Hạ viện Séc hôm thứ Tư đã thông qua đề xuất quay lại mức đóng bảo hiểm xã hội của người kinh doanh cá thể về mức năm ngoái. Mức mới giúp phần lớn người kinh doanh cá thể (OSVČ) tiết kiệm được tới 715 korun mỗi tháng, số tiền đã đóng thừa từ đầu năm sẽ được hoàn lại. Các chuyên gia từ PAQ Research lưu ý rằng mức giảm này sẽ áp dụng không chỉ cho những người có thu nhập thấp mà còn cả những người có thu nhập cao nhưng chi phí thấp.

Phát ngôn viên Bộ Lao động Filip Běhal cho biết: “Mỗi tháng, một người kinh doanh cá thể sẽ tiết kiệm được 715 korun, cả năm là 8.580 korun”. Mức giảm cũng sẽ áp dụng hồi tố từ đầu năm. Khoản thừa sẽ được khấu trừ vào các khoản tạm nộp tiếp theo hoặc trả lại theo yêu cầu.

Có 111 nghị sĩ bỏ phiếu ủng hộ đề xuất này, chủ yếu thuộc liên minh cầm quyền, cùng với một số nghị sĩ ODS và TOP 09. Phần còn lại của phe đối lập hoặc không tham gia hoặc bỏ phiếu chống.

Sự thay đổi này phản ứng với đợt tăng đóng bảo hiểm trước đó, theo gói cải cách tài chính của chính phủ Petr Fiala (ODS). Khi đó, mức cơ sở tính đóng tối thiểu đã được nâng lên 40% mức lương trung bình; theo đề xuất mới sẽ trở lại 35%. Mức đóng thấp hơn có thể bắt đầu áp dụng từ tháng 5 hoặc tháng 6, tùy theo thời điểm Thượng viện phê chuẩn và Tổng thống ký duyệt.
Mức giảm này không chỉ áp dụng cho những người kinh doanh bình thường mà còn cả những người trong chế độ thuế paušál (paušální daň). Với khoảng 125.000 người trong nhóm đầu, mức đóng hàng tháng có thể giảm đến 822 korun.

“Mức giảm cũng áp dụng cho người kinh doanh có thu nhập trung bình và cao, những người sử dụng chế độ thuế paušál,” – chuyên gia kinh tế Petr Vilím (PAQ Research) nhận định. Theo ông, nhà nước sẽ mất khoảng 4,2 đến 4,7 tỷ korun mỗi năm do giảm đóng bảo hiểm của hàng trăm nghìn người kinh doanh kinh doanh cá thể và giảm thu từ thuế paušál.

Một số chuyên gia thừa nhận rằng việc hỗ trợ người kinh doanh có thu nhập thấp là hợp lý, nhưng lưu ý rằng hiện tại cơ chế này cũng ưu đãi những người thu nhập cao nhưng chi phí thấp. Trong một số trường hợp, người kinh doanh có thu nhập cao đóng ít hơn cả nhân viên có thu nhập rất thấp.

Ông Vilím đề xuất bù đắp khoản thiếu hụt này bằng cách điều chỉnh thuế paušál, nhằm giảm chênh lệch gánh nặng thuế. Ông gợi ý nên tăng hệ số đóng bảo hiểm ở nhóm đầu, hoặc tăng thuế thu nhập trong chế độ thuế paušál, hiện chỉ là 100 korun/tháng.

Bộ Lao động từ chối các thay đổi này, cho rằng tăng thuế paušál sẽ khiến một số doanh nhân không muốn áp dụng nữa. “Nhiều người sẽ quay lại khai thuế theo cách truyền thống,” – Běhal nói, đồng thời cho rằng lợi ích dự kiến cho ngân sách nhà nước sẽ thấp hơn.

Cuộc tranh luận cũng đề cập đến ảnh hưởng đến lương hưu trong tương lai, vì đóng bảo hiểm thấp hơn cũng đồng nghĩa với lương hưu thấp hơn. Trước đây, cựu Bộ trưởng Lao động Marian Jurečka (KDU-ČSL) đã cảnh báo về điều này. Tuy nhiên, Bộ trưởng hiện tại Aleš Juchelka (ANO) lập luận rằng mức đóng cao đã trở thành gánh nặng quá lớn với nhiều người kinh doanh và nhà nước phải giữ họ trong hệ thống.

Việc trở lại mức đóng bảo hiểm thấp hơn là một trong những lời hứa của chính phủ hiện nay gồm ANO, SPD và Motoristé. Theo chính phủ, thay đổi này nhằm giảm áp lực cho người kinh doanh trong thời kỳ chi phí tăng cao. Tuy nhiên, các nhà phê bình cảnh báo rằng nếu không có các điều chỉnh khác, chính sách này có thể làm gia tăng chênh lệch giữa nhân viên và người kinh doanh cũng như tăng gánh nặng cho ngân sách nhà nước.

(Theo Novinky)