Đức đang xem xét chi trả 8.000 euro (tương đương khoảng 203.000 korun Séc) cho người tị nạn Syria nếu họ tự nguyện trở về quê hương. Trước đây, mức hỗ trợ trung bình chỉ khoảng 1.000 euro (25.000 korun). Tuy nhiên, khoản “thưởng” hiện hành đi kèm gánh nặng hành chính lớn, do số tiền được tính riêng cho từng trường hợp. Theo đề xuất mới, khoản hỗ trợ này sẽ được áp dụng đồng loạt, chi trả một lần, theo thông tin từ trang web của tuần báo Focus.

Kêu gọi kết hợp “củ cà rốt và cây gậy”
Ông Daniel Tym, chuyên gia về luật tị nạn, cho rằng việc tăng các khoản khuyến khích gắn với hồi hương tự nguyện là một “viên gạch xây dựng hợp lý”, nhưng đồng thời nhấn mạnh: “Chỉ tiền thôi sẽ không giải quyết được tình hình.” Ông kêu gọi áp dụng biện pháp kết hợp giữa “củ cà rốt và cây gậy”. Theo đó, ngoài các khoản hỗ trợ và ưu đãi tài chính, “cần phải thu hồi quy chế bảo hộ và trục xuất người Syria”.

Bộ trưởng Nội vụ bang Hessen, ông Roman Poseck (CDU), cũng nằm trong số những người ủng hộ việc nâng mức thưởng hồi hương.

“Nếu thuyết phục được nhiều người Syria rời khỏi Đức hơn, điều đó có thể mang lại hiệu quả kinh tế,” ông nói với Focus, đồng thời cho biết thêm: “Các khoản thanh toán hồi hương cao hơn, ở mức bốn chữ số hoặc thậm chí thấp hơn năm chữ số, vẫn có lợi cho nhà nước nếu so với chi phí dài hạn dành cho trợ cấp xã hội.” Tuy vậy, ông cũng khẳng định phải tiếp tục việc trục xuất về Syria: “Việc hồi hương tự nguyện chỉ thực sự hiệu quả về lâu dài nếu người ta biết rằng nếu không tự đi, họ sẽ bị trục xuất.”

Hơn 500.000 người Syria tại Đức đang ở diện bảo hộ tạm thời
Hiện có khoảng 900.000 người Syria sinh sống tại Đức mà không có hộ chiếu. Trong số đó, hơn 500.000 người đang có giấy phép cư trú tạm thời dựa trên quy chế bảo hộ bổ sung. Đây là hình thức được cấp cho những người không đủ điều kiện để được công nhận tị nạn, nhưng nếu quay về nước sẽ phải đối mặt với nguy cơ bị tổn hại nghiêm trọng, như án tử hình, tra tấn, đối xử vô nhân đạo hoặc nguy hiểm do xung đột vũ trang đang diễn ra.

Thủ tướng Friedrich Merz (CDU) muốn khoảng 80% người tị nạn Syria trở về nước. Sau khi nhà lãnh đạo lâu năm Bashar al-Assad sụp đổ vào tháng 12/2024, cuộc nội chiến tại Syria được cho là đã kết thúc. Theo ông Merz, “không còn lý do nào để người Syria tiếp tục xin tị nạn tại Đức.”

Đề xuất vấp phản ứng mạnh vì bị cho là “sự chế giễu”
Tuy nhiên, ý tưởng của Bộ Nội vụ Đức không chỉ vấp phải sự phản đối từ phe đối lập mà còn gây tranh cãi ngay trong xã hội Đức.

“Về mặt kinh tế, điều này trông có vẻ rất hợp lý: một khoản chi một lần có thể rẻ hơn nhiều năm trợ cấp xã hội, chi phí nhà ở và chi phí hành chính. Nhưng chính trị không được vận hành chỉ bằng các mô hình toán học,” nhà báo Oliver Stock bình luận trên Focus.

Ông nhấn mạnh rằng số tiền 8.000 euro là tương đương ba tháng lương của nhiều người Đức. Đối với không ít người, đó là khoản thu nhập có được sau cả một mùa hè làm thêm giờ và làm ca đêm. Trong khi đó, hàng triệu người dân Đức hiện đang phải vật lộn với giá cả leo thang, mức thuế cao, đường sá xuống cấp, con cái học trong những ngôi trường quá tải, còn nền kinh tế thì “vận hành như một động cơ diesel cũ kỹ”.

“Và trong hoàn cảnh đó, đúng vào lúc này, nhà nước lại định trả tiền cho người ta để rời khỏi nước Đức? Điều đó không có vẻ gì là thực dụng. Đó là một sự chế giễu,” ông Stock viết.

Lo ngại gian lận danh tính và khả năng quay trở lại xin trợ cấp
Ông Stock cũng lưu ý rằng các biện pháp trục xuất hiện không phát huy hiệu quả do những rào cản pháp lý và nhân đạo, đồng thời Syria cũng từ chối tiếp nhận người bị trục xuất. Theo ông, việc thúc đẩy mức thưởng hồi hương cao hơn lại tạo ra thêm một vấn đề mới.

“Các cơ quan an ninh đã nhiều năm cảnh báo về tình trạng một người mang nhiều danh tính khác nhau và sử dụng giấy tờ giả. Liên tục xuất hiện các trường hợp mà cùng một người được đăng ký dưới những cái tên mới,” ông nhắc lại.

Viễn cảnh người di cư dùng hộ chiếu giả hoặc danh tính khác để quay trở lại và tiếp tục xin trợ cấp, theo ông, không phải là một giả thuyết quá mức, mà là hệ quả logic của tình trạng quá tải tại các cơ quan chức năng.

Theo Novinky