 7.125 korun.

Praha – Brussels (European Sleeper)
Khoang dùng chung: từ khoảng 2.000 korun một chiều.
Khoang riêng và các lựa chọn nâng cấp: giá cao hơn, tùy thuộc vào tình trạng chỗ và ngày đi.

Praha – Budapest (ČD)
Toa couchette 4 giường: 2.282 korun.
Khoang giường nằm 2 người: từ 2.951 korun.
Khoang riêng: từ 4.315 korun.

Praha – Košice (RegioJet)
Khoang ngủ kiểu couchette 3 giường: 1.520 korun.
Khoang riêng: từ 3.769 korun.

Các mức giá trên chỉ là ví dụ và có thể thay đổi tùy theo thời điểm đặt vé, tình trạng chỗ, mức độ linh hoạt của vé và nhu cầu.

Ăn uống trên tàu

Đừng mong đợi có toa nhà hàng trên các chuyến tàu đêm khởi hành từ Praha. Dịch vụ đồ ăn và thức uống thường chỉ giới hạn ở các món được phục vụ đến khoang của hành khách hoặc được nhân viên bán trên tàu. Các lựa chọn nhìn chung khá cơ bản: đồ uống nóng và lạnh, đồ ăn nhẹ, đôi khi có bữa sáng (thường chỉ gồm đồ uống, bánh mì và mứt).

Hãy tự mang theo đồ ăn và nước uống; nước từ vòi trên tàu không thể uống được.

Khởi hành từ Nhà ga chính Praha (Praha hlavní nádraží)

Gần như tất cả các chuyến tàu đêm đều khởi hành từ nhà ga chính Praha - Praha hlavní nádraží. Các tủ gửi hành lý có sẵn ở tầng dưới, gần lối vào ga tàu điện ngầm.

Không có phòng chờ hạng nhất dành riêng cho hành khách đi tàu đêm, vì vậy hãy đến sớm đủ thời gian để tìm đúng sân ga và toa tàu. Biển chỉ dẫn có thể không nhất quán, và một số chuyến tàu đêm có thể tách ra rồi ghép các toa khác nhau theo từng điểm đến, vì vậy hãy kiểm tra kỹ để chắc chắn bạn lên đúng toa.

An toàn và an ninh

Trừ khi bạn đã đặt khoang riêng hoặc khoang đơn, hãy chuẩn bị tinh thần chia sẻ không gian với người lạ. Nên thực hiện một số biện pháp phòng ngừa cơ bản: khóa túi bằng ổ khóa hoặc dây khóa vào các bộ phận cố định, giữ đồ có giá trị và giấy tờ bên người, đồng thời ghi rõ thông tin trên hành lý.

Tất cả các khoang giường nằm và khoang couchette trong hướng dẫn này đều có khóa, và mỗi toa đều có nhân viên trực suốt đêm.

Hầu hết các nhà khai thác đều có khoang dành riêng cho phụ nữ nếu được yêu cầu. Không có nhà khai thác nào cung cấp khu vực gửi hành lý riêng có khóa.

Đi tàu đêm cùng trẻ em

Trẻ nhỏ thường được đi miễn phí khi ngồi trong lòng cha mẹ, nhưng vé miễn phí không bao gồm giường nằm. Nếu muốn con có giường riêng, bạn cần đặt và trả tiền cho chỗ đó. Trẻ từ 4–14 tuổi thường được giảm giá vé, phổ biến là giảm khoảng 50%.

Nightjet cho phép nhập tuổi của trẻ để kiểm tra xem trẻ có cần giường riêng hay không; European Sleeper có mức giá riêng dành cho trẻ từ 4–11 tuổi.

Đối với các gia đình, việc đặt khoang riêng thường đáng để trả thêm chi phí, vì số lượng khoang dành riêng cho gia đình rất hạn chế. Nên mang theo xe đẩy gấp gọn cho trẻ nhỏ, vì không gian trên tàu khá chật dù trong bất kỳ trường hợp nào.

Biên giới và hộ chiếu

Trong khu vực Schengen, việc kiểm tra hộ chiếu hiếm khi xảy ra nhưng chưa hoàn toàn biến mất. Trong những năm gần đây, Pháp, Đức và Ba Lan đều đã khôi phục các cuộc kiểm tra ngẫu nhiên, vì vậy việc bị đánh thức để kiểm tra giấy tờ không phải là điều bất thường.

Trong các khoang giường nằm, nhân viên thường thu hộ chiếu khi hành khách lên tàu và xử lý các thủ tục qua đêm, giúp hành khách không bị làm phiền.

Trong toa couchette hoặc ghế ngồi, hành khách tự giữ hộ chiếu của mình và có thể bị đánh thức trong thời gian ngắn nếu có kiểm tra.

Việc đi qua các biên giới ngoài khu vực Schengen sẽ có các thủ tục kiểm tra đầy đủ, có thể bao gồm việc xuống tàu và lên lại tàu, bất kể thời gian nào trong ngày.

Dù trong trường hợp nào, hãy giữ hộ chiếu ở nơi dễ lấy và đảm bảo tình trạng pháp lý của bạn đầy đủ trước khi đi.

Vậy có còn đáng để đi không?

Trừ khi bạn là người có khả năng ngủ rất sâu một cách khác thường, tàu đêm sẽ không mang lại cho bạn một giấc ngủ thật sự ngon, ngay cả trong khoang cao cấp. Nhưng đó không thực sự là mục đích chính.

Điểm đáng giá nằm ở cảnh bình minh trên những ngọn đồi xa lạ, việc đến thẳng trung tâm thành phố thay vì đáp xuống một sân bay cách xa 30 phút, và biến một đêm di chuyển thành một phần của hành trình thay vì khoảng thời gian bị lãng phí.

Từ Praha, với một mạng lưới đường sắt khu vực thực sự phát triển và quyền lợi hành khách ngày càng được cải thiện, việc lựa chọn đi tàu xuyên đêm vẫn là một phương án đáng cân nhắc.

(Theo expats)