EU đối mặt nguy cơ tấn công khủng bố. Báo cáo rò rỉ nêu ra các mối đe dọa liên quan cả tới Cộng hòa Séc

Khủng bố và chủ nghĩa cực đoan bạo lực đang được xem là những rủi ro đáng kể đối với Liên minh châu Âu. Đây là kết luận từ một đánh giá an ninh nội bộ của EU bị rò rỉ, được trang RFE/RL tiếp cận. Báo cáo cảnh báo nguy cơ gia tăng, đặc biệt từ Afghanistan và Iran, đồng thời đề cập đến các tác động gián tiếp có thể xảy ra từ cuộc chiến tại Ukraina. Theo tài liệu này, mức độ đe dọa tổng thể trong EU vẫn ở mức cao, trong đó mối lo lớn nhất tiếp tục là khủng bố Hồi giáo cực đoan, hay còn gọi là thánh chiến. Europol cũng đưa ra đánh giá tương tự vào tháng 3, khi mô tả tình hình là cấp bách.

Tài liệu dài 23 trang do Hội đồng Liên minh châu Âu chuẩn bị, nơi quy tụ các bộ trưởng của 27 quốc gia thành viên, tập trung vào diễn biến và xu hướng từ năm 2025, thay vì các mối đe dọa liên quan trực tiếp đến cuộc chiến đang diễn ra tại Iran. Tuy vậy, báo cáo vẫn cảnh báo rằng việc leo thang căng thẳng ở Iran “làm gia tăng lo ngại về khả năng kích hoạt các mạng lưới hoặc các tế bào ngủ nhằm tiến hành các cuộc tấn công trả đũa tại châu Âu”, đặc biệt tại những quốc gia có cộng đồng Do Thái và Hồi giáo lớn hoặc quan trọng, theo RFE/RL.

Liên quan đến Afghanistan, phân tích rò rỉ cho rằng tổ chức Nhà nước Hồi giáo Khorasan, một nhánh tại Afghanistan của nhóm khủng bố IS, là một trong những mối đe dọa bên ngoài chính đối với châu lục. Nhóm này vẫn hoạt động tích cực, bao gồm cả việc lan truyền tuyên truyền trực tuyến nhắm vào giới trẻ.

Tại châu Âu, trong năm nay đã xảy ra một số vụ tấn công khủng bố. Gần đây, hai người đàn ông Do Thái tại London bị đâm dao. Vụ việc được một nhóm Hồi giáo thân Iran mang tên Harakat Ashab Al-Yamin Al-Islamia nhận trách nhiệm. Nhóm này bị nghi có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC).

Tài liệu cũng mô tả sự thay đổi trong bản chất của mối đe dọa khủng bố. Các mạng lưới tổ chức lớn được cho là đã suy giảm một phần năng lực, nhưng nguy cơ từ các cá nhân bị cực đoan hóa vẫn tiếp diễn. Những hành vi này thường sử dụng các phương tiện dễ kiếm như dao, vũ khí thô sơ, súng, thiết bị nổ tự chế hoặc phương tiện giao thông, với cách thức thực hiện đơn giản.

Một xu hướng đáng lo ngại được nêu trong báo cáo là việc tuyển dụng trẻ vị thành niên từ khoảng 12 tuổi, đặc biệt trên các nền tảng trực tuyến như Telegram và TikTok. Để ứng phó, một số khuyến nghị chính sách kêu gọi EU yêu cầu các nền tảng này hạn chế cơ chế khuếch đại nội dung bằng thuật toán. Mục tiêu là giảm khả năng trẻ em dễ dàng tiếp cận và bị lôi kéo vào nội dung cực đoan.

Tài liệu cho biết tác động của cuộc chiến Nga tại Ukraina đối với tình hình khủng bố ở châu Âu và thế giới đến nay vẫn còn hạn chế. Tuy nhiên, báo cáo cảnh báo việc lan truyền vũ khí nhỏ và chất nổ từ vùng chiến sự có thể gây hậu quả an ninh trung và dài hạn. EU cũng lo ngại khả năng cựu binh Nga có thể di chuyển sang các nước thành viên và tham gia hoạt động tội phạm hoặc bạo lực. Theo ước tính, Nga đã huy động khoảng 180.000 tù nhân tham chiến tại Ukraina, và đang xem xét khả năng hạn chế hoặc cấm họ nhập cảnh vào khu vực Schengen.

Europol cho rằng thách thức lớn nhất của các quốc gia thành viên hiện nay vẫn là chủ nghĩa khủng bố Hồi giáo cực đoan, cùng hiện tượng các chiến binh khủng bố nước ngoài di chuyển đến các vùng xung đột rồi quay trở lại châu Âu. Cơ quan này nhận định các vụ tấn công gần đây cho thấy ý định và khả năng gây thương vong hàng loạt tại khu vực đô thị, nhằm tạo ra bầu không khí hoảng loạn và thu hút sự chú ý truyền thông.

Về nguy cơ khủng bố hạt nhân, Liên Hợp Quốc cũng cảnh báo rằng mối đe dọa này chưa bao giờ ở mức cao như hiện nay. Theo tổ chức này, hậu quả nhân đạo, môi trường và kinh tế của một vụ tấn công hạt nhân hoặc phóng xạ sẽ mang tính toàn cầu, làm suy yếu hòa bình và an ninh quốc tế, đồng thời ảnh hưởng niềm tin vào việc sử dụng công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình. Các kịch bản có thể bao gồm từ việc sử dụng “bom bẩn” đến tấn công nhà máy điện hạt nhân, đánh cắp vũ khí hạt nhân hoặc kích nổ thiết bị hạt nhân tự chế.

Ông Mauro Miedico, Giám đốc Trung tâm Chống khủng bố của Liên Hợp Quốc, cho biết các nhóm khủng bố ngày càng khai thác mạnh công nghệ mới. Một số tổ chức đã tuyển dụng chuyên gia, bao gồm cả chuyên gia trí tuệ nhân tạo, đồng thời ghi nhận việc sử dụng máy bay không người lái trong các hoạt động tấn công. Điều này có thể làm tăng khả năng các nhóm này sử dụng drone để triển khai “bom bẩn”.

Nguồn CNN Prima News