Ngày 28/5, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas tuyên bố EU sẽ không đóng vai trò là “bên hòa giải trung lập” trong các cuộc đàm phán giữa Nga và Ukraine.

Phát biểu với báo giới sau hội nghị không chính thức của các bộ trưởng ngoại giao EU tại CH Cyprus, bà Kallas khẳng định, khối không có ý định thay thế vai trò của Mỹ, mà đang giải quyết các vấn đề chưa được phía Mỹ đề cập đến trong các cuộc đàm phán giữa Nga và Ukraine.

Trong khuôn khổ hội nghị, các nhà ngoại giao hàng đầu của EU cũng thảo luận những nội dung mà khối yêu cầu Nga nhượng bộ trong các cuộc đàm phán và các phương án nhằm gia tăng sức ép đối với Moskva.

Trước đó cùng ngày, bà Kallas cho biết, châu Âu đang tìm kiếm vai trò trong tiến trình đàm phán để giải quyết xung đột Ukraine. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Nga nhiều lần khẳng định, các đại diện của EU không được mời tham gia vào các cuộc đối thoại này.

Nhiều nước châu Âu bắt đầu cân nhắc khả năng đóng vai trò lớn hơn trong tiến trình đàm phán liên quan đến Ukraine, trong bối cảnh các nỗ lực trung gian của Mỹ chưa đạt tiến triển rõ rệt và Washington ngày càng tập trung vào tình hình Trung Đông, đặc biệt là vấn đề Iran.

Trong khi đó, các nước châu Âu tiếp tục viện trợ cho Ukraine. Hội đồng Liên minh châu Âu cho biết, vừa phê duyệt đợt giải ngân thứ 7 của gói viện trợ tài chính vĩ mô cho Ukraine theo Cơ chế hỗ trợ Ukraine. Trong một tuyên bố, Hội đồng nêu rõ Ukraine sẽ nhận được khoản viện trợ gần 2,8 tỷ euro (3,26 tỷ USD), sau khi Hội đồng thông qua quyết định về đợt giải ngân thường kỳ lần thứ 7. Tuyên bố cũng cho biết, đợt giải ngân thứ 6, trị giá khoảng 2,3 tỷ euro, đã được chuyển cho Kiev vào tháng 12/2025.

Cùng ngày, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Hà Lan Dilan Yesilgoz-Zegerius cho biết, nước này cam kết phân bổ tổng cộng 750 triệu euro cho sáng kiến "Danh mục các nhu cầu ưu tiên Ukraine" (PURL). Trong thư gửi Quốc hội, Bộ trưởng nhấn mạnh Hà Lan sẽ khuyến khích các đối tác quốc tế tiếp tục đóng góp tài chính cho sáng kiến PURL để cung cấp vũ khí cần thiết của Mỹ cho Ukraine trong ngắn hạn.

Cơ chế PURL cho phép Ukraine tiếp cận kho thiết bị quân sự Mỹ nếu các khoản mua sắm được các nước đồng minh Tổ chức Hợp tác Bắc Đại Tây Dương (NATO) tài trợ.

Hiện Ukraine có kế hoạch mua tới 20 máy bay tiêm kích Gripen phiên bản mới nhất và Thụy Điển sẽ viện trợ 16 máy bay loại này đời cũ hơn. Nhân chuyến thăm của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đến Thụy Điển ngày 28/5, Stockholm tuyên bố Ukraine dự định sử dụng 2,5 tỷ euro từ khoản vay của EU để mua lô máy bay mới trên.

Phát biểu tại cuộc họp báo chung với Tổng thống Zelensky tại một căn cứ không quân ở Uppsala, cách Stockholm 70 km về phía Bắc, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson đề cập lô máy bay Gripen E mẫu mới nhất, trong đó nêu rõ: "Mục tiêu là nhanh chóng hoàn tất thỏa thuận cuối cùng với kế hoạch bắt đầu bàn giao từ năm 2030”.

Ông Kristersson cho hay, 16 máy bay viện trợ sẽ được chuyển giao vào đầu năm 2027. Ông nhấn mạnh đây là quyết định mang tính lịch sử đối với Thụy Điển, đồng thời giúp tăng cường đáng kể năng lực phòng không của Ukraine.

Tổng thống Zelensky hy vọng Kiev có thể mua toàn bộ 150 máy bay Gripen E.

Nguồn: TTXVN