Từ Chủ nhật, 2.8, Liên minh châu Âu (EU) chính thức triển khai quy định bắt buộc gắn nhãn đối với nội dung được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng trí tuệ nhân tạo (AI). 

Quy định không chỉ áp dụng với ảnh, video mà còn mở rộng tới các trợ lý trò chuyện trên website bán hàng trực tuyến. Các nhà phát triển và đơn vị vận hành sẽ có thời hạn chuyển tiếp 3 tháng để đưa quy định vào thực tế.

Trong bối cảnh ngày càng khó phân biệt đâu là hình ảnh, video ghi lại sự việc có thật và đâu là sản phẩm do máy tính tạo dựng, hay liệu người dùng đang trò chuyện với con người thật hay một hệ thống tự động, EU cho rằng yêu cầu minh bạch là cần thiết hơn bao giờ hết.

Trong phóng sự của mình, phóng viên thường trú nước ngoài của ČT Petr Obrovský nêu ví dụ: “Tôi đang đứng tại quảng trường Schuman ở Brussels, xung quanh là các thể chế của Liên minh châu Âu. Nhưng nhờ trí tuệ nhân tạo, tôi cũng có thể đứng dưới đáy biển. AI có thể tạo ra nội dung gần như không thể phân biệt với thực tế – cái gọi là deepfake.”

Chính vì vậy, từ tháng 8, EU yêu cầu các nội dung do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa mà có vẻ như thật phải được gắn nhãn nhận diện. Brussels đồng thời cũng đã đưa ra khuyến nghị về hình thức của các biểu tượng nhãn này.

Tuy nhiên, hiện chưa có một định dạng bắt buộc thống nhất. Luật sư Jana Vorlíček Soukupová từ hãng luật Dentos cho biết: “Hiện tại chưa có bất kỳ định dạng bắt buộc nào. Trong thực tế, hình mờ có lẽ sẽ được chấp nhận nhiều nhất vì dễ triển khai nhất, nhưng cũng có thể chỉ là một dòng chữ nhỏ ở đâu đó trên bức ảnh.”

Theo các chuyên gia, deepfake đặc biệt tiềm ẩn rủi ro trong các vấn đề xã hội và chính trị quan trọng, chẳng hạn như bầu cử, khi AI có thể bị lợi dụng để phát tán các tài liệu mang tính thao túng hoặc gây hiểu lầm.

Ông Jan Kavalírek, Đại sứ về AI của Liên đoàn Công nghiệp và Giao thông CH Séc, cho rằng việc minh bạch cần diễn ra ở hai cấp độ: “Một là gắn nhãn hiển thị, tức là khi bạn đọc văn bản hay xem hình ảnh, bạn có thể nhận ra nội dung đó được tạo ra nhân tạo. Hai là để phần mềm, tức các cỗ máy, cũng có thể nhận biết rằng đó là nội dung do AI tạo ra.”

Các yêu cầu về minh bạch cũng áp dụng với dịch vụ của nhà mạng di động, ngân hàng hay các cửa hàng trực tuyến sử dụng trợ lý trò chuyện vận hành bằng AI. Theo một khảo sát, gần 3/4 người dân Séc thỉnh thoảng có sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo. Họ xem đây vừa là công cụ hỗ trợ cho các công việc thường nhật, vừa là một nguy cơ tiềm ẩn.

Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Henna Virkkunenová nhấn mạnh: “Người dân châu Âu có quyền biết liệu những gì họ nhìn thấy, nghe thấy hoặc đọc được có được tạo ra hay bị chỉnh sửa bởi trí tuệ nhân tạo hay không, đặc biệt khi những nội dung như vậy có thể ảnh hưởng đến tranh luận công khai.”

Theo CT24