Hạ viện Séc thông qua luật siết điều kiện cho vay tiêu dùng và cấm quảng cáo ám chỉ vay tiền giúp cải thiện tài chính
Hạ viện Séc thông qua dự luật thắt chặt điều kiện với các tổ chức cho vay tiêu dùng, áp trần chi phí tín dụng và cấm quảng cáo ám chỉ vay tiền có thể giúp khách hàng cải thiện tình hình tài chính.
Theo dự luật được thông qua hôm thứ Sáu, tỷ lệ chi phí tín dụng hàng năm (RPSN, tương tự APR) đối với các khoản vay lớn sẽ bị giới hạn dựa trên lãi suất repo do Ngân hàng Trung ương Séc (CNB) công bố. Phe đối lập thuộc đảng Dân chủ Công dân (ODS) đề xuất mức trần cao hơn nhưng không được chấp thuận.
Dự luật nhận được sự ủng hộ của 134 trong số 136 nghị sĩ có mặt, không ai bỏ phiếu chống. Văn bản sẽ được chuyển lên Thượng viện xem xét trước khi có hiệu lực, dự kiến từ ngày 1/2 năm sau.
Chính phủ Séc cho biết dự luật được xây dựng trên cơ sở chỉ thị của Liên minh châu Âu (EU), nhằm tăng cường bảo vệ người vay.
Hạ viện cũng sửa quy định để hạn chế tình trạng người vay tìm cách hủy hoặc vô hiệu hóa hợp đồng tín dụng tiêu dùng, trong đó có vay thế chấp, với lý do tổ chức cho vay không đánh giá đầy đủ khả năng trả nợ.
Theo đề xuất của hai nghị sĩ đảng ANO là Patrik Nacher và Patrik Pařil, khách hàng được xem là có khả năng trả nợ nếu từng thanh toán đầy đủ một khoản vay tiêu dùng trước đó, hoặc đã trả khoản vay thế chấp đúng hạn trong ít nhất 18 tháng.
Các nghị sĩ cho rằng ngày càng nhiều công ty luật cung cấp dịch vụ giúp khách hàng khiếu kiện để vô hiệu hóa hợp đồng vay sau khi đã ký. Vladimír Pikora, Chủ nhiệm Ủy ban Ngân sách Hạ viện, trước đó cho biết một số người còn tìm cách khiếu kiện cả hợp đồng vay thế chấp.
Mức trần chi phí tín dụng được đề xuất dựa trên án lệ đã hình thành tại các tòa án Séc. Các nghị sĩ ODS muốn nâng giới hạn này lên mức gấp 5 lần.
Phó chủ tịch Hạ viện Jan Skopeček cảnh báo nếu trần chi phí được đặt quá thấp, những khách hàng có mức độ rủi ro cao, vốn phải chịu lãi suất ngân hàng lớn hơn, có thể chuyển sang vay trên thị trường tín dụng không chính thức.
Quy định mới cũng áp dụng với các khoản vay không lãi suất. Bên cho vay vẫn phải đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng, kể cả với dịch vụ mua trước trả sau khi mua hàng hóa, dịch vụ, như điện thoại di động hoặc thiết bị điện tử.
Tuy nhiên, với các khoản trả chậm này, tổ chức cung cấp có thể chỉ cần sử dụng dữ liệu từ hệ thống báo cáo thu nhập hàng tháng tập trung hoặc cơ sở dữ liệu tín dụng để đánh giá khách hàng. Giá trị khoản trả chậm không được vượt quá mức lương bình quân toàn nền kinh tế trong ba quý đầu năm liền trước.
Dự luật cấm tổ chức cho vay sử dụng dữ liệu thu thập từ mạng xã hội để đánh giá khả năng trả nợ. Các thông tin về chủng tộc, nguồn gốc sắc tộc, quan điểm chính trị hoặc tư cách thành viên công đoàn cũng không được phép sử dụng.
Với khoản vay dưới 12 tháng và có giá trị không quá 20.000 korun Séc, dự luật quy định mức chi phí tối đa. Cách tính bao gồm khoản phí cố định 2.000 korun, cộng thêm phần chi phí dựa trên số tiền vay, thời hạn vay và mức lãi tối đa. Mức lãi này được xác định theo lãi suất cơ bản của CNB.
Hạn chế quảng cáo cho vay
Khi lãi suất cơ bản của CNB thấp hơn 4%, mức 4% sẽ được dùng làm cơ sở tính RPSN. Với lãi suất hiện tại là 3,75%, trần RPSN theo công thức mới sẽ ở mức 48%.
Quảng cáo tín dụng tiêu dùng không được tuyên bố sai rằng khoản nợ chưa thanh toán có ít hoặc không ảnh hưởng đến việc đánh giá khả năng vay vốn.
Luật cũng cấm quảng cáo ám chỉ vay tiêu dùng có thể giúp khách hàng gia tăng nguồn lực tài chính, thay thế tiền tiết kiệm hoặc nâng cao mức sống.
Các chủ nợ sẽ phải giới thiệu khách hàng gặp khó khăn tài chính đến những dịch vụ tư vấn nợ dễ tiếp cận.
Dự luật còn mở rộng “quyền được lãng quên” đối với người từng mắc ung thư. Theo đó, sau một khoảng thời gian nhất định kể từ khi kết thúc điều trị, doanh nghiệp bảo hiểm không được sử dụng dữ liệu về bệnh ung thư trước đây khi cung cấp sản phẩm bảo hiểm gắn với khoản vay tiêu dùng.
Theo đề xuất của nghị sĩ Milan Brázdil thuộc đảng ANO, Hạ viện rút thời hạn này từ 15 năm xuống còn 7 năm. Bộ trưởng Bộ Tài chính Alena Schillerová cho rằng 7 năm là khoảng thời gian phù hợp, dựa trên đánh giá chuyên môn của Bộ Y tế. Ông Brázdil cũng nói đề xuất được xây dựng từ dữ liệu điều trị bệnh nhân.
Đề xuất rút thời hạn xuống 6 năm của nhóm nghị sĩ đối lập do Štěpán Slovák thuộc ODS dẫn đầu không được thông qua. Hạ viện cũng bác đề xuất mở rộng “quyền được lãng quên” sang bảo hiểm cho các khoản vay thế chấp.
Nguồn CNN Prima News
