Sân bay Prague sẽ khôi phục hệ thống nhận diện khuôn mặt bằng trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ thực thi pháp luật, sau khi Tòa Thượng thẩm Prague cho phép vào cuối năm 2025. Trước đó, hệ thống này bị tạm dừng từ tháng 8 năm ngoái do những thay đổi trong luật AI của Séc và Liên minh châu Âu (EU).

Cảnh sát khẳng định hệ thống đã bị tắt từ năm ngoái và hiện đang chuẩn bị để vận hành trở lại. Thời điểm và chi tiết kỹ thuật sẽ được thông báo công khai trước cho người dân.

Tòa án chỉ chấp thuận hoạt động với điều kiện rất chặt chẽ: hệ thống phải hoàn toàn tách biệt với internet, sử dụng kết nối mã hóa và chỉ một số nhân sự được ủy quyền mới được tiếp cận. Chỉ nhân viên đã qua đào tạo mới được đánh giá các kết quả trùng khớp, và dữ liệu đầu ra chỉ được coi là thông tin nghiệp vụ, phải tiếp tục được kiểm chứng.

Tóm tắt các điều kiện chính:

Hệ thống được Tòa Thượng thẩm cho phép trong phạm vi và thời hạn giới hạn
Hoạt động độc lập, không kết nối internet
Chỉ nhằm phát hiện người bị truy nã hoặc người đang gặp nguy hiểm, không quét toàn bộ dân chúng
Dữ liệu được lưu tối đa 90 ngày, chỉ được truy cập khi có yêu cầu có căn cứ
Chuyên gia cảnh báo rủi ro xâm phạm đời tư và nguy cơ mở rộng sang không gian công cộng khác
Bị xếp vào nhóm công nghệ AI rủi ro cao nhất
Theo các luật sư, đây là một trong những công nghệ AI rủi ro cao nhất theo Đạo luật AI của EU, vốn chỉ cho phép nhận diện sinh trắc học theo thời gian thực trong các tình huống ngoại lệ như tìm người mất tích hoặc ngăn chặn tội phạm nghiêm trọng.

“Việc cho phép sử dụng phải luôn giới hạn về thời gian, không gian và phải được tòa án chấp thuận trước,” luật sư Dáša Aradská nói với Seznam Zprávy.

Hệ thống, được lắp đặt lần đầu năm 2015 và nâng cấp năm 2019, chỉ so sánh khuôn mặt với cơ sở dữ liệu những người bị truy nã hoặc có nguy cơ. Camera tập trung vào các khu vực đông người, như bảng thông tin chuyến bay, để thu được hình ảnh chất lượng cao. Dữ liệu được lưu 90 ngày và chỉ có thể truy cập khi có yêu cầu có lý do rõ ràng.

Các tổ chức bảo vệ quyền riêng tư cảnh báo nguy cơ lạm dụng. Jan Vobořil từ tổ chức Iuridicum Remedium nhận định với Seznam Zprávy rằng cơ sở dữ liệu “dấu vân tay sinh trắc học trên khuôn mặt” có thể bị lợi dụng nếu an ninh bị phá vỡ, đồng thời một số chuyên gia cho rằng hệ thống có thể xung đột với quy định của EU.

“Rất có khả năng những quy tắc hiện đang áp dụng cho sân bay sẽ được mở rộng sang các không gian công cộng khác trong tương lai,” Vobořil cảnh báo.

Tòa Thượng thẩm nhấn mạnh hệ thống hiện được triển khai theo cách có mục tiêu, cân xứng và tạm thời, với thời hạn cho phép tối đa 12 tháng. Thẩm phán Roman Horáček cho rằng bản thân sự hiện diện của hệ thống đã có thể mang tính răn đe tội phạm, nhưng kết luận việc sử dụng hiện tại vẫn chưa vượt quá quyền cá nhân.

Các học giả luật và chuyên gia phân tích nhận định phán quyết này tìm cách cân bằng giữa an ninh công cộng và quyền riêng tư, song nhấn mạnh cần tiếp tục giám sát chặt chẽ để tránh việc công nghệ bị mở rộng sử dụng ra ngoài phạm vi sân bay.

Theo Expats